نقش و کارکرد ماليات در ايجاد رفاه براي مردم

نقش دولت در يک قرن گذشته دچار تغيير و تحولات زيادي شده است. يکي از مهم‌ترين جنبه‌هاي اين دگرگوني تحولي است که در مورد نقش و روش‌هاي دولت در توسعه و ايجاد رفاه براي مردم است.

کد خبر: ۱۴۳۶۱۱

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۳:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از رسانه مالياتي ايران؛ رفاه يکي از مسائل مهم در حوزه‌هاي انساني و اجتماعي است. رفاه يعني رسيدن به پيشرفت، صنعتي شدن، رفع فقر، رفع وابستگي، ايجاد تحولات ساختاري و اصلاحات در تمام بخش‌هاي جامعه و گذار از حالت نامطلوب زندگي گذشته به شرايط بهتر. دولت وظيفه دارد، شاخص‌هاي اصلي رفاه اجتماعي يعني آموزش‌وپرورش، بهداشت، درمان، تغذيه، مسكن، اشتغال و تأمين اجتماعي، در كنار شاخص‌هاي فرعي مانند گذران اوقات فراغت، دسترسي به تسهيلات فرهنگي، محيط‌زيست، ايمني و امنيت فرد در جامعه را تأمين کند، يکي از ابزارهاي کليدي و مهم تحقق رفاه اجتماعي موضوع ماليات است که بايد در رأس سياست‌هاي دولت قرار گيرد. با نگاهي به اقتصاد کشورهاي توسعه‌يافته که رفاه مردم در سطح مطلوبي قرار دارد، درمي‌يابيم که سهم مهمي از درآمد کشورها را ماليات تشکيل مي‌دهد. به‌بيان‌ديگر رابطه مستقيمي بين سطح رفاه و درآمدهاي مالياتي وجود دارد. درواقع سياست‌هاي مالياتي مدون و با ضمانت اجرايي قدرتمند يکي از عوامل ضروري ايجاد رفاه در جامعه است. ماليات و افزايش درآمدهاي مالياتي منجر به برقراري عدالت اقتصادي و اجتماعي، کاهش فقر و بهبود رفاه عمومي مي‌گردد.

ماليات ابزاري کارآمد براي اجراي سياست‌هاي کلان و خرد اقتصادي مانند تثبيت اقتصادي، ايجاد اشتغال، رشد اقتصادي و در پايان بهبود رفاه اجتماعي در جامعه محسوب مي‌شود. ماليات ريشه بسياري از خدمات رفاهي و اجتماعي در جامعه است. مبارزه با فقر و بي‌عدالتي، توسعه نظام آموزشي و سلامت و ... با ماليات محقق مي‌شود.

به‌اين‌ترتيب ماليات يکي از عوامل اصلي در ايجاد رفاه در کشور است و درواقع ابزاري براي تحريک توليد، توزيع عادلانه امکانات و جلوگيري از انحصار و غيررقابتي شدن بازار در تخصيص منابع است. با اجراي قوانين مالياتي همچون قانون ماليات بر ارزش‌افزوده، ماليات سبز و گسترش پايه‌هاي مالياتي جديد، بسترهاي رونق اقتصادي، گسترش زيرساخت‌هاي عمراني و خدمات رفاهي فراهم مي‌گردد.

ماليات بر ارزش‌افزوده نوعي ماليات غيرمستقيم است که بر مصرف متمرکز است و مي‌تواند يکي از ابزارهاي مهم در توسعه رفاه اجتماعي مورداستفاده قرار گيرد که مزاياي بي‌شماري ازجمله درآمد زدايي، ثبات نسبي، حداقل فرار مالياتي، شفافيت و درنهايت ايجاد رفاه اجتماعي را دارا است.

در اين راستا، اجراي ماليات بر ارزش‌افزوده و تبيين نحوه مصرف آن در بهداشت، درمان و طرح‌هاي عمراني شهرها، خود نمود بارزي از تحقق رفاه در جامعه است. همچنين اجراي ماليات سبز نيز مي‌تواند با کاهش آلودگي‌هاي زيست‌محيطي و کاهش اثرات مخرب آلودگي محيط‌زيست بر سلامت، موجب افزايش رفاه جامعه شود. درواقع تلاش دولت براي افزايش پايه‌هاي مالياتي و اصلاح قانون ماليات‌ها، تلاشي در جهت افزايش رفاه در جامعه است چراکه تجربه کشورهاي توسعه‌يافته نشان مي‌دهد که درآمدهاي مالياتي در شكل ارائه خدمات عمومي به مردم برگشت داده مي‌شود و شهروندان بيشتر از هرکسي از آن منتفع خواهند شد. درواقع مؤديان با پرداخت ماليات خود در تأمين نيازهاي خود و فرزندانشان سهيم خواهند بود و نيازهايي مانند آموزش‌وپرورش، بهداشت، درمان، تغذيه، مسكن، اشتغال آن‌ها، از طريق منابع مالياتي تأمين مي‌شود. درنتيجه بايد جايگاه ماليات در توسعه اقتصاد کشور و اثرات مثبت آن در رفاه جامعه تشريح شود. اين امر موجب افزايش سطح مشارکت مردم در پرداخت ماليات جهت تأمين اين نوع هزينه‌هاي خدمات رفاهي مي‌گردد.