یک کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد

ضعف نرم‌افزار و توقف طولانی‌ نمادها مانع اختیار معامله

یک کارشناس بازار سرمایه گفت: ضعف نرم‌افزارها و توقف طولانی‌مدت نمادها از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی معاملات اختیار معامله است.

کد خبر: ۱۴۲۹۳۳

تاریخ: ۰۲ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۰:۳۴

عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی گفت: به نظر می‌رسد برای اینکه آینده خوبی برای معاملات اختیار معامله متصور باشیم، بهتر است چالش‌های پیش روی این بازار به‌زودی برطرف شود.

محمد اقبال‌نیا در مورد خطرهای احتمالی این معاملات افزود: اوراق اختیار معامله علی‌رغم مزیت‌هایی که نسبت به سهام دارند، در مقایسه با سهام پیچیدگی‌های بیشتری دارند.

به گفته وی مکانیسم معاملات این اوراق و روش‌های ارزش‌گذاری آن‌ها به‌گونه‌ای است که به‌کارگیری صحیح و موفق این ابزار مستلزم برخورداری از سطح دانش و تجربه بالایی است.

عضو هیأت مدیره شرکت سبدگردان آسمان با بیان اینکه استفاده از این اوراق بدون شناخت کافی در مورد ماهیت و کارکرد آن، می‌تواند زیان‌های جبران‌ناپذیری به سرمایه‌گذاران وارد کند، گفت: این ابزار حتی موجب از دست رفتن کل سرمایه سرمایه گذاران نیز خواهد شد.

وی تأکید کرد: اینکه به چه میزان و به چه نحوی از این اوراق استفاده شود، مقوله‌ کاملاً تخصصی است که باید با مشورت افراد ذی‌صلاح صورت پذیرد.

اقبال‌نیا در ادامه با بیان اینکه تعداد معاملات اوراق اختیار معامله بورس‌های جهان در سال 2015 تنها روی سهام عادی و شاخص بازار سهام از 6 میلیارد معامله عبور کرده است، تشریح کرد: این در حالی است که علاوه بر سهام و شاخص سهام، معاملات اختیار معامله بر روی نرخ بهره، نرخ ارز و انواع کالا نیز در جریان بوده است.

به باور وی، امروزه ارزش و حجم معاملات ابزارهای مشتقه و از جمله اوراق اختیار معامله در بورس‌های توسعه‌یافته دنیا بعضاً از سهام عادی و سایر ابزارهای متعارف سرمایه‌گذاری بیشتر است. این ابزارهای مالی به سبب اهرمی بودن بسیار موردتوجه فعالان بازارهای مالی هستند. بدین معنی که سرمایه‌گذاران می‌توانند با سرمایه‌گذاری مبالغ اندک به سود یا زیان قابل‌توجهی دست یابند. همچنین کاربرد دیگر این ابزارها، طراحی راهبردهای متنوع سرمایه‌گذاری باهدف مدیریت و کاهش ریسک است.

عضو هیأت مدیره شرکت سبدگردان آسمان نیز در مورد سازوکار مقرراتی و اجرایی اوراق اختیار معامله گفت: سازوکار مقرراتی و اجرایی اوراق اختیار معامله نسبت به سهام دارای پیچیدگی‌ها و جزئیات بیشتری است؛ البته این پیچیدگی‌ها برای خریداران این اوراق تا حدودی کمتر است؛ زیرا آن‌ها درگیر ضوابط وجه تضمین نمی‌شوند. در عین‌حال، حتی خریداران این اوراق نیز لازم است، ضمن مطالعه بیانیه ریسک اوراق اختیار معامله و امضای قرارداد جداگانه‌ای با کارگزار، با مکانیسم معاملات این اوراق و جزئیات آن شامل قیمت اعمال، نوع تسویه، اقدام شرکتی، نحوه بستن معامله و سایر موارد آشنا باشند.

وی پیرامون تفاوت‌هایی که بین سازوکار اوراق اختیار معامله در ایران با آنچه در سایر نقاط دنیا وجود دارد، گفت: سازوکار و مکانیسم اجرایی معاملات ابزارهای مشتقه در میان بورس‌های مختلف در سراسر دنیا تفاوت‌های اندکی با یکدیگر دارد. در مورد اوراق اختیار معامله هم همین‌طور است. در حال حاضر دو تفاوت مهم این اوراق در ایران نسبت به سایر بورس‌های جهان یکی مربوط به محدود بودن فروش اوراق به سهامداران عمده شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که احتمالاً امری موقتی است و تدریجاً در آینده با حرفه‌ای شدن فعالان بازار، امکان اخذ موقعیت فروش برای سایر فعالان بازار نیز مهیا خواهد شد.

وی افزود: مورد دیگر، تعدیل قیمت اعمال و حجم قرارداد اختیار معامله پس از اقدامات شرکتی است که البته به ساده‌تر شدن ارزش‌گذاری این اوراق در بازار سرمایه کشور ما منجر شده است؛ بدین معنی که خریداران این اوراق دیگر نگران تقسیم سود یا افزایش سرمایه شرکت‌ها و اثر آن بر ارزش اوراق خود نخواهند بود.

«اقبال نیا» در ادامه اظهار کرد: صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌توانند پس از اصلاح امیدنامه حداکثر 5 درصد از دارایی‌های کل صندوق را به خرید یا فروش اوراق اختیار معامله اختصاص دهند، البته اخذ موقعیت فروش توسط صندوق‌های سرمایه‌گذاری به داشتن دارایی پایه قرارداد در سبد سرمایه‌گذاری‌های صندوق مشروط شده است که به جهت مدیریت ریسک دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق مناسب به نظر می‌رسد. همچنین سبدهای اختصاصی نیز به‌مانند سایر فعالان بازار سرمایه، مجاز به اخذ موقعیت خرید در اوراق اختیار معامله هستند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی در پاسخ به سؤال خبرنگار فارس مبنی بر نقش اوراق اختیار معامله در مدیریت ریسک پرتفوی سهام از دید شرکت‌های مدیریت دارایی، توضیح داد: خرید اوراق اختیار معامله می‌تواند با دو رویکرد سفته‌بازانه و یا پوشش ریسک صورت پذیرد. در رویکرد سفته‌بازانه، با توجه به اهرم این اوراق، امکان کسب سودهای بسیار بزرگ با تحمل زیان محدود وجود خواهد داشت. از این‌رو مدیر سبد یا صندوق قادر خواهد بود برای افراد با درجات ریسک‌گریزی مختلف، راهبردهای متفاوتی را متناسب با ترجیحات ریسک و بازده آن‌ها تعریف کند.

اقبال نیا ادامه داد: در رویکرد دوم که مبتنی بر پوشش ریسک است؛ مدیر قادر خواهد بود، با حفظ پرتفوی سهام موجود، سرمایه‌گذاران را در برابر مخاطرات احتمالی ناشی از کاهش قیمت‌های سهام بیمه نماید و عملکرد را در سطح قابل قبولی حفظ نماید.

در واقع، قرار دادن این اوراق در سبد سرمایه‌گذاری مشتریان سبدها و صندوق‌ها می‌تواند ضمن متنوع‌سازی سبد دارایی‌های آن‌ها، به مدیر سبد، یا صندوق امکان خواهد داد تا در جهت اهداف موردنظر مشتریان و ترجیحات ریسک و بازده آنان عمل نماید. بر این اساس انتظار می‌رود به سبب حرفه‌ای بودن اوراق اختیار معامله، صنعت مدیریت دارایی‌ها و میزان استقبال از سبدها و صندوق‌ها در آینده افزایش یابد.

این عضو هیأت مدیره شرکت سبدگردان آسمان در پایان در مورد اقبال فعالان بازار به این اوراق گفت: این موضوع تا اندازه زیادی بستگی به نخستین تجربه‌های خریداران این اوراق دارد. در حال حاضر که مدت کوتاهی از راه‌اندازی معاملات اختیار خرید گذشته است؛ تنها تعداد اندکی از فعالان بازار وارد این معاملات شده‌اند و بقیه صرفاً این معاملات را زیر نظر دارند و بر اساس تجربه اولین سررسید این اوراق که اواخر بهمن‌ماه سال جاری است؛ در مورد حضور در این بازار تصمیم‌گیری خواهند کرد.

مضافاً اینکه در این مقطع، حضور فعالان حرفه‌ای بازار یعنی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مستلزم ایجاد تغییراتی در امیدنامه آن‌ها است که طبیعی است، با قدری تأخیر وارد این بازار شوند.