شفافیت هویت دارندگان سیم کارت پایداری امنیت روانی

افزایش امنیت روانی در جامعه و کاهش آسیب های ناشی از تهدیدهای مبتنی بر تلفن همراه ملموس ترین دستاورد اجرای طرح احراز هویت دارندگان سیم کارت است که دو روز دیگر مهلت آن پایان می یابد.

کد خبر: ۱۳۹۴۲۴

تاریخ: ۰۸ دی ۱۳۹۵ - ۰۹:۴۹

به گزارش ایران اکونومیست؛ « محمود واعظی» وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به تازگی با بیان اینکه روند احراز هویت سیم کارت های دارای اشکال تا نهم دی ماه جاری ادامه دارد، گفت: تاکنون هویت چهار میلیون دارنده سیم کارت احراز شده است.
وی پیش بینی کرد دارندگان 6 میلیون سیم کارت باقی مانده تا آخر وقت تعیین شده برای احراز هویت اقدام کنند. پس از اتمام مهلت تعیین شده، سیم ‌کارت های دارای اشکال در مشخصات دارنده سیم کارت، یکطرفه خواهد شد.
واعظی درباره مهلت یک ماهه شورای عالی فضای مجازی برای ساماندهی مشخصات مالکان سیم‌ کارت در کشور، گفت: براساس مصوبه این شورا سه هفته پیش اعلام شد مالکان سیم ‌کارت هایی که مشخصات شان در سامانه های اپراتوری تلفن همراه کامل نیست برای اعلام مشخصات خود و احراز هویت یک ماه فرصت دارند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان این که تلاش برای سامان دادن احراز هویت دارندگان سیم کارت هایی که مشخصات شان دارای اشکال است از یک سال پیش آغاز شده است، ادامه داد: 50 میلیون سیم‌ کارت در این مدت ساماندهی شد و 10 میلیون سیم ‌کارت باقی ماند که مالکان آنها 20 تا 30 سیم ‌کارت به نامشان ثبت بود، اما برای تعیین‌تکلیف نمی‌آمدند.
واعظی گفت: براساس مصوبه جدید شورا، به افراد باقی‌ مانده مهلت داده شد مراحل ثبت اطلاعات خود را تکمیل کنند و از تعداد 10 میلیون سیم ‌کارت بلاتکلیف چهار میلیون سیم‌ کارت با ارایه کارت شناسایی تعیین‌تکلیف شدند و امیدواریم در مهلت باقی ‌مانده، مالکان 6 میلیون سیم‌ کارت باقی ‌مانده نیز سریع‌تر برای احراز هویت همکاری کنند.
به گفته وی، در سال‌های گذشته به دلیل فروش بی‌حساب و کتاب سیم‌ کارت در کشور و نبود سختگیری‌های لازم، سیم ‌کارت‌هایی با هویت نامعلوم در شبکه ثبت شده بود که از این طریق، تخلفات و سوءاستفاده‌هایی همچون قاچاق و مزاحمت انجام می‌شد.

**مشکل از کجا آغاز شد
سال های پیش را به یاد دارید، زمانی که هنوز پای تلفن های هوشمند با قابلیت نشان دادن شماره تماس گیرنده به ایران باز نشده بود.
چه بسیار افرادی بودند که با شماره گیری تصادفی برای خانواده ها ایجاد مزاحمت می کردند و علاوه بر آسیب رساندن به امنیت روانی جامعه بسیاری از خانواده ها را تا مرز از هم پاشیدگی کشاندند.
داستان بی پایان مزاحمت های تلفنی گرچه گاهی از سوی مخابرات کشف می شد اما همچنان ادامه داشت تا آنکه فناوری های جدیدی به میدان آمد. از اواخر دهه 1370 با آشکار شدن شماره تماس گیرنده روی تلفن های مقصد، روند مزاحمت های تلفنی کاهش یافت.
ورود تلفن های جدید به نام موبایل (بخوانید تلفن همراه) به عرصه ارتباطات ایران وضعیت ارتباطی را بین افراد دستخوش تغییر جدی کرد.
این تازه ترین دستاورد ارتباطی برای آنکه بتواند سهم خود را در بازار ایران کسب و جای پای خود را در کشور مستحکم کند، راه های تبلیغی گوناگونی را در پیش گرفت که عرضه سیم کارت از آن جمله بود.
جذابیت بازار تلفن همراه کشور پای چندین اپراتور را به کشور باز کرد و با ورود آنها قصه مزاحمت های تلفنی جنبه تازه ای به خود گرفت.
از آن به بعد مردم ایران به قول معروف «موبایل دار» شدند و داستان مزاحمت و تهدیدهایی که می رفت از یادها برود، شکل دیگری به خود گرفت.

** عرضه بی حد سیم کارت برای کسب سهمی از بازار
عرضه سیم کارت‌های اعتباری برخی اپراتورها با هدف تبلیغات در میانه دهه 1380، دوباره پای بسیاری را به کلانتری‌ها و محاکم قضایی بازکرد و از آن زمان به بعد به دلیل ضعف چشمان نظاره گر و قدرتمند که توزیع سیمکارت های را بی نام و نشان کنترل کند، همچنان زمینه بروز جرم ها و مشکل های فراوان فراهم شد.
کلاهبرداری، آدم ‌ربایی، هماهنگی و ارتباط ‌گیری در سرقت‌های بزرگ و کوچک فقط نمونه کوچکی از جرایمی است که تبهکاران می توانستند با استفاده از سیم کارت های احراز هویت نشده برای جامعه رقم زنند و آسایش جامعه را با تهدید جدی مواجه کنند.
حتی برخی اقدام های تبهکارانه امنیت ملی کشور را با خطر جدی روبرو کرد.
اکنون گرچه دست یافتن به سیم کارت با هویت مخدوش کمی سخت تر شده است اما به گفته برخی کارشناسان بازار موبایل، همچنان می توان با پرداخت مبلغ ناچیزی آن را خرید.

** ورود سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به موضوع
سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (رگولاتوری) سال گذشته بدنبال بروز مشکل برای برخی مشترکان اعلام کرد، قصد دارد وضع سیم کارت ها را سر و سامان دهد.
آخرین اطلاعات رگولاتوری در سال گذشته نشان می داد نزدیک به 900 هزار سیم کارت ایرانسل و 65هزار سیم کارت همراه اول در پایگاه اطلاعاتی این اپراتورهای تلفن همراه دارای نقص اطلاعات و نبود کد ملی است.
غلامرضا داداش زاده معاون رگولاتوری در آن زمان اعلام کرد: بیش از 90 درصد فرایند اخذ کد ملی از مشترکان تلفن همراه به پایان رسیده و مشخص شده است چه مشترکانی در پایگاه داده اپراتورها، اطلاعات دارند.
پس از اجرای این طرح، هیچ سیم کارت فاقد اطلاعات در شبکه اپراتورهای تلفن همراه باقی نمی ماند.

** ورود پلیس فتا به موضوع
سردار « کمال هادیان فر» رییس پلیس فتا نیروی انتظامی نیز به تازگی درباره ساماندهی سیم کارت های مجهول گفت: بیش از 160 میلیون سیم کارت در کشور وجود دارد که از این شمار 30 میلیون سیم کارت یا تشابه اسمی دارد و یا مجهول الهویه است که البته 20 میلیون از این سیم کارت ها ساماندهی و 10 میلیون دیگر در مرحله رسیدگی نهایی قرار دارد تا هویت آنها مشخص شود.
رییس پلیس فتای نیروی انتظامی اضافه کرد: تخلفات گذشته برخی از این اپراتورها براساس این مصوبه رسیدگی می شود و اساس کار ما این است که با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات این موضوع ساماندهی شود.

**تلاش رگولاتوری برای ساماندهی
پیشتر « حسین فلاح جوشقانی» سرپرست معاونت نظارت و اعمال مقررات رگولاتوری اعلام کرده بود، پیامدها و مسوولیت های ناشی از سواستفاده از سیم کارت فقط به عهده استفاده‌کننده از سیمکارت نیست، بلکه مشترکی که سیمکارت به نام وی ثبت شده است نیز درگیر می شود.
سیزدهم فروردین ماه امسال سامانه استعلام تعداد خطوط مشترکان تلفن سیار برای ساماندهی سیمکارت های بدون هویت مشخص راه‌اندازی شده است.
مشترکان می‌توانند با مراجعه به درگاه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به بخش خدمات الکترونیک در نشانی www.cra.ir یا نشانی اینترنتی mobilecount.cra.ir مراجعه کنند و از شمار سیمکارتهایی که با کد ملی آنان ثبت شده است، مطلع شوند.
مشترکان هر کدام از اپراتورهای تلفن همراه باید کد ملی و شماره تلفن همراه خود را در این سامانه وارد کنند. پس از ثبت اطلاعات درخواستی در سامانه، پیامکی برای مشترکان ارسال می‌شود که شمار سیمکارت های ثبت شده با کد ملی متقاضی در هر اپراتور تلفن همراه در این پیامک نوشته شده است.
مشترکان در صورت بروز مشکل هنگام استفاده از سامانه می‌توانند موارد مورد نظر یا پرسش های خود را به پست الکترونیکی [email-masked] ارسال و راهنمایی و پاسخ لازم را دریافت کنند.
تجربه کشورهای دیگر نشان می دهد کاربران اینترنت دربسیاری از کشورهای توسعه یافته برای گشت و گذار در فضای مجازی باید با IP منحصر به فردی وارد شوند که این موضوع می تواند جلوی بسیاری از بزهکاری ها را بگیرد.

**قطع سیم کارت در انتظار مشترکانی که نقص اطلاعات هویتی دارند
جهانگیر اسدی سخنگوی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ایران(رگولاتوری) در روزهای اخیر گفت: اپراتورهای تلفن همراه موظفند نسبت به تعیین تکلیف مشترکانی که وضعیت اطلاعات ثبتی آنها دارای نقص است اقدام کرده و در صورت بی اعتنایی بعد از سه بار تذکر، سیم کارت را قطع کنند.
وی افزود: اپراتورها موظفند ابتدا با ارسال پیامک و یا اطلاع رسانی از راه های دیگر، مشترکان را برای تکمیل اطلاعات هویتی خود در جریان قرار دهند تا آنها نسبت به این امر اقدام کنند.
اسدی افزود: اپراتورها موظفند در مرحله دوم و پس از اطلاع رسانی به این گونه مشترکان و در صورت تکمیل نکردن اطلاعات هویتی از سوی مشترک نسبت به یک طرفه کردن سیم کارت چنین مشترکانی عمل کنند.
سخنگوی رگولاتوری مغایرت مشخصات شناسنامه ای ، اطلاعات ناقص پرونده و تطبیق نداشتن شماره‌ شناسنامه و کدملی را از جمله اطلاعاتی عنوان کرد که در سامانه اپراتورهای تلفن همراه از سوی این مشترکان ناقص اعلام شده است.
اسدی تاکید کرد، سیم کارت بی هویت در سامانه های اپراتوری کم است و بیشتر سیم کارت ها هویت مخدوش دارند.
به گفته وی، اقدام برای سامان دادن اطلاعات هویتی مشترکانی که هنگام دریافت سیم کارت اطلاعات شان کامل نبوده پیش از این در دو مرحله دیگر انجام گرفته، با این حال هنوز مشترکانی هستند که اطلاعات هویتی آنها در سامانه های اپراتوری تلفن همراه دارای نقص است.
سخنگوی سازمان رگولاتوری ایران همه مردم ایران را دعوت به تکمیل اطلاعات خود در سامانه های اپراتورهای تلفن همراه کرد و افزود: اپراتورها می توانند پس از سه بار تذکر به این نوع مشترکان و درصورت بی اعتنایی به این درخواست ها نسبت به قطع سیم کارت اقدام کرده و سیم کارت دارای اطلاعات مخدوش را از رده خارج کنند.
اسدی اجرای این طرح را از ابتدای دیماه امسال اعلام و خاطرنشان کرد: تکلیف این نوع سیم کارت ها در دی ماه روشن خواهد شد.

**کلام آخر
تلاش برای ساماندهی هویت دارندگان سیم کارت با جدیت از سوی دستگاه های مسوول آغاز شده است و انتظار می رود به زودی شاهد از بین رفتن این پدیده ای که می تواند امنیت روانی جامعه را دچار اختلال کند، باشیم. اکنون بر اپراتورهای تلفن همراه کشور است تا از واگذاری سیم کارت بدون احراز هویت واقعی مشترک اجتناب کنند و همچنین انتظار می رود سازمان ثبت احوال کشور با تکمیل سامانه کارت هوشمند ملی ایرانیان اطلاعات آحاد مردم ایران را به روز داشته باشند تا هنگامی که اپراتوری برای احراز هویت به این سامانه مراجعه کرد اطلاعات کاملی دراختیار داشته باشد تا بدین ترتیب افراد سود جو نتوانند با دادن اطلاعات ناقص صاحب سیم کارتی شده و به تهدید دیگران بپردازند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرده است، آخرین مهلت تعیین ‌تکلیف هویت سیم‌ کارت‌ها 9 دی‌ ماه جاری است و پس از آن، سیم ‌کارت قطع نمی‌شود، بلکه برای مدتی یک‌ طرفه خواهد شد، علاوه بر این که مالکیت سیم ‌کارت برای مالک حفظ می‌شود و سیم‌ کارت سلب امتیاز نمی‌شود.