در نشست کمیسیون کشاورزی اتاق تهران مطرح شد؛

پیشنهاد خرید گندم در ایران به سیاق اتحادیه اروپا

اعضای کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران در یکی دیگر از نشست‌های هم‌اندیشی خود، به سراغ موضوع زنجیره گندم، آرد و نان در کشور رفتند و با بررسی وضعیت تولید و مصرف این محصولات، چالش‌های این بخش را مورد بررسی قرار دادند.

کد خبر: ۱۲۹۳۷۱

تاریخ: ۲۵ مهر ۱۳۹۵ - ۱۳:۳۶

به گزارش روز یکشنبه ایران اکونومیست به نقل از اتاق تهران؛ در این نشست مشاور وزیر جهاد کشاورزی و مجری طرح گندم این وزارتخانه نیز حضور داشت که دیدگاه‌های خود را در خصوص تعامل و همکاری دولت و بخش خصوصی برای رفع مشکلات بخش تولید گندم و آرد بیان کرد.
در ابتدای این نشست، رییس کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران به مرور اخبار و اتفاقات اخیر حوزه کشاورزی و صنایع غذایی کشور پرداخت.
کاوه زرگران با اشاره به وعده‌های وزارت جهاد کشاورزی در مورد پرداخت مطالبات گندم‌کاران و احتساب پرداخت سه هزار میلیارد تومان دیگر از مطالبات آنها، عنوان کرد که مجموع پرداختی برای خرید گندم کشاورزان حدوداً به 10 هزار و 500 میلیارد تومان رسیده است. وی همچنین به پذیره‌نویسی نخستین اوراق سلف موازی استاندارد گندم اشاره کرد که تا پایان شهریور ماه گذشته روند آن ادامه داشته است.
رییس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران در ادامه این نشست، گزارشی از زنجیره گندم، آرد و نان در کشور را ارائه داد.
وی با بیان اینکه 72 درصد گندم در کشور صرف تولید نان می‌شود، گفت: مطابق آمار دولت تولید گندم در کشور طی سال 1394، حدود 11.5 میلیون تن بود که این میزان در سال 95 به 13.5 میلیون تن رسیده است.
وی با تاکید براینکه گندم تولید شده در کشور از نظر کیفیتی برای تولید نان‌های سنتی مناسب است اما برای تولید نان‌های حجیم کاربردی نیست، افزود: به همین دلیل به واردات گندم نیاز داریم و جلوگیری از واردات این محصول، تنها کیفیت محصولات تولیدی در داخل کشور  مانند نان حجیم را کاهش می‌دهد.
زرگران سپس با بیان اینکه در حال حاضر بیش از 320 کارخانه آردسازی در کشور مشغول به کار است، گفت: ظرفیت اسمی تولید آرد در کشور حدود 20 میلیون تن است که با توجه به میزان مصرف سالانه گندم در کشور می‌توان گفت کارخانه‌های آردسازی هم اکنون با حدود نیمی از ظرفیت اسمی خود مشغول به فعالیت هستند.
وی در عین حال تصریح کرد: کشور ترکیه به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای صادرکننده آرد جهان و رقیب اصلی ایران در بازارهای هدف، در سال 2014 میلادی بیش از 930 میلیون دلار (2.2 میلیون تن) صادرات آرد داشته که از این رقم، بیش از 51 درصد به مقصد عراق و 10 درصد به مقصد سوریه صادرات شده است.

**کاهش مصرف و ضایعات نان
رییس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران در ادامه به سرانه مصرف نان در کشور اشاره کرد و افزود: تا پیش از هدفمندسازی یارانه‌ها، سرانه مصرف نان در ایران حدود 162 کیلوگرم در سال بود که نسبت به متوسط مصرف کشورهای دیگر رقم بسیار بالایی بود.
وی ادامه داد : با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها، مقدار مصرف خانوارها تا حدی کاهش یافته است و مصرف‌کنندگان در کشور به طور متوسط 9 درصد از مصرف نان خود را کاهش داده‌اند. به گفته وی، بر اساس آمار منتشرشده از سوی بانک مرکزی، از سال 1383 تا 1392 سرانه مصرف نان هر فرد در خانوار شهری در کشور کاهش  18 درصدی داشته است.
رییس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران با بیان اینکه نیاز سالانه کشور به نان با توجه به سرانه مصرف، جمعیت و ضایعات کشور بین 8.5 تا 9 میلیون تن خبازی و 3 میلیون تن صنف و صنعت است، افزود: در حال حاضر، نان صنعتی کمتر از 2 درصد از نیاز به نان کشور را تامین می‌کند در حالی که دولت موظف بود در پایان برنامه پنجم، نان صنعتی باید به سهم40 درصدی از نان کشور می‌رسید.
زرگران سپس به داده‌های مرکز پژوهش‌های غلات اشاره کرد و گفت: براساس این اطلاعات، نان لواش با 40.78 درصد بیشترین سهم از تعداد نانوایی‌های کشور را به خود اختصاص داده است.
به گفته وی، در حال حاضر بیش از 300 واحد نان صنعتی در کشور با ظرفیت بیش از 400 هزار تن فعال در آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت تا خرداد 1394 به ثبت رسیده است.
رییس کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران همچنین افزود: بررسی میزان ضایعات آرد و نان در سه سطح مصرف‌کننده، نانوایی و کارخانه‌های آرد حاکی از آن است که بخش عمده ضایعات نان در سطح مصرف‌کننده ایجاد شده و ضایعات آرد و نان در سطح نانوایی‌ها و همچنین ضایعات گندم و آرد در سطح کارخانه‌های آرد ناچیز و قابل چشم‌پوشی است.
زرگران ادامه داد : مطابق نتایج مرکز پژوهش‌های مجلس، قبل از هدفمندی یارانه‌ها 12.2 درصد از نان تولیدشده در سطح مصرف‌کنندگان به ضایعات تبدیل شده است که این مقدار پس از اجرای هدفمندی یارانه‌ها به 8.15 درصد رسیده است.

**چالش‌های زنجیره نان
رییس کمیسیون کشاورزی اتاق تهران در خصوص ظرفیت‌های تولید و نیازهای فعلی و آتی کشور در این حوزه نیز گفت: ظرفیت تولید نان صنعتی در کشور ما نسبت به آنچه در برنامه پنجم پیش‌بینی شده بود بسیار پایین‌تر است و به اهداف دست نیافتیم. حال باید بررسی شود که نیازهای فعلی و آتی کشور در این حوزه چیست.
وی با اشاره به عمکلرد دولت یازدهم در حوزه نان‌های صنعتی گفت: با صراحت می‌توان گفت در دولت یازدهم در این حوزه با پسرفت مواجه بودیم. یعنی جای آنکه مطابق ماده 110 برنامه شرایط رقابت میان این دو را یکسان کنند که قیمت تمام شده آنها برابر شود، برعکس عمل کردند و به نانوایی‌هایی سنتی آرد یارانه‌ای دادند و برای نانوایی‌های صنعتی آرد را آزاد اعلام کردند. این تفاوت قیمت در ماده اولیه باعث شده دستاوردهای ناچیزی که در حوزه نان صنعتی وجود داشت از بین برود. یعنی همان واحدهای اندکی که توانسته بودند سهم اندکی از بازار داشته باشند با این تصمیمات یا با کاهش تولید و ظرفیت مواجه و یا به شکل کامل تعطیل شدند.

**تاکید بر یکسان‌سازی قیمت خرید گندم در ایران
در ادامه این نشست، برخی از اعضای کمیسیون به بیان نظرها و دیدگاه های خود در خصوص زنجیره گندم، آرد و نان در کشور پرداختند. احمد صادقیان یکی از ضعف‌های به وجود آمده در تولید نان باکیفیت را در خرید تضمینی گندم دانست و گفت: در حال حاضر، خریدار انحصاری گندم در کشور دولت است و به این ترتیب، ارتباط میان تولیدکننده و مصرف‌کننده در این بخش قطع است و از این رو، در تولید نان کمتر به کیفیت توجه می‌شود.
این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با بیان اینکه هر نوع گندم برای تولید محصولی خاص باید به کار رود، افزود: در حالی که خریدار عمده گندم در کشور، دولت است، تولیدکنندگان محصولات مختلف غذایی هیچ‌گونه حق انتخابی در میان انواع گندم تولیدی در کشور ندارند.
صادقیان همچنین، آموزش نانوایان را ضروری دانست که به گفته وی، ضعف زیادی در این بخش وجود دارد. وی همچنین، بر یکسان‌سازی قیمت خرید گندم داخلی با قیمت جهانی تاکید کرد.
حسن فروزان‌فرد دیگر عضو کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران نیز به نقش واحدهای تولید آرد در کشور برای ساماندهی به کیفیت و تولید نان و دیگر محصولات آردی در کشور اشاره کرد و گفت: کارخانه‌های آرد باید محور توسعه در این حوزه باشند.
وی افزود: در این زمینه، می توان به صورت پایلوت یک استان را برای تولید مناسب گندم و در کنار آن، تولید نان در نظر گرفت و بخش خصوصی نیز در این زمینه ورود پیدا کند. در این صورت، دولتمردان خواهند دید که چگونه می‌توان با ساماندهی کوچکی در عرصه تولید یک بخش از صنعت، انقلابی در این عرصه ایجاد کرد.

** آمادگی وزارت کشاورزی برای همکاری با بخش‌ خصوصی
مشاور وزیر جهاد کشاورزی و مجری طرح گندم این وزارتخانه نیز طی سخنانی، به تولید 64 رقم گندم در کشور اشاره کرد و گفت: در حال حاضر، اکثر گونه‌های مختلف گندم در سطح جهانی، در ایران قابل کشت و برداشت است.
اسماعیل اسفندیاری پور با بیان اینکه طی سال 1392، نزدیک به 290 هزار تن بذر گندم در کشور تولید شد، افزود: این میزان طی امسال به بیش از 420 هزار تن رسیده است.
وی با استقبال از راهکار کمیسیون کشاورزی اتاق تهران در خصوص ورود تولیدکنندگان به عرصه خرید گندم، گفت: ما در وزارت جهاد کشاورزی این آمادگی را داریم که با همکاری بخش‌خصوصی نقاط برتر تولید گندم در کشور را انتخاب و اقدام به اجرای طرح تولید گندم و آرد باکیفیت کنیم.
اسفندیاری‌پور افزود: در این زمینه، آمار و اطلاعات مناسبی نیز از سوی وزارت جهاد کشاورزی تولید شده است.