بی‌توجهی به ارزش طلای سرخ ایران

ایران به عنوان بزرگترین تولید‌کننده‌ زعفران از نظر کیفیت و کمیت در جهان مطرح است، اما همچنان مشکلاتی از مرحله تولید تا صادرات آن وجود دارد.

کد خبر: ۱۳۰۲۹۸

تاریخ: ۰۲ آبان ۱۳۹۵ - ۱۳:۰۹

بی‌توجهی مسئولان به این ماده خوش رنگ و بو که از ارزش بالایی برخوردار است و از آن به عنوان طلای سرخ یاد می‌کنند، باعث شده این گیاه ارزشمند که تولید آن در ایران قدمتی چند هزار ساله دارد، از یادها رفته و در مقابل، کشورهای دیگری که گیاه زعفران را از ایران وام گرفته‌اند، در جهان به عنوان تولید کننده اصلی این محصول شناخته شوند.

با وجود قیمت بالای زعفران،از مرحله‌ جدا کردن گل زعفران از پیاز تا خشک کردن ریشه‌ آن بر عهده‌ خود کشاورز است و از لحاظ بهداشتی هیچ نظارتی بر آن صورت نمی‌گیرد و کشاورز به همراه خانواده خود تمام این مراحل تا عرضه در بازار را در خانه انجام می‌دهد.

غلامرضا میری، رئیس اتحادیه فروشندگان زعفران مشهد،، با بیان اینکه مرحله برداشت زعفران از زمین کشت به روش سنتی و دستی انجام می‌شود، خاطرنشان کرد: زمین‌های کشاورزی زعفران مساعد برای دستگاه‌های مکانیزه نیست.

وی افزود: چون پیازهای زعفران در فاصله 20 سانتی‌متری از هم کشت می‌شود برای استفاده از این دستگاه‌ها فاصله 50 تا 60 سانتی‌متری نیاز است، علاوه بر آن چرخ‌های ماشین‌آلاتی که روی زمین راه می‌روند، باعث می‌شود که به پیاز زعفران فشار بیاید و به آن آسیب رسد.

میری با بیان اینکه به ازاء هر کیلو زعفران 700 هزار تا یک میلیون تومان هزینه برای جداسازی گل از ریشه پرداخت می‌شود، عنوان کرد: این جداسازی به روش سنتی و دستی توسط 120 هزار خانوار کشاورز انجام می‌شود و به همین دلیل آلودگی و مواد خارجی به همراه دارد.

وی در خصوص استفاده از دستگاه‌های مکانیزه برای جداسازی گل از ریشه زعفران بیان کرد: قرار است دستگاه‌هایی برای جداسازی ریشه زعفران از گل وارد بازار شود که اگر از این دستگاه‌ها استفاده شود، هزینه جداسازی کاهش پیدا می‌کند و در نتیجه هزینه زعفران کم می‌شود که این هم به نفع مصرف‌کننده و هم به نفع توسعه صادرات است.

رئیس اتحادیه فروشندگان زعفران مشهد با اشاره به مزیت‌های دیگر این دستگاه‌ها عنوان کرد: مواد خارجی و آلودگی وارد زعفران نمی‌شود و تبدیل به همان زعفرانی می‌شود که خریدار از ما می‌خواهد.

وی با اشاره به اینکه هر نوع زعفران که در واحد آزمایشگاهی آزمایش می‌شود، می‌تواند بین 300 تا 325 واحد رنگ داشته باشد، اظهار کرد: هر نوع زعفرانی که واحد رنگ بیشتری داشته باشد، قیمت و خریدار بیشتری هم دارد. زعفران ایران را در دنیا به خاطر واحد رنگ آن می‌شناسند.

میری اضافه کرد: یکی دیگر از مزیت‌های استفاده از دستگاه‌های مکانیزه بالا نگه داشتن واحد رنگ است در حالی که به روش سنتی واحد رنگ زعفران 220 تا 230 است.

میری با بیان اینکه اگر زعفران خشک نشود، کپک می‌زند، افزود: خشک کردن زعفران بر عهده خود کشاورز است و به روش‌های دستی انجام می‌شود؛ اتحادیه زعفران کار خود را زمانی شروع می‌کند که کشاورز زعفران خود را به بازار می‌آورد و قبل از آن به عهده خود کشاورز و سازمان جهاد کشاورزیست.

رئیس اتحادیه فروشندگان زعفران مشهد با تاکید بر اینکه تامین 92 درصد از زعفران جهان بر عهده ایران است، گفت: در 6 ماهه گذشته از سال 5.7 درصد افزایش صادرات نسبت به سال گذشته داشته‌ایم و هر سال میانگین 15 تن زعفران به صورت بسته‌بندی به 47 کشور جهان صادر می‌شود.

وی با بیان اینکه 94 هزار هکتار زمین کشاورزی در خراسان کشت زعفران می‌شود و بیشترین تولید زعفران در تربت حیدریه انجام می‌شود، خاطرنشان کرد: 75 درصد زعفران توسط خراسان رضوی و 25 درصد توسط خراسان جنوبی تولید می‌شود. علاوه بر این دو استان، 22 استان دیگر کشت زعفران انجام می‌دهند.

میری افزود: در بیشتر کشورهای خارجی زعفران مصرف صنعتی دارد و در لوازم بهداشتی، دارویی، مشروبات الکلی و غیرالکلی از زعفران استفاده می‌کنند.

وی با تاکید بر اینکه ورود زعفران به هر شکلی به ایران ممنوع است، افزود: ایران 450 تن ظرفیت بسته‌بندی دارد و بیش از 50 برند تائید شده در ایران وجود دارد که هر کدام به صورت داخلی و خارجی زعفران را عرضه می کنند.

رئیس اتحادیه فروشندگان زعفران مشهد در خصوص زعفران تقلبی گفت: بیش از 50 واحد کنترل کیفیت وجود دارد و کسانی که می‌خواهند از زعفرانی که خریداری کرده‌اند، مطمئن باشند باید زعفران را با علامت استاندارد بخرند زیرا اگر زعفران کیفیت پایین و یا مشکلی داشته باشد، می‌توان این مساله را پیگیری کرد در غیر این صورت کسی پاسخگو نیست.

وی با بیان اینکه اگر زعفران فاقد علامت استاندارد باشد به تعزیرات معرفی می‌شود، ادامه داد: 7000 بسته زعفران در سال گذشته  از سطح بازار به علت تقلبی بودن و یا وجود مواد شیمیایی و خارجی جمع آوری شده است.

وی در خصوص مشکلات زعفران گفت: نوسانات قیمت بر سطح بازار یکی از مشکلات عمده‌ صادرکنندگان است، زیرا وقتی صادرکننده‌ای می‌خواهد با کشورهای خارجی قرارداد ببندد از او میخواهند به عنوان تامین کننده در طول یک زمان خاص با یک قیمت ثابت زعفران فروخته شود که متاسفانه از چنین روشی در ایران نمی‌توان استفاده کرد. همچنین مشکلات سیاسی که وارد عرصه اقتصاد شده باعث کاهش صادرات شده است.