کتابی که می‌خواهد هنر ایران را در دنیا معرفی کند

کتاب «رنج و رنگ» درباره استاد حسین بهزاد با پیام‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و سیدحسین نصر و سخنرانی چهره‌های فرهنگی و هنری رونمایی شد.

کد خبر: ۱۳۳۵۹۵

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۵ - ۱۳:۳۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ بر اساس خبر رسیده، اثر نفیس «رنج و رنگ» به بررسی شخصیت استاد حسین بهزاد، پدر مینیاتور معاصر ایران و روایت زندگی او می‌پردازد. کتاب سه‌زبانه «رنج و رنگ» تالیف محمدرضا اسدزاده شامگاه گذشته ۲۴ آبان‌ماه و هم‌زمان با هفته در دانشگاه خاتم رونمایی شد.

در آیین رونمایی کتاب «رنج و رنگ» رضا داوری اردکانی(رئیس فرهنگستان علوم ایران)، ژان‌ پی‌یر بیریگودیو (رئیس دانشگاه هنر سوربن فرانسه)، آیدین آغداشلو، محمود دولت‌آبادی، ژاله آموزگار، جلال‌الدین کزازی، مهدی محسنیان راد، رضا کیانیان، نصرالله پورجوادی، سیدعبدالله انوار، احمد اقتداری، حجت‌الاسلام والمسلمین محمود دعایی، حورا صدر، فاطمه صدرعاملی، الهی قمشه‌ای و... حضور داشتند.

اثر  «رنج و رنگ» که با تأیید شورای علمی کمیسیون‌ ملی یونسکو و با حمایت بانک پاسارگاد، انجمن فرهنگی فرانسه، فرهنگستان هنر و نشر میراث منتشر شده، آثار مینیاتور خارج‌شده از ایران و موجود در موزه‌های فرانسه و آمریکا و نیز آثار موجود در ایران را در خود گرد آورده است و در ۴۰۰ صفحه، در قطع رحلی گلاسه طلاکوب و نقره‌کوب با قاب و جلد گالینگور منتشر شده است.

این اثر با مقدمه سیدحسین نصر و محمود فرشچیان و تقریظ پنج نفر از استادان: رضا داوری اردکانی، بهاءالدین خرمشاهی، محمدابراهیم باستانی پاریزی، احسان نراقی و علی معلم دامغانی منتشر شده است.

امیدوارم این اثر همه را هرچه بیشتر متوجه اهمیت آثار استاد بهزاد کند

در ابتدای این مراسم پیام پروفسور سیدحسین نصر که این اثر با تایید او نیز فراهم شده، خوانده شد. او در پیام خود آورده است:
«امروز که اثر «رنج و رنگِ» استاد حسین بهزاد به ثمر رسیده است باید از نویسنده و پژوهشگرِ فرهنگ و هنر و فلسفه و محققِ باپشتکار و بصیر آقای محمدرضا اسدزاده تشکر کرد که با کوشش‌های متمادی موفق شدند این کتابِ نفیس و پرارج را که احیاکننده نام و آثار استاد بهزاد است در سطح بین‌المللی نشر دهند و به ثمر برسانند.

شایسته است که همه آنان‌که به فرهنگ اصیل ایرانی علاقه‌مند هستند،‌ مراتب سپاسگزاری خود را از این اقدامِ مبارک ابلاغ دارند. باید به جناب اسدزاده تبریک گفت که بالاخره ثمره این همه زحمت‌های ایشان به مَنصه ظهور رسید. برای ایشان و نهادهای همکار در این اقدامِ مبارک آرزوی توفیق در خدمتِ هر چه بیشتر به فرهنگ و هنر ایران دارم و نیز امیدوارم که این اثرِ گرانقدر هرچه بیشتر جهانیان و خودِ ایرانیان را متوجه اهمیتِ آثار استاد بهزاد و سُنتِ اصیلِ مینیاتور به عنوان عنصری پرارج در فرهنگ ایران سازد. »

اهل فلسفه با هنر و هنرمندان نسبتی دوگانه دارند

در ادامه دکتر رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم ایران در سخنانی گفت: اهل فلسفه با هنر و هنرمندان نسبتی دوگانه دارند؛ من خودم را در جانب هنر می‌دانم.

این متفکر و استاد فلسفه در بخشی از سخنان اشاره کرد: هنر تقلید نیست و کمال آدمی را نشان می‌دهد. ما چنان که باید عزت و قدر هنر را نمی‌دانیم و با هنر تعارف می‌کنیم. ما به فردوسی احترام می‌گذاریم اما نمی‌دانیم که او کیست؟ ما نمی‌دانیم جایگاه سعدی کجاست و اگر سعدی نبود زبان فارسی کجا بود؟ یکی از بزرگترین دانشمندان ما قطب‌الدین شیرازی و معاصر سعدی است.

او افزود: مینیاتور با شعر ارتباط دارد. مینیاتوریست نمی‌تواند اهل شعر نباشد. کاری که بهزاد کرده سراسر غزل و مینیاتور است.
داوری اردکانی در پایان ضمن تقدیر از مولف کتاب افزود: حضور بنده در این مراسم بخشی به دلیل ارادتم به مولف این کتاب است و جایگاه مولف کتاب از شیوه سخنان وی پیدا بود. امروز خوشحالم که همچنان مولفان جوانی هستند که دغدغه کتاب و پژوهش و مطالعه و هنر را در وجود خود دارند.

با ابعادی از رنج‌ها و رنگ‌های یک هنرمند اثرگذار آشنا می‌شویم

در ادامه این مراسم دکتر ژان پی‌یر بریگودیو، رئیس دانشگاه هنر سوربن درباره این اثر سخن گفت و پیشنهاد داد تا در پنلی علمی در پاریس به نقد و بررسی این اثر و وضعیت هنر مینیاتور در ایران و فرانسه با حضور هنرمندان فرانسوی پرداخته شود.

بریگودیو با اشاره به استقبال فرانسوی‌ها از این اثر گفت: با مطالعه این کتاب، با ابعادی از رنج‌ها و خلق رنگ‌های یک هنرمند اثرگذار و تحولاتی که او در هنر به وجود آورده، آشنا می‌شویم و درمی‌یابیم که صحبت از عوالمی مثالی است. چنین عالمی در اشعار حافظ و فردوسی نمایان می‌شود.

وی همچنین گفت: ما می‌توانیم درباره هنر مینیاتور ایرانی صحبت کنیم اما اثر بهزاد متن و تصویر را و خط و تصویر را به هم پیوند می‌دهد.

استاد دانشکده هنرهای تجسمی و علوم هنر دانشگاه سوربن فرانسه افزود: ما زمینه‌های حضور و نشر و توزیع این اثر در فرانسه را فراهم می‌کنیم و به زودی قصد داریم در مراسم ویژه‌ای در پاریس با حضور نقاشان و هنرمندان فرانسوی به معرفی این اثر بپردازیم چراکه خوشحالیم که محققانی به ترویج هنر در جهان توجه بالایی دارند.

پاسداشت سال‌ها تلاش و پشتکار پدر مینیاتور معاصر ایران

همچنین دکتر مجید قاسمی، رئیس دانشگاه خاتم در سخنانی گفت: اثر نفیس و سه‌زبانه «رنج و رنگ»، پاسداشت سال‌ها تلاش و پشتکار پدر مینیاتور معاصر ایران، استاد حسین بهزاد است که با همت مؤلف و همکاری و همدلی هنرمندان جان‌آگاه ایرانی از سراسر جهان، کمیسیون ملی یونسکو، انجمن فرهنگی فرانسه و بانک پاسارگاد به ثمر نشسته است.

مدیرعامل بانک پاسارگاد افزود: به لطف خدا، این اثر با دستور وزیر محترم ارشاد، در پنل اختصاصی سالن ایران، در بزرگترین نمایشگاه بین‌المللی کتاب جهان در فرانکفورت حضور یافت و در مراسمی، ضمن سخنرانی کتابشناسان و محققان برجسته، معرفی شده است. ثبت این اثر نفیس در فهرست آثار بین‌المللی موزه جهانی گوته، از دیگر اقداماتی است که در راستای معرفی فرهنگ غنی ایران به جهانیان صورت گرفته و مایه‌ خرسندی هنرمندان و هنردوستان است.

قاسمی ادامه داد: خداوند متعال را شاکریم که توفیق خدمت به اهالی فرهنگ، هنر و اندیشه را بر ما عطا فرمود و ما را امین این قشر جان‌آگاه قرار داد. توجه به فرهنگ غنی ایرانی اسلامی از ابتدای تاسیس بانک پاسارگاد، با ۵۲۴ نفر ساعت مطالعه برای انتخاب نامی شایسته از بین ۱۱۹۰ نام پیشنهادی آغاز شده و طی بیش از یک دهه تلاش پاسارگادیان، با اقداماتی فرهنگی اعتبار یافته؛ اقداماتی از قبیل حمایت از انتشار کتاب‌های نفیسی چون مصحف شریف خراسان، شاهنامه شاه طهماسبی، دوره بیست‌جلدی تاریخ جامع ایران،... و حمایت از تولید فیلم‌های برجسته سینمایی ایران مانند جدایی نادر از سیمین (برنده جایزه اسکار)،... و برپایی موزه هنرهای تجسمی معاصر بانک پاسارگاد که مجموعه‌ای ارزشمند از آثار هنرمندان معاصر ایران در آن گردآمده است.

انتشار کتاب «رنج و رنگ»، آیینه دریاست

در ادامه مراسم پیام دکتر سیدرضا صالحی امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی توسط دکتر حسینی، مشاور وزیر خوانده شد. او در پیا خود گفته است: «انتشار کتاب «رنج و رنگ» استاد حسین بهزاد، آیینه دریاست و چنین دقت نظر و روشنگری فرهیختگانی متعهد است که در تعمیق فرهنگ غنی این مرز و بوم پرگوهر همتی تمام دارند.

از این‌رو تلاش‌های مؤلف این اثر، استادان و هنرمندان، کمیسیون ملی یونسکو، فرهنگستان هنر و بانک پاسارگاد را که در انتشار این کتاب ارزشمند ایفای نقش کرده‌اند، شایسته تقدیر می‌دانم.»

هنرمند بزرگی که ناشناخته زیست و گمنام رفت

در ادامه محمدرضا اسدزاده مولف و محقق «رنج و رنگ» گفت: کتابی که امروز رخ نمایان کرده است، پیشینه‌ای پانزده‌ساله دارد. ۱۵ سال پیش جناب استاد عبدالحسین حائری، دست‌نویس‌های منتشرنشده و کتابی نایاب را در اختیارم نهاد و خواست تا روی شخصیت گمنام و پرآوازه‌ای به نام مرحوم استاد حسین بهزاد کار شود.

این نویسنده اظهار کرد: استادانی از جمله حضرت استاد دکتر داوری اردکانی، فیلسوف فرهنگ که سالیانی درس‌آموز مستقیم و غیرمستقیم اندیشه‌هایشان بوده‌ام تا جناب استاد بهاء‌الدین خرمشاهی و جناب استاد محمود فرشچیان و نیز زنده‌یادان فقید: دکتر باستانی پاریزی و دکتر احسان نراقی، پس از مطالعه آن متن ادبی، تقریظ‌هایی مرقوم فرمودند و مشوق شدند تا اثری فاخرتر درباره بهزاد بزرگ مینیاتورِ معاصر ایران تالیف شود.

اسدزاده افزود: بهزاد استاد هنرمندی بود که ناشناخته زیست و گمنام رفت و شعله‌های تحول‌گرایی در هنر ایرانی را برافروخت. او که رنج‌های بسیار کشید؛ از غم نان تا غم دلالان و سالوس‌صفتان فرهنگ. چنان که استاد بهزاد برای دیروز و امروز و فردای ما نوشت: می‌دانم که با غم نان، از آغاز تا پایان خوگرفته‌ام اما غم دلالان فرهنگ آخر مرا می‌کشد. بهزادی که چه رنج‌ها برد تا مغول‌ها را و چهره‌های مغولی را از هنر این سرزمین پاک کند و به جای آن‌ها چهره‌هایی کاملا ایرانی بیافریند. بهزادی که به قول ژان کوکتو، هنرمند فرانسوی، پیام‌آور افسونگری بود از مشرق‌زمین داستانسرا و به قول هنرمند و نقاش فرزانه، جناب استاد آغداشلو، بهزاد از نوآورترین و جسورترین هنرمندانی بود که آفاق پیشتازی را درنوردید.

نتوانسته‌ایم به درستی هنر ایرانی را در دنیا معرفی کنیم

در پایان مراسم محمود دولت‌آبادی ابتدا با انقاد از شعر هنر نزد ایرانیان است و بس، گفت: این شعر متعلق به فردوسی نیست و به فردوسی منسوب شده است.

این نویسنده ضمن تقدیر از کتاب منتشرشده برای هنر ایرانی گفت: در این سال‌ها نتوانسته‌ایم به درستی هنر ایرانی را در دنیا معرفی کنیم و این اقدامات نسل جدیدی از هنرمندان و نویسندگان باید این شکاف‌ها را جبران کند.

معرفی هنرمندان ایرانی در سطح جهانی یک ضرورت است

آیدین آغداشلو، هنرمند نقاش که در پایان مراسم این اثر به وی اهدا شد، ضمن قدردانی از این اقدام، احترام به هنرمندان و تدوین آثار و اقدامات هنرمندان معاصر را یک ضرورت دانست و گفت: در تورقی که روی این کتاب داشتم، با فضای خوبی از محتوا و قالب اثر روبه‌رو شدم.

او گفت: حسین بهزاد نقش موثری در هنر معاصر ما داشته است و ما با معرفی او در سطح جهان می‌توانیم سابقه تاریخی هنر ایران را حفظ کنیم.

در پایان سخنرانی‌ها از اثر سه‌زبانه «رنج و رنگ» رونمایی و این اثر به ۲۰ نفر از مولفان و محققان پیشکسوت اهدا شد.