نگاهي به ماليات بر درآمد حقوق در قانون ماليات هاي مستقيم

يکي از مهمترين پايه هاي مالياتي که درآمد پايداري را براي تامين هزينه هاي عمومي کشور ايجاد مي کند، ماليات بر حقوق است. بر اساس تعريف قانونگذار، درآمدي که شخص حقيقي در خدمت شخص ديگر (اعم از حقيقي يا حقوقي) در قبال تسليم نيروي کار خود بابت اشتغال در ايران برحسب مدت يا کار انجام يافته به طور نقد يا غيرنقد تحصيل مي کند، مشمول ماليات بر درآمد حقوق است.

کد خبر: ۱۴۳۷۸۳

تاریخ: ۰۶ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از رسانه مالياتي ايران؛ چنانکه در تعريف قانونگذار آمده است، حقوق افراد اعم از نقدي يا غيرنقدي مشمول ماليات است. در متن قانون ماليات هاي مستقيم که براي آخرين بار در سال 1394 مورد بازبيني قرار گرفته، نيز موضوع ماليات بر هر دو نوع درآمدهاي ذکرشده مورد بحث قرار گرفته است. بر اساس تبصره ذيل ماده 83 قانون ماليات هاي مستقيم، درآمد غيرنقدي مشمول ماليات حقوق به شرح زير محاسبه مي‏شود:

الف ـ مسکن با اثاثيه معادل 25 درصد و بدون اثاثيه 20 درصد حقوق و مزاياي نقدي (به استثناي مزاياي نقدي معاف ‌موضوع مادة 91 اين قانون‌) در ماه پس از وضع وجوهي که از اين ‌بابت از حقوق کارمند کسر مي‌شود.

ب ـ اتومبيل اختصاصي با راننده معادل 10 درصد و بدون ‌راننده معادل 5 درصد حقوق و مزاياي مستمر نقدي (به استثناي ‌مزاياي نقدي معاف موضوع مادة 91 اين قانون‌) در ماه پس از کسر وجوهي که از اين بابت از حقوق کارمند کسر مي‌شود.

ج ـ ساير مزاياي غيرنقدي معادل قيمت تمام ‌شده براي ‌پرداخت ‌کنندة حقوق.

موضوع ماليات بر حقوق نقدي نيز در ماده 85 اين قانون مورد بحث قرار گرفته است. البته در ماده 84 تصريح شده است که ميزان معافيت بر درآمد سالانه مشمول حقوق از يک يا چند منبع، هر ساله در قانون بودجه سنواتي مشخص مي شود. بر اساس ماده 85 نيز، نرخ ماليات بر درآمد حقوق کارکنان دولتي و غير دولتي مازاد بر معافيت پيش بيني شده در ماده 84 اين قانون و تا هفت برابر آن مشمول ماليات سالانه ده درصد و نسبت به مازاد آن بيست درصد است.

مثلاً امسال بر اساس قانون بودجه، سقف معافيت سالانه از ماليات بر درآمد حقوق، پانزده ميليون و ششصد هزار تومان تعيين شده است. اين بدان معنا است که سقف معافيت ماهيانه معادل يک ميليون و سيصد هزار تومان است. اگر حقوق ماهيانه کسي دو ميليون تومان باشد، يک و ميليون و سيصد هزار تومان آن از ماليات معاف است و از هفتصد هزار تومان باقيمانده 10 درصد، يعني 70 هزار تومان ماليات دريافت مي شود. ماليات بر درآمد براي حقوق هايي که تا هفت برابر سقف معافيت پيش بيني شده در قانون بودجه است، با نرخ 10 درصد محاسبه مي شود. بر همين اساس، ماليات براي حقوق هاي زير 9 ميليون و 100 هزار تومان با نرخ 10 درصد محاسبه مي شود. اما اگر حقوق ماهيانه کسي بيش از اين رقم باشد، مازاد آن با نرخ 20 درصد مشمول ماليات قرار مي گيرد. مثلاً کسي که 15 ميليون تومان حقوق مي گيرد، 1.300.000 تومان آن از ماليات معاف است. از 13 ميليون و هفتصد هزار تومان باقي‏مانده، ماليات 9 ميليون و 100 هزار تومان آن با نرخ ده درصد محاسبه مي شود که ماليات تعيين شده براي اين بخش 910 هزار تومان خواهد بود. براي 4 ميليون و ششصد هزار تومان باقي مانده نيز مالياتي 20 درصدي (920 هزار تومان) تعيين مي شود. اين فرد در مجموع بايد يک ميليون و 830 هزار تومان ماليات بر حقوق بپردازد.

نکته اي که درباره ماليات بر درآمد حقوق در قانون ماليات هاي مستقيم وجود دارد اين است که در آخرين بازنگري در اين قانون که در سال 1394 انجام شد، نرخ ماليات بر درآمد حقوق براي کارکنان بخش دولتي و خصوصي يکسان در نظر گرفته شده است که اين اصلاح را مي توان گام مهمي در جهت تحقق عدالت مالياتي و درآمدي بين گروه هاي مختلف موديان دانست.

نکته نهايي که درباره ماليات بر درآمد حقوق بايد به آن اشاره کرد اين است که بر اساس ماده 86 قانون ماليات هاي مستقيم، پرداخت کنندگان حقوق در بخش دولتي و غير دولتي مکلفند ماليات بر درآمد حقوق پرداختي يا تخصيصي به کارکنان خود در سال ???? را طبق مقررات ماده ?? قانون ياد شده محاسبه و کسر و تا پايان ماه بعد ضمن انجام ساير تکاليف قانوني به اداره امور مالياتي محل پرداخت نمايند.