صنعت چای جان تازه می‌گیرد/ قیمت برگ سبز چای سال آینده 1200 تومان

ايران اكونوميست :چایکاران امیدوار هستند که با ورود بخش خصوصی به این صنعت، نه‌تنها بتوانند محصولات باغ‌های خود را از سال آینده 40 درصد بیش از سال گذشته و با قیمت 1200 تومان به فروش برسانند بلکه شاهد نفس کشیدن مجدد صنعت چای حداقل در 6 سال آینده باشند.

کد خبر: ۱۴۱۳۳

تاریخ: ۱۸ دی ۱۳۹۱ - ۰۹:۱۹

به گزارش مهر، از زمان کاشت نخستین نهال چای در کشور بیش از یک قرن می‌گذرد. دولت تقریبا از حدود نیم قرن پیش، خرید برگ سبز چای، تولید و انجام امور بازرگانی آن در انحصار گرفت اما به واسطه عدم برنامه ریز های دقیق ، نداشتن بازار رقابتی تولید و بازرگانی چای، تغییر ذائقه ایرانی و عادت آن به مصرف چای خارجی به واسطه واردات بی رویه از کشورهایی همچون هند و سری لانکا - با وجود انباشت هزاران تن چای خشک شده در انبار- موجب شد که چایکاران روز به روز نسبت به ادامه فعالیت خود در این زمینه ناامید شوند به گونه ای که هم اکنون از 74 هزار چایکار تنها 23 هزار نفر در این صنعت فعالیت می کنند و نیمی از باغات چای خشک و یا رها شده اند.
با وجود آنکه دولت در یک برنامه پنج ساله در سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴ با صرف هزینه‌های گزاف در قالب پرداخت تسهیلات با سود بالا به مدیران کارخانجات چایسازی برای خرید برگ سبز، تولید و فرآوری آن و پرداخت کمک های بلاعوض به چایکاران، تلاش کرد تا فرایند واگذاری صنعت چای به بخش خصوصی را با موفقیت همراه کند اما به واسطه آن که دولت حمایت هایی را که نسبت به سیستم دولتی داشت، نسبت به بخش خصوصی عرضه نکرد، اقدامات در این راستا با موفقیت همراه نبود.

در نتیجه بروز این مشکلات، مسئولان وقت در سال 79 تصمیم گرفتند تا طرحی مبنی بر واگذاری امور چای به بخش خصوصی و تعاونی‌ها اجرا شود اما این طرح نیز نه تنها با موفقیت همراه نبود بلکه موجب افزایش نارضایتی چایکاران، مقروض شدن و تعطیلی کارخانجات چای‌سازی ، واردات بی‌رویه صدها هزار تن چای قاچاق خارجی به کشور و تغییر کاربری اراضی شد.

مجلس شورای اسلامی در سال 84 برای اینکه بتواند در این زمینه به راهکاری امیدبخشی برسد؛ دولت را ملزم به خرید تضمینی برگ سبز چای و چای خشک کرد و این روند با خرید برگ سبز چای و فروش یارانه‌ای آن به کارخانجات چایسازی طرف قرارداد و تحویل چای خشک (به میزان بدهی کارخانجات بابت خرید برگ سبز) از آنان تا سال ۱۳۸۸ تداوم یافت.

با وجود آنکه سازمان چای کشور از سال 88 بار دیگر اجازه فعالیت یافته است اما تا به امروز مشکلات چایکاران همچنان به قوت خود باقی مانده اند و تغییر قابل توجه و تاثیرگذاری در وضعیت آنان بوجود نیامده است. محرر رئیس سازمان چای کشور دلیل عدم موفقیت این سازمان در حمایت از باغداران به منظور افزایش کمی و کیفی تولید برگ سبزچای، حمایت از کارخانه داران جهت فرآوری و تولید چای خشک، تنظیم بازار به منظور واردات و صادرات را "نوپا بودن" این سازمان عنوان می کند و معتقد است که "سازمان برای دستیابی به موفقیت نیازمند کمک های زیادی است."

صنعت چای بعد از طی فراز و نشیب‌های مذکور چند روزی است با امیدی دوباره مواجه شده است و آن انعقاد تفاهم نامه ای با یک شرکت خصوصی است که مسئولان آن شرکت در اولین نشست خبری خود با خبرنگاران، پرداخت مطالبات 28 میلیارد تومانی 32 هزار چایکار، خرید 110 هزار تن چای باقی مانده در انبارها ، فعال سازی 42 هزار چایکار غیرفعال و راه‌اندازی کارخانه چای‌سازی با تکنولوژی بالا در لاهیجان را به عنوان تعهدات خود در تفاهم نامه امضا شده، اعلام کرده اند.

ایرج هوسمی رئیس اتحادیه چایکاران شمال کشور در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تفاهم نامه منعقد شده میان سازمان چای کشور و بخش خصوصی تصریح کرد: بخش خصوصی متعهد شده است که برگ سبز چایکاران را به مدت 6 سال خریداری کند و قیمت خرید هر سال با در نظر گرفتن نرخ تورم تعیین شود.

وی ضمن ابراز امیدواری نسبت به رونق و نجات یافتن چای به واسطه واگذاری این صنعت به بخش خصوصی ، در رابطه با نرخ خرید چای در سال آینده گفت: چای درجه یک در سال آینده به قیمت 1200 تومان و درجه 2 به قیمت 700 تومان خریداری خواهد شد.

رئیس اتحادیه چایکاران شمال کشور در پاسخ به این پرسش که گمان می کنید ورود بخش خصوصی تا چه اندازه می تواند در تأمین هزینه های تولید و معیشت چایکاران موثر باشد، اظهار داشت: با وجود افزایش 40 درصدی نرخ خرید محصولات نسبت به سال گذشته اما حتی این نرخ پاسخگوی نیاز چایکاران نیست. با این وجود روزنه های امید را به روی چایکاران باز کرده است و امیدواریم از سال آینده شاهد تغییرات جدی در این صنعت باشیم.

هوسمی با اشاره به عملکرد سازمان چای قبل از انحلال در سال 83 گفت: سازمان چای در گذشته با مخلوط کردن چای خارجی با چای داخلی اقدام به فروش چای می کرد به همین دلیل فروش چای از وضعیت بهتری برخوردار بود. از قرار معلوم بخش خصوصی نیز در همین راستا حرکت خواهد کرد و به واسطه خرید هر یک کیلو چای داخلی، امتیاز واردات 2 کیلو چای خارجی را دارد.

وی در پاسخ به این پرسش آیا این امتیاز همچنان به تولید و فروش چای ایرانی آسیب نمی زند، گفت: نکته ای که چایکاران مدام بر آن تأکید دارند، کیفیت چای ایرانی است.ما به لحاظ کمی به واسطه محدودیت ها بوجود آمده و غیرفعال شدن بخشی از این صنعت، شاید نتوانیم به کشورهای دیگر برسیم اما کیفیت چای ایرانی به قدری است که حتی اگر با چای خارجی مخلوط شود؛ باز هم برتری خود را نشان می دهد.

باید منتظر ماند و دید که بخش خصوصی آیا به اولین تعهد خود مبنی بر پرداخت مطالبات 28 میلیاردتومانی چایکاران در 22 بهمن 91- که البته این رقم در اظهارات آنها 22 میلیارد تومان ذکر شده است- عمل خواهند کرد.