آی.پی شریان حیاتی پاکستان

وزیر امور خارجه پیشین پاکستان معتقد است که خط لوله گاز ایران-پاکستان(آی.پی)، تنها یک طرح اقتصادی و انرژی معمولی برای پاکستان نیست بلکه نقش یک شریان حیاتی را برای این کشور ایفا می کند.

کد خبر: ۱۳۳۹۷۹

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۳۹۵ - ۱۰:۲۶

به گزارش ایران اکونومیست؛ 'اکرم زَکی' از صاحب نام ترین و کهنه کار ترین دیپلمات عالی عالی پاکستان که علاوه بر تصدی وزارت امور خارجه این کشور در سال های گذشته، سفیر پاکستان در آمریکا، چین، فیلیپین و نیجریه بوده و روسای هیات های نمایندگی پاکستان در نهادهای مختلف بین المللی را در دوره ای مختلف بر عهده داشته است به سوالاتی از خط لوله گاز ایران-پاکستان گرفته تا انتخابات اخیر آمریکا پاسخ داد.
مشروح این گفت و گو را در زیر می خوانید:
** سوال: زمستانی دیگر تقریبا از راه رسیده و مناطق وسیعی از پاکستان بار دیگر با مشکل کمبود شدید گاز و انرژی مواجه است. بهترین گزینه برای حل این بحران را چه می دانید؟
پاسخ: دولت کنونی و دولت های قبلی پاکستان گزینه های مختلفی برای حل این مشکل روی میز داشته اند. اما در میان این طرح و گزینه ها، خط لوله گاز ایران-پاکستان همواره بهترین، مقرون به صرفه ترین و امکان پذیرترین طرح بوده و دولت کنونی پاکستان می تواند تنها با برداشتن یک گام، از ذخایر عظیم گاز ایران بهره مند شود.
همواره اعتقاد داشته ام که خط لوله گاز ایران – پاکستان تنها یک طرح اقتصادی و انرژی معمولی برای پاکستان نیست بلکه می تواند نقش شریان حیاتی پاکستان را ایفا کند.
در طول سال های اخیر، پاکستان تحت فشارهای آمریکا و البته دوستان سعودی خود قرار داشته و این کشورها پاکستان را تحت فشار قرار داده اند که بجای اجرا و تکمیل طرح آسان آی.پی(خط لوله گاز ایران-پاکستان)، به سمت طرح خط لوله 'تاپی'(طرحی که قرار است گاز ترکمنستان را به افغانستان، پاکستان و هند منتقل کند) گام بردارد.
اما من شخصا معتقدم که طرح 'تاپی' تا 50 سال دیگر هم برای پاکستان عملی نخواهد بود.
بخش عمده ای از خط لوله آی.پی که مربوط به خاک ایران است، تکمیل شد و فقط کافی پاکستان برای بهره برداری از این طرح، اراده کند.

**سوال: ایران برای افزایش صادرات برق پاکستان هم اعلام آمادگی کرده است. از سوی دیگر، پاکستان گزینه های دیگری را هم برای واردات برق نظیر 'کاسا 1000'(طرح واردات برق از آسیای مرکزی) روی میز دارد. ارزیابی شما از این طرح ها چیست؟
پاسخ: پاکستان باید برای برای خرید برق از ایران، وارد فاز امضای قراردادهای بزرگ شود. بخوبی اطلاع دارم قیمت برقی که ایران به پاکستان پیشنهاد می کند، بسیار کمتر از راه های دیگر تامین برق برای پاکستان است.
ما نیاز داریم بدون تلف کردن وقت و در اولین فرصت ممکن، هم در زمینه انرژی برق و هم در زمینه انرژی گاز، با ایران وارد همکاری های گسترده شویم. معتقدم هندی ها وقتی ببینند که خط لوله گاز ایران-پاکستان عملیاتی شده، آنها هم بار دیگر به پروژه ملحق خواهند شد و این طرح حتی می تواند زمینه ای برای انجام مذاکرات میان هند و پاکستان شود.

** ایران برای پیوستن و مشارکت در طرح راهروی اقتصادی چین-پاکستان اعلام آمادگی کرده است. مزایای ملحق شدن ایران به این طرح اقتصادی چیست؟
پاسخ: پاکستان و ایران از طریق مسیرهای زمینی و مرزهای خاک، امکانات بسیار خوبی برای همکار های تجاری و اقتصادی دارند بنا براین می توانند همکاری های ترانزیتی خوبی داشته باشند و ایران می تواند از طریق راه های ارتباط و گذرگاه های مرزی خود با پاکستان، به راحتی به طرح راهروری اقتصادی چین-پاکستان ملحق شود.
از نظر جغرافیای منطقه، ایران با کشورهای آسیای میانه هم مرز است و پیوستن ایران به راهروی اقتصادی چین-پاکستان، به معنای ایجاد یک پل ارتباطی مطمئن میان این طرح با، آسیای مرکزی ، خاورمیانه و حتی اروپا است.

** سوال: به عنوان یک دیپلمات کهنه کار که از سوابق روابط ایران و پاکستان در سالیان گذشته نیز بخوبی مطلع است، روابط کنونی دو کشور و دو دولت را در مقایسه ای با گذشته،چگونه ارزیابی می کنید؟
پاسخ: ایران و پاکستان همواره دو دوست بوده اند. در گذشته، به عنوان مثال در دوران جنگ ایران و عراق، پاکستان اگرچه نقش یک کشور بیطرف را داشت اما در انتقال کمک ها و تدارکات مختلف به ایران، نقش برجسته ای داشت.
دو ماه پیش زمانی که محمد نواز شریف نخست وزیر پاکستان و حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران در حاشیه اجلاس سازمان ملل در نیویورک ملاقات کردند، مطالب بسیار خوبی در آن ملاقات مطرح شد و روحانی در این ملاقات دو موضوع بسیار مهم و خوشایند را به طرف پاکستانی مطرح کرد: یکی، دعوت از نواز شریف برای سفر به تهران و دیگری پیشنهاد همکاری های امنیتی با پاکستان. اعتقاد کامل دارم که پاکستان باید به هر دو موضوع پاسخ مثبت بدهد.
پاکستان در مرزهای خود با هند و افغانستان با مشکلات امنیتی روبرو است. اما مرزهای ما با ایران و چین، مرزهایی آرام و با ثبات است.

** بهترین راه حل مسائل افغانستان و بازگشت صلح و آرامش به ین کشور را چه می دانید؟
پاسخ: شخصا اعتقاد دارم، پاکستان با کمک ایران، می تواند به اوضاع امنیتی افغانستان بهبود ببخشد. زمانی که تصدی وزارت خارجه پاکستان را برعهده داشتم، ملاقات ها و نشست های دوجانبه و سه جانبه ای را بین ایران، افغانستان و پاکستان ترتیب دادم که برخی گروه های افغانستان هم در این ملاقات ها حضور داشتند. این ملاقات ها کمک زیادی به روند تشکیل دولت افغانستان در آن سال ها کرد. هنوز هم معتقدم که همکاری ایران و پاکستان، کلید بهبود شرایط افغانستان است.
بخشی از مشکلات افغانستان ریشه در جنگ میان شوروی سابق و افغانستان دارد. بعد از پایان این جنگ، گروه هایی که در افغانستان با شوروی می جنگیدند، بعد از خارج شدن نیروهای شوروی از خاک افغانستان، سازمان دهی نشدند و برخی از آنها به عوامل مشکلات و مسائل زیادی برای افغانستان و پاکستان تبدیل شدند.
بعد از جنگ شوروی سابق، برخی دولت های فرامنطقه ای وارد عمل شدند و از گروه های که در افغانستان با شوروی می جنگیدند، به عنوان ابزاری برای بی ثبات کردن پاکستان استفاده کردند.

** تحلیل شما از نتیجه انتخابات آمریکا و تاثیر آن بر آینده روابط اسلام آباد-واشنگتن چیست؟
پاسخ: آمریکایی ها در سه زمینه عمده در مقابل پاکستان قرار گرفته اند و با پاکستان همراه نیستند: اول اینکه آمریکا مخالف هسته ای بودن پاکستان به عنوان یک کشور مسلمان صاحب سلاح هسته ای است. دوم اینکه آمریکایی ها به دنبال مهار قدرت چین هستند و چین هم روابطی بسیار دوستانه با پاکستان دارد. سوم اینکه پاکستان یک کشور مسلمان است و آمریکایی همواره برای جوامع و کشورهای مسلمان مشکل ساز بوده اند.
البته یک موضوع دیگر هم هست که پاکستان را نگرامی کند و آن، نزدیک تر شدن روابط آمریکا و هند است.
به هرحال نواز شریف نخست وزیر پاکستان به محض پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات آمریکا، یک پیام بلندبالا برای تبریک به ترامپ فرستاد و در این پیام، برای همکاری همه جانبه با دولت جدید آمریکا اعلام آمادگی کرد.
به نظر من، نتیجه انتخابات اخیر در آمریکا و شکست هیلاری کلینتون در این انتخابات، تنها شکست یک کاندیدا یا یک حزب نبود، بلکه شکست نظام حاکم بر آمریکا توسط اکثریت خاموش و ساکت این کشور بود. اکثریت مردم آمریکا با نظام حاکم بر این کشور مخالف هستند و در انتخابات اخیر، در واقع رای آنها به شخص ترامپ نبود، بلکه رای آنها به تغییر اساسی در نظام حاکم بود.
دولت آمریکا در زمان دولت جدید، به رویارویی با چین ادامه خواهد داد اما این رویارویی هرگز جنبه نظامی به خود نخواهد گرفته ولی دو کشور ابرقدرت، وارد جنگ گسترده ترین در عرصه های اقتصادی خواهند شد .