انرژی های تجدیدپذیر ظرفیت فراموش شده

محدودیت منابع فسیلی و مصرف بی رویه و لجام گسیخته انرژی های تجدید ناپذیر، استفاده از انرژی های تجدیدپذیر را به ضرورتی اجتناب ناپذیر در جامعه امروز ایران تبدیل کرده است.

کد خبر: ۱۳۵۶۳۴

تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۹۵ - ۱۰:۵۴

به گزارش ایران اکونومیست؛ روند افزایش جمعیت، رشد بی رویه صنایع و پیشرفت های تکنولوژیکی در جهان، انسان را به استفاده از انرژی های فسیلی حریص تر کرده و رقابت ناسالمی در دنیا برای بهره برداری از این منابع به راه افتاده که ادامه این روند به علت جایگزین نشدن این منابع و تجدید ناپذیری آن ها موجب کاهش روزافزون انرژی های فسیلی و در نهایت از بین رفتن آن خواهد شد.
در ادوار گذشته فقدان آینده نگری برای جایگزینی انرژی های تجدیدپذیر بجای سوخت های فسیلی و وابستگی انسان به استفاده از انرژی های تجدیدناپذیر و ادامه این روند در دهه های اخیر تیشه به ریشه این منابع زده است.
مصرف لجام گسیخته انرژی های فسیلی، پیامدهای ناشی از آن و محدودیت این نوع انرژی در دنیا، اهمیت استفاده از انرژی های تجدیدپذیر را بیشتر از پیش نمایان و آن را به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل کرده است.
انرژی های تجدید پذیر برخلاف انرژی‌های تجدیدناپذیر و فسیلی، قابلیت بازیابی و تجدید دوباره در طبیعت را داشته و بدون محدودیت می توان از آن ها استفاده کرد.
مزیت مهم انرژی های تجدیدپذیر، نداشتن آلایندگی و دسترسی آسان و در دسترس بودن منابع متنوع و مختلف آن از جمله انرژی خورشیدی، زمین گرمایی، باد و امواج، هیدروژن و پیل سوختی، سی ان جی و زیست توده (همه زباله های دارای منشاء زیستی) است که پس از تولید، قابلیت تجدید و بازگشت مجدد به طبیعت را دارند و با ایجاد زیرساخت های لازم و بسترسازی مناسب می توان از آن ها بجای انرژی های فسیلی استفاده کرد.
در راستای انتقال و ارتقای فناوری انرژی های تجدیدپذیر در دو دهه اخیر، اقدام هایی در کشور انجام شده و آذربایجان شرقی نیز به دلیل توانمندی های بالای علمی - صنعتی و برخورداری از ظرفیت های بالای استفاده از انرژی های تجدیدپذیر مانند آفتاب و باد به یکی از قطب های پیشروی کشورمان در این حوزه تبدیل شده است.
بدیهی است اقدامات انجام شده در مسیر استفاده از انرژی های تجدیدپذیر در آذربایجان شرقی نیز همچون بسیاری از نقاط دیگر کشورمان نوپاست و امید می رود که با سرعت گرفتن این روند، بتوان از ظرفیت های مغفول این حوزه بهره بیشتری برای توسعه استان برد.

** فعال سازی ظرفیت استانها، اولویت ستاد توسعه فناوری انرژی های تجدیدپذیر
مدیر اجرایی ستاد توسعه فناوری انرژی های تجدید پذیر و معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری در تبریز گفت: این ستاد 50 درصد هزینه طرح های توسعه فناوری استان ها را پرداخت می کند.
احمد پیروزی با بیان اینکه حمایت و ایجاد توانمندی در شرکت های دانش بنیان از دیگر اولویت های ستاد است، افزود: ایران در حوزه توسعه فناوری انرژی های تجدید پذیر در غرب آسیا هفتم و در جهان مقام هفتاد و هفتم را دارد که بر اساس سند برنامه ریزی شده باید این رقم در منطقه به اول و در کل قاره آسیا به پنجم برسد.
وی یادآوری کرد: بر این اساس از اولویت های اصلی ستاد، فعال سازی ظرفیت استان ها، تقویت منابع نیروی انسانی و ظرفیت های انرژی های تجدیدپذیر، افزایش محیط کسب و کار، حوزه فن آورانه و ایجاد اشتغال است.
مدیر اجرایی ستاد توسعه فناوری انرژی های تجدید پذیر اظهار کرد: برای تحقق اهداف ستاد نیاز به تعریف منابع مالی پایدار است که در بودجه سال 95 از منابع قبوض برق 30 ریال به ازای هر کیلو وات ساعت برق برای آن پیش بینی شده است.
پیروزی ادامه داد: ما به دنبال دستیابی به سهم 10 درصدی نیروگاه‌های تجدیدپذیر از کل ظرفیت نیروگاهی نصب‌ شده در کشور، دستیابی به سهم 5.1 درصدی حرارت تجدیدپذیر نسبت به کل حرارت مصرفی کشور در سال 1404، عرضه صنعتی سوخت‌های زیستی در سبد سوخت با رویکرد تامین کل بنزین و نفت‌گاز مصرفی به شکل 'بنزین با مخلوط پنج درصد اتانول زیستی' و 'نفت‌گاز با مخلوط دو درصد گازوئیل زیستی' هستیم.
وی، دستیابی به جایگاه اول منطقه در تولیدات علمی و فناورانه، قرار گرفتن در بین پنج کشور اول دنیا در تولیدات علمی و فناورانه و پنج کشور برتر آسیا در تولیدات صنعتی بومی رقابت‌پذیر و افزایش میزان بومی‌سازی تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر به میزان حداقل 80 درصد ارزش تجهیزات نصب شده در سال 1404 را از دیگر اهداف این ستاد اعلام کرد.

** طراحی و تولید نیروگاه های پرتابل(قابل حمل) در آذربایجان شرقی
رئیس جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی نیز با اشاره به پایان ناپذیر بودن انرژی های نو و تجدید پذیر، گفت: با توجه به ویژگی این انرژی ها و پایان پذیر بودن انرژی های فسیلی، استفاده از انرژی های تجدید پذیر در دستور کار کشورهای مختلف قرار گرفته است.
نجف قراچورلو با بیان اینکه جهاد دانشگاهی از جمله سازمان هایی است که رویکرد آینده پژوهی دارد، افزود: مرکز مدیریت انرژی و فناوری های نو جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی در سال 1387 تاسیس شد و تیم عملیاتی این مرکز طراحی و ساخت نیروگاه هیبریدی و آب شیرین کن خورشیدی را در دستور کار خود داد.
وی یادآوری کرد: با تاسیس این مرکز، نیروگاه های هیبریدی در سال 88 طراحی و در سال 90 به بهره برداری رسید که نخستین نمونه آن در جزیره خارک و نمونه دوم آن نیز در محوطه مرکز درمان ناباروری آذربایجان شرقی نصب شد.
رئیس جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی با تاکید بر اینکه پژوهشگران این نهاد توانایی افزایش ظرفیت این نیروگاه را در حد مگاوات دارند، گفت: برخی از تجهیزات مورد نیاز در ساخت نیروگاه های هیبریدی از جمله توربین بادی - خورشیدی توسط جهادگران دانشگاهی آذربایجان شرقی طراحی و ساخته شده است.
قراچورلو با اشاره به اینکه تامین روشنایی مناطق عشایرنشین همیشه با مشکل مواجه بوده است، ادامه داد: برهمین اساس پژوهشگران جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی با بهره مندی از فناوری سلول های خورشیدی توانستند نیروگاه 10 تا 15 کیلوگرمی قابل حمل (پرتابل) برای این قشر طراحی کنند و بسازند.
وی گفت: نمونه اولیه این نیروگاه در 15 قشلاق مختلف استان توزیع و مورد استفاده قرار گرفته است و در حال رصد و رفع اشکالات احتمالی آن هستیم.
رئیس جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی یادآوری کرد: برای داشتن انرژی های خورشیدی و بادی قابل رقابت با سوخت های فسیلی ضروری است حامل های انرژی به قیمت واقعی برسند و ملزومات این حامل ها در داخل کشور تولید شود.
قراچورلو با اشاره به اینکه ستاد انرژی های تجدید پذیر از ستادهای تشکیل شده در قالب سند تدبیر و توسعه آذربایجان شرقی است، افزود: این ستاد به دنبال شناسایی ظرفیت ها و فناوری های دستگاه های اجرایی برای تبدیل آذربایجان شرقی به مرجع انرژی های تجدید پذیر است.
وی گفت: دولت تدبیر و امید اهتمام ویژه برای حمایت از شرکت های دانش بنیان دارد و در همین راستا محصولی که در یک شرکت دانش بنیان تولید می شود امتیاز انحصاری دریافت می کند.

**فرهنگ سازی استفاده از انرژی های تجدیدپذیر یک ضرورت است
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق آذربایجان شرقی نیز گفت: این شرکت در راستای سیاست دولت تدبیر و امید برای استفاده از انرژی های نو در راستای اشاعه و ترویج فرهنگ استفاده از انرژی های پاک، در برق رسانی به روستاها از طریق انرژی های تجدپذیر اقدام کرده است.
یوسف سرافراز با بیان اینکه استفاده از انرژی های نو مورد توجه وزارت نیرو و شرکت های توزیع برق است، افزود: در جلسات کمیته انرژی های تجدیدپذیر وزارت نیرو با استفاده از تجارب سایر کشورها، تصمیم های خوب و ارزنده ایی از نظر نرخ، تضمین و ثبات در بخشنامه ها و قوانین اتخاذ شده است.
وی یادآوری کرد: در راستای ترویج فرهنگ و صنعت استفاده از انرژی های نو برای نخستین بار در کشور با حضور وزیر نیرو، پنل های خورشیدی، توربین بادی، هیبریدی در آذربایجان شرقی افتتاح شد و برای گسترش و فرهنگ سازی این انرژی ها در کشور تاکید و سایر استان ها نیز مکلف به اجرای آن شد.
عضو کمیته انرژی های تجدید پذیر وزارت نیرو اظهار کرد: تاکنون 16 نیروگاه خورشیدی رایگان با ظرفیت تولید 80 کیلووات برق در مساجد و مدارس و 11 نیروگاه خورشیدی با ظرفیت 5 تا 25 کیلووات در 11 واحد مدیریت توزیع برق شهرستانی نصب و مورد استفاده قرار گرفته است.
سرافراز با بیان اینکه برای روشنایی معابر به صورت پایلوت 65 دستگاه تولید برق خورشیدی خریداری شده تا در روستاها مورد استفاده قرار گیرد، افزود: اکنون فرهنگ استفاده از انرژی های تجدیدپذیر تا حدودی در جامعه جاافتاده است و بسیاری از سازمان ها و نهادها، دانشگاه ها و شرکت های خصوصی آذربایجان شرقی متقاضی استفاده از انرژی های تجدیدپذیر هستند که در حال مذاکره و ارایه مشاوره به آن ها هستیم.
وی اضافه کرد: با توجه به اینکه میزان تابش خورشید در ایران بسیار بالاست باید حداکثر استفاده از این انرژی خدادادی در کشور انجام شود که در این استان جهاد دانشگاهی، متخصصان و اساتید این حوزه اقدام های بسیار خوبی انجام داده اند.

** دریافت 30 ریال به ازای هر کیلووات برق مصرفی برای توسعه فناوری انرژی های تجدیدپذیر
مدیرعامل شرکت توزیع برق تبریز نیز با تاکید بر ضرورت استفاده از انرژی های نو و تجدیدپذیر گفت: استفاده از این نوع انرژی ها باید به عنوان یک میثاق ملی به افکار عمومی منتقل شود.
افشین میلانی با تاکید بر اینکه توسعه اقتصاد کشور باید با کاهش هزینه ها همراه باشد، افزود: استفاده از انرژی های تجدید پذیر علاوه بر صرفه اقتصادی به دلیل آلاینده نبودن زیست محیطی و حفظ امنیت انرژی ضروری است.
وی یادآوری کرد: به ازای تولید هر کیلووات ساعت برق، 922 گرم آلاینده در روز معادل 200 هزار تن آلاینده در سال، تولید می شود.
میلانی ادامه داد: توسعه انرژی های تجدید پذیر از اهداف سند تدبیر و توسعه آذربایجان شرقی محسوب می شود و وزارت نیرو با تصویب مجلس از مشترکان خانگی 30 ریال برای توسعه شبکه روستایی و انرژی های تجدید پذیر دریافت می کند.
وی گفت: در راستای ترویج فرهنگ استفاده از انرژی های نو، سال گذشته 150 کیلووات سلول خورشیدی در30 هنرستان و 2 دانشگاه استان نصب شد.

** ظرفیت های خوب استفاده از انرژی های تجدیدپذیر در آذربایجان شرقی
مدیرکل حفاظت از محیط زیست آذربایجان شرقی نیز گفت: آلاینده های ناشی از احتراق سوخت های فسیلی و افزایش غلظت دی اکسیدکربن در اتمسفر و پیامدهای آن، زمین را با تغییرات برگشت ناپذیر و تهدید آمیزی مواجه کرده است.
حمید قاسمی افزود: افزایش دمای کره زمین، تغییرات جهانی آب و هوایی، بالا آمدن سطح دریاها و تخریب لایه ازن و در نهایت تشدید منازعات بین المللی، از جمله این پیامدها محسوب می شود.
وی با بیان اینکه اکنون سوخت های فسیلی مرسوم ترین منابع تولید انرژی مصرفی کشور ماست، اظهار کرد: اگرچه به دلیل وجود این منابع در کشور، مصرف این نوع انرژی ها هنوز هم توجیه اقتصادی داشته و پشتوانه بودجه کشور است، اما این مصرف، آثار مخربی بر اقتصاد کشور و نیز منابع محیط زیست و به خصوص سلامت مردم باقی گذاشته است.
مدیرکل حفاظت از محیط زیست آذربایجان شرقی گفت: پایان پذیر بودن منابع انرژی های فسیلی و آلودگی های محیط زیستی ناشی از آن، ضرورت استفاده از انرژی های نو به منظور دستیابی به اهداف توسعه پایدار را به خوبی آشکار می کند.
قاسمی ادامه داد: در ایران، وجود زمینه مناسب اقلیمی و تابش آفتاب در بیشتر مناطق و در بیشتر فصول سال، همچنین وجود پستی و بلندی ها در مسیر نهرهای آب، داشتن مناطق واجد پتانسیل بالای باد و قابلیت های تولید انرژی زمین گرمایی، زمینه لازم و مناسبی را برای استفاده و گسترش انرژی های نو و پاک فراهم آورده است.
وی با اشاره به پتانسیل بالای اقلیمی آذربایجان شرقی گفت: قابلیت استفاده از انرژی باد در مناطق بادخیز، انرژی خورشیدی در کل استان، انرژی زمین گرمایی در نواحی آتشفشانی و زلزله خیز استان و چشمه های آبگرم، انرژی بیوماس به وسیله استفاده از همه اجزای قابل تجزیه زیستی مانند پسماندها، فاضلاب ها، زائدات کشاورزی، زباله های شهری و صنعتی و بهره مندی از بیوگاز از طریق زباله گاه های استان وجود دارد.
در خصوص استفاده از انرژی های تجدید پذیر تفاهم نامه همکاری مشترک علمی و فناوری منطقه علم و فناوری ربع رشیدی تبریز با ستاد انرژی های تجدید پذیر معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری امضا شده است.
این تفاهم نامه در دو صفحه و شش ماده با اعتبار 2 سال در نخستین همایش ستاد فناوری انرژی های تجدید پذیر آذربایجان شرقی به امضای نمایندگان دبیر ستاد انرژی های تجدید پذیر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و مدیر منطقه ویژه علم و فناوری ربع رشیدی رسیده است.
مدیر منطقه ویژه علم و فناوری ربع رشیدی در خصوص این تفاهم نامه گفت: به منظور ارتقای سطح فناوری و رسوخ فناوری های نوظهور و دانش فنی انرژی های تجدیدپذیر در آذربایجان شرقی و بهبود تولیدات و افزایش بهره وری و همکاری در کاربست یافته های علمی و پژوهشی و فناوری دانشگاه ها و موسسات پژوهشی حوزه انرژی های تجدید پذیر این تفاهم نامه امضا شده است.
علی جهانگیری، افزود: به استناد بند 'ب' سیاست های کلی حوزه انرژی و بند هفت سیاست های الگوی مصرف ابلاغی رهبر معظم انقلاب و جایگاه انرژی های نو و تجدید پذیر در اولویت نقشه جامع علمی کشور و با استناد به سند ملی توسعه دانش بنیان انرژی های تجدید پذیر و چشم انداز حوزه انرژی تجدیدپذیر کشور در سال 1404 این تفاهم نامه امضا است.
وی گفت: بشریت به دنبال انرژی های جایگزین بوده و ما هم به دنبال رویکردهای فناورانه هستیم تا بتوانیم با کمک دانشگاه و شرکت های برق و با وحدت رویه و هم افزایی، انرژی های جایگزین را تعیین کنیم.
در راستای گسترش استفاده از انرژی های تجدید پذیر، نخستین توربین بادی در منطقه صائین سراب با توجه به بادخیز بودن منطقه از سوی سازمان انرژی های نو نصب و راه اندازی شده است.
ظرفیت تولید این توربین 660 کیلو وات برق در ساعت بوده و با هزینه بیش از 40 میلیارد ریالی راه اندازی شده و مزرعه بادی برای تولید 100 مگاوات برق در صائین سراب ایجاد می شود.