سمفونی امید برجام بر تار و پود فرش مراغه

فرش دستباف مراغه به عنوان هنر صنعت رایج در منطقه با توجه به رکود فعلی بازار آن نیازمند توجه و حمایت بیشتر است و استفاده از گشایش های برجام نیز علاوه بر رونق آن، زمینه را برای تحقق اقتصاد مقاومتی نیز فراهم می کند.

کد خبر: ۱۴۳۵۴۸

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۱:۲۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ فرش دستباف روزگاری یک کالای فقط مصرفی نبود و مردم می ‌توانستند فرش مستعمل خود را به بهایی بیش از قیمت خرید بفروشند و به نوعی سرمایه محسوب می شد، اما امروز دیگر فرش دستباف کالای سرمایه ای نیست.
بازار این کالای سنتی ارزشمند که حاصل دسترنج قالی بافان زحمت کش است، دیگر رونق گذشته خود را ندارد و امروز کمتر کسی رغبتی برای خرید فرش دستباف می کند.
عوامل تاثیرگذار و موانع اقتصادی در این میان رج‌های ناهمگونی بر قامت بازار این هنر دست قالیبافان زده و این روزها سمفونی ناخوشایند سکوت و رکود در سرای فرش‌ فروشان مراغه طنین‌انداز است.
فرش و قالیبافی مهم ترین هنر رایج در مراغه بوده که از شهرت ملی و آوازه جهانی برخوردار است و این هنر صنعت در این شهرستان اغلب به صورت کارگاهی در مناطق شهری و تک بافی در روستاها رواج دارد.
شیوه بافت قالی در مراغه به صورت 'ترکی بافت' و با استفاده از پشم و ابریشم بوده و به شکل های قالیچه، زرع و نیم، ظریف باف، پادری، گبه، فرش های تزئینی و بزرگ پارچه تولید می شود.
در بازار فرش فروشان مراغه دیگر از هیاهوی قبل و جنب‌ و جوش شاگردان دیزی ‌به ‌دست خبری نیست‌ و سکوتی ناخوشایند بر بازار فرش دستباف حاکم است و به هر سرایی از این بازار که سر بزنی، داستان تلخ و طعم گس رکود احساس می شود.
یک خریدار فرش دستباف مراغه ای می گوید: یکی از دلایل رکود در بازار فرش دستباف، عدم رعایت اصول حرفه ای کسب و کار توسط اکثر فروشندگان فرش دستباف است.
مهدی ماهری می افزاید: فروشندگان در هنگام خرید با عنوان کردن اینکه فرش کالای سرمایه ای محسوب می شود مشتری را ترغیب به خرید می کنند ولی در زمان فروش با عنوان اینکه بازار در رکود حاکم است، تا 40 درصد پایین تر از قیمت فاکتور، از مردم خریداری می کنند.
تاجر بازار فرش فروشان مراغه نیز می گوید: عدم صادرات فرش ابریشم در رونق این هنر- صنعت تاثیر فراوان داشته و باعث شده مردم به فرش ماشینی روی بیاورند.
داود محمودی می افزاید: پیش از این فرش های کهنه ای که از مردم خریداری می شد صادر می شدند که متاسفانه به دلیل عدم صادرات این کالای مهم، فروشندگان فرش های کهنه محتمل ضررمی شوند.
وی با اشاره به اینکه فرش زمانی کالای سرمایه ای بود، می افزاید: به دلیل رکود قیمت و عدم حمایت از صنعت فرش، امروز دیگر خریداران به آن به عنوان کالای سرمایه ای نگاه نمی کنند.
وی ادامه می دهد: دولت نیز باید زمینه مناسب را برای تسهیل در صادرات فرش فراهم کند و فعالان این بخش نیز باید فرهنگ تجارت خود را تغییر داده و به قوانین اقتصادی بازار پایبند باشد.
فروشنده دیگر فرش نیز با گلایه از گسترش رغبت مردم به فرش ماشینی با رنگ و طرح های شیک و مردم پسند می گوید: تابلو فرش های دستباف به عنوان یکی از هنرهای دستی مدت سه سال است در مغازه مانده و به فروش نمی رود و در عوض مردم به خرید تابلو فرش ماشینی با قیمت پایین تمایل پیدا کرده اند.
محمد یزدانی اضافه می کند: بنده زمانی بافنده فرش بودم ولی چون کمترین سود را می بردم و با تحمل مشکلات قالی بافی، درآمدم کفاف زندگی ام را نمی داد، مجبور به خرید و فروش شده ام.
فروشنده دیگر نیز عدم تولید فرش دستباف و تعطیل شدن بیشتر کارگاه های تولید فرش را عامل رکود در بازار فرش می داند و می گوید: فروشنده فرش هم برای تامین مخارج اش مجبور است فرش فروخته شده را پایین تر از قیمت فروش خریداری کند تا بتواند دوباره از همان فرش سود کند.
رضا نیکخو می افزاید: در صورت حمایت از بافندگان فرش دستباف و تقویت جایگاه این صنعت دربین مردم می توان این صنعت را از وضعیت کنونی نجات داد.
رئیس اتحادیه فرش فروشان مراغه در این خصوص گفت: در حال حاضر به دلیل نبود نقدینگی در جامعه، بازار این محصول با چالش رکود مواجه است و باید در این زمینه تدابیر مناسبی اتخاذ شود.
حیدرمنیرشریف افزود: برای خروج از وضعیت فعلی نیاز به حمایت تمام دستگاه‌ های متولی حمایت از تولید و اقتصاد داریم و چون فرش دستباف از زمینه های فرهنگی و هنری برخوردار است لذا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بخش‌ های فنی و حرفه ‌ای، سازمان تامین اجتماعی و دیگر سازمان ها نیز مسئولیت حمایت از این بخش را دارند.
رئیس اتحادیه فرش بافان مراغه نیز گفت: 50 درصد کارگاه های تولید فرش مراغه تعطیل شده و یا تغییر شغل داده اند.
اصغر محمدی اضافه می کند: در صورتی که از بافندگان فرش دستباف حمایت جدی نشود و دولت تمهیداتی دراین مورد انجام ندهد، این صنعت در منطقه از بین می رود.
وی ادامه داد: 90 درصد فرش دستباف چه به صورت نو و یا کهنه صادر می شد اما در حال حاضر با توجه به اینکه صادرات کاهش یافته شاهد رکود نیز در این بخش هستیم.
وی افزود: دستمزد بافندگان فرش نیز بسیار پایین بوده و نیازهای زندگی آنها را تامین نمی کند.
وی اضافه کرد: هم اکنون حدود یک هزار و300 بافنده فرش در شهرستان مراغه با نظارت اداره تامین اجتماعی بیمه هستند که به دلیل رکود حاکم بر این صنعت، هر روز از تعداد آنان کم می شود.
رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت مراغه نیز معتقد است با ارائه تسهیلات و ایجاد مجتمع ها و کارگاه های تولید فرش دستباف از سوی دولت، این صنعت رونق می یابد.
ایوب خیراللهی می گوید: تنها راه نجات فرش دستباف مراغه از رکود، تلاش برای ثبت جغرافیایی و استفاده از تسهیلات کم بهره برای راه اندازی مجدد کارگاه های تولیدی فرش و کوتاه کردن دست دلال ها از بازار فرش است.
وی ادامه می دهد: با موفقیت دولت تدبیر و امید در اجرای برجام، روزنه امیدی برای رونق صادرات فرش مراغه ایجاد شده که به نظر می رسد سیاستگذاری های کلان اقتصادی به ویژه در حوزه بازاریابی خارجی بتواند گره کور فرش مراغه را باز کند.
وی اضافه می کند: در تجارت فرش، بافندگانی که تلاش های شبانه روزی و هنر خلاقانه آنها منجر به خلق فرش می شود، کمترین سود را دارند و دلال هایی که فرش مراغه را در قم و یا شهرهای دیگر به نام آن شهرها به فروش می رسانند، بیشترین سود را می برند.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه کشورهای چین و هند در زمینه صادرات فرش ورود پیدا کرده اند، باید با حمایت از بافندگان و حضور در نمایشگاه های بین المللی زمینه معرفی فرش دستباف ایرانی بیش از گذشته فراهم شود.