زیروبم جشن خانه سینما در گفت‌وگو با کمال تبریزی

کمال تبریزی با تاکید بر اینکه دبیری این دوره از جشن خانه سینما برای او کافی است گفت: اگر کسی بتواند دبیری جشن را برای مدت نسبتا طولانی به عهده بگیرد، سر و شکل آن خیلی بهتر خواهد شد.

کد خبر: ۱۲۵۳۰۶

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۲:۳۱

دبیر هجدهمین جشن خانه سینما  درباره‌ دبیری خود در این دوره از جشن خانه سینما، حاشیه‌هایی که برای فیلم‌های گروه هنر و تجربه پیش آمد و نیز تصمیماتی که برای دوره‌های بعدی این جشن پیش رو خواهد بود توضیح داد.

کمال تبریزی در ابتدای این گفت‌وگو درباره‌ ارزیابی‌ خود از داوری‌های جشن امسال و حواشی‌ای که برای فیلم‌های گروه هنر و تجربه به وجود آمد اظهار کرد: سعی کردیم امسال داوری‌ها  جمعی و تخصصی باشد و گروه‌های مختلفی که افراد متخصص و اهل هنر باشند، در جشن خانه سینما به بهترین‌ها رای بدهند. امیدوارم با جشنی که امسال برگزار شد، برنامه به تدریج نهادینه و سال آینده به شکل بهتری اجرا شود.

او افزود: برای اجرایی شدن این روند، به اتفاق مدیرعامل خانه سینما با هم  قول و قراری گذاشتیم که از فردای پایان جشن، یک دبیرخانه‌ دائمی تاسیس و یک گروه معتبر را به عنوان هیات رییسه‌ انتخاب کنیم که اعضای این جمع  با کمک صنوف، بهترین‌ها را انتخاب کنند و البته در طول سال همه‌ فیلم‌ها را ببینند.

وی در پاسخ به اینکه درباره‌ فیلم‌های هنر و تجربه چه تصمیمی در مقررات گرفته خواهد شد؟ بیان کرد: من خودم یکی از طرفداران این نظریه هستم که در آیین‌نامه‌ جشن خانه سینما این بند را بگنجانیم و همه از وزارت ارشاد و خانه سینما این توجه را داشته باشیم که هر فیلمی جدا از  فرمتش و حتی منهای اینکه در مرحله‌ پروانه‌ی ساخت چه نوع پروانه‌ای گرفته است، همین که در سالن سینما، اکران عمومی شده باشد، می‌تواند در این رقابت حضور داشته باشد، چون حتی اگر فیلمی به اندازه‌ یک هفته هم بلیت‌فروشی داشته باشد، به نوعی در چرخه‌ اقتصادی سینما وارد شده است و توانسته در معرض دید مخاطبان خاص خودش قرار بگیرد.

دبیر هجدهمین جشن خانه سینما ادامه داد: همه‌ فیلم‌ها لزوما فیلم‌هایی نیستند که مخاطبان گسترده‌ای داشته باشند، بعضی از آن‌ها مخاطب خاص دارند و با یک تبلیغ درست می‌توانند با مخاطبی که به فیلم علاقه دارد، ارتباط برقرار کنند.  من همیشه فیلم «ماهی و گربه» را مثال می‌زنم و می‌گویم، فیلمی است که کاملا  از نوع هنر و تجربه است ولی توانسته با مخاطبانش خیلی خوب ارتباط برقرار کند؛ بنابراین ما می‌توانیم در بند آیین‌نامه‌ خانه سینما با توافق همه‌ صنوف، حضور فیلم‌های هنر و تجربه را که اکران سینمایی داشته‌اند در رقابت جشن بپذیریم.

او افزود: به این ترتیب از این به بعد همه داوران باید در سالن‌های نمایش فیلم ببینند و درباره‌ آن‌ها قضاوت کنند، پس تمام فیلم‌های هنر و تجربه که ‌توانسته‌اند اکران سینمایی و بلیت‌فروشی داشته باشند، می‌توانند  در چرخه‌ قضاوت قرار گیرند. من خودم با این روش موافق هستم و تلاش خواهم کرد با کمک همراهان دیگر آیین‌نامه نهایی را به گونه‌ای تدوین کنیم که منهای اینکه چه کسانی (عضو خانه سینما هستند یا نیستند) و اینکه فیلم را در چه فرمتی ساخته‌اند، فقط ملاک اکران سینمایی باشد.

تبریزی در پاسخ به اینکه آیا افراد خارج از صنف هم آثارشان داوری می‌شود؟ گفت: این به تشخیص خود صنف بستگی دارد، یعنی فیلم در چرخه‌ قضاوت قرار می‌گیرد، منتها ممکن است صنفی تصمیم بگیرد به کسانی که عضو نیستند رای ندهد. این در اختیار خود اصناف خواهد بود، اما اجازه دهیم همه فیلم‌هایی که در سینما به نمایش درمی‌آیند چه هنر و تجربه و چه سینمای مخاطب خاص و عام  بتوانند در چرخه‌ قضاوت جشن خانه سینما قرار بگیرند و با هم رقابت کنند.

او درباره‌ اینکه به چه دلیل امسال این اتفاق نیفتاد؟ اظهار کرد: امسال امکان نمایش نداشتیم، چون هم تعداد داوران خیلی زیاد شده بود و هم تعداد فیلم‌ها و همچنین طبق آیین‌نامه نمی‌توانستیم. البته هزینه‌ و زمان زیادی از ما می‌برد و نمی‌توان درباره‌ مجموع 80 فیلم در یک مدت محدود، قضاوت صحیحی داشت.

این کارگردان و دبیر جشن خانه سینما تعداد فیلم‌های هنر و تجربه را که امسال طبق مقررات داوری شدند، 25 فیلم معرفی و اضافه کرد:  امسال  25 فیلم هنر و تجربه را که پروانه‌ سینمایی داشتند داوری کردیم و تنها تعداد 11 فیلم از این قضاوت خارج ماندند، بنابراین می‌توانیم بگوییم از مجموعه‌ 36 فیلم هنرو تجربه، 25 فیلم در چرخه‌ رقابت بود. پس این امکان می‌تواند قابل قبول باشد که با نوعی تساهل و تسامح  تمام فیلم‌های هنر و تجربه را  با شرط اکران سینمایی در چرخه داوری قرار دهیم.

وی در ادامه گفت: بنابراین بهتر است هر چه زودتر اعضای این جمع داوری را انتخاب و هر چه زودتر برای آن‌ها کارت مخصوص دیدن فیلم‌ها در سالن‌های نمایش را صادر و به آن‌ها تاکید و گوشزد کنیم تا وظیفه و مسوولیت دیدن فیلم‌ها را برعهده بگیرند که  در طول سال همه‌ فیلم‌ها دیده شوند و در دفترچه‌هایی که به آن‌ها داده می‌شود، نکات و یادداشت‌هایشان را بنویسند و زمان برگزاری جشن، دیگر نمایش فیلم نداشته باشیم. واقعا باید داوران این احساس مسوولیت را داشته باشند که در طول سال، برای همه فیلم‌ها یک روز و ساعت را اختصاص دهند و  یادداشت‌های لازم را بردارند  و بدانند به کدام فیلم رای ‌خواهند داد، بنابراین در سال آینده خواهیم توانست بدون نمایش فیلم،  رای همه داوران را تجمیع کنیم.

کمال تبریزی در پاسخ به اینکه اگر الان پیشنهاد دبیری را برای سال بعد به او بدهند قبول می‌کند و آیا الان مسئولیتی دارد؟ بیان کرد:‌ کار دشوار و سختی بود و برای من کافی است. البته این را هم به شما بگویم که از این به بعد و با روش جدید کار دبیر در سال آینده چندان پیچیده‌ نخواهد بود. البته الان مسئولیتی ندارم، ولی هم در شورای سیاستگذاری و هم با مدیرعامل خانه سینما این توافق اولیه به عمل آمد که من پیگیری‌های لازم را انجام دهم تا این روش داوری در خانه سینما نهادینه شود و قطعا برای سال آینده دبیر دیگری جایگزین خواهد شد.

او افزود: فکر می‌کنم اگر کسی بتواند دبیری جشن را برای مدت نسبتا طولانی به عهده بگیرد، سر و شکل جشن خانه سینما خیلی بهتر خواهد شد.  یک دبیر حداقل چهار سال به اندازه یک رئیس‌جمهور باید حضور داشته باشد، اما من این قول را هم به دوستان هنر و تجربه و هم به همکارانم در خانه سینما دادم تا جایی که این شکل نظرسنجی و رای‌گیری جمعی و تخصصی به شکل قاعده‌مند و درستی درنیامده باشد، من این کمک را همچنان ادامه بدهم، البته نه به عنوان دبیر بلکه به عنوان یک عضو خانه سینما که بتوانیم  شکل و نحوه‌ داوری را به روش درستی برسانیم. امیدوارم  سال آینده برگزاری جشن با روشی درست و قاعده‌مند انجام شود  و ساده‌ترین کار جمع‌آوری آرای داوران  و معرفی بهترین‌ها باشد.

تبریزی در ادامه‌ این گفت‌وگو درباره‌ گفته‌های خود در ابتدای برگزاری جشن مبنی بر اینکه بخشی از آرا را در مراسم اختتامیه شمرده و اینکه آیا واقعا نمی‌دانسته بهترین فیلم کدام است؟ گفت: ابتدا بگویم که به همه‌ دبیران آینده‌ جشن خانه سینما پیشنهاد می‌کنم شخصا تمام نامزدها را برای مراسم دعوت کنند و از آن‌ها بخواهند که اصراری مبنی بر اینکه بدانند برگزیده شده‌اند یا نه، نداشته باشند. باید همه توجه کنیم که نامزدی در یک رشته به معنای بهترین است و همین برای بهترین بودن کافی است. شب جشن شما شاهد حضور نامزدهایی در مراسم بودید  که هیچ کدام نمی‌دانستند واقعا چه کسی برنده می‌شود؟! من فکر می‌کنم این تربیت خوبی است که همه ما یاد بگیریم صرف نامزد شدن کافی است که در جشن شرکت کنیم و از برنده سوال نکنیم. نامزدها یعنی افرادی که واقعا بهترین هستند و جایزه‌شان را با نامزدی از صنوف گرفته‌اند و حالا با یک اختلاف کوچک جایزه به یک نفر مشخص تعلق می‌گیرد.

او اضافه کرد:‌ خیلی از برندگان با اختلاف 2، 4 و 5 رای برگزیده شدند، یعنی برای مثال، رقیب دوم 40 رای آورده و برنده 43 رای آورده بود. بنابراین  آرا خیلی به هم نزدیک بودند و نکته مهمی که اینجا اهمیت دارد این است که همه داورانی که انتخاب می‌شوند برای اینکه رای بدهند باید بدانند رای‌خود را باید با قضاوت دقیق و عادلانه بدهند چون رای‌شان بسیار تاثیرگذار است.  اصلا نباید گفت من یک رای هستم و چه فرقی می‌کند! واقعا تاثیر دارد حداقل در داوری نهایی تاثیر بسیار دارد. داوران باید برای رایی‌ که می‌دهند ارزش کافی قائل باشند برای اینکه یک رای می‌تواند یک جایزه را جابه‌جا کند.

وی گفت: دلیل اینکه من 50  رای را نگه داشتم و گفتم شمارش در محل جشن انجام شود،  این بود که وقتی رای شمارش و صورت‌جلسه می‌شود ممکن است دیگرانی از آن آگاه شوند، بنابراین بقیه‌ آرا در لحظه‌ آخر شمرده شد و نتیجه‌ نهایی حدود یک ساعت قبل از آغاز جشن معلوم شد.  اگر توجه کرده باشید ما امسال به برنده‌ها لوح افتخار ندادیم، چون همین جا آرا مشخص شد. به هرحال، به محض اینکه شما نتیجه را  به چاپخانه بفرستید دیگرانی از  جایزه‌ها باخبر می‌شوند و دیگر هیجانی در اعلام برندگان وجود نخواهد داشت! امسال لوح‌ مربوط به دیپلم افتخار برندگان در روزهای آینده و سر فرصت برای آن‌ها ارسال خواهد شد.

کمال تبریزی در پاسخ به اینکه به نظر می‌رسد به خاطر شلوغی و مشغولیت فیلم‌سازی نمی‌خواهد این تجربه دبیری را دوباره داشته باشد وگرنه از تجربه جشن راضی بوده است بیان کرد: فکر می‌کنم کار خوب و البته سنگینی بود ولی باید دیگر همکاران  نیز این تجربه را داشته باشند.

او درباره اینکه این کار اولین تجربه اجرایی او بوده است هم توضیح داد:‌ من تقریبا این تجربه را به این شکل نداشتم. به هرحال دبیر بیشتر حالت سمبولیک و نمایشی دارد و البته در برخی مواقع هم باید تصمیم حساس و نهایی را  بگیرد. مهم این است که بازوهای اجرایی‌اش چه کسانی باشند. در هر صورت، این جشن بیش از اینکه متوجه من باشد، بیشتر از همه حاصل فعالیت دوست عزیزم بیژن میرباقری و مدیرعامل خوش‌فکر خانه سینما و سپس هیات‌مدیره محترم است. قطعا مراحل اجرایی بیشتر به تلاش خانه سینما برمی‌گردد و دبیر بیشتر جنبه اعتبار و نظارت دارد.

وی همچنین درباره‌ شباهت داوری جشن خانه سینما با جشنواره‌ فیلم فجر و اینکه آیا بروز حاشیه‌هایی را پیش‌بینی می‌کند؟ گفت: امیدوارم این اتفاق نیفتد. فکر می‌کنم نوع اجرا به گونه‌ای بود که همه‌ سلیقه‌ها را راضی می‌کرد. البته در خصوص رای‌گیری هم باید به همه سینماگران اطمینان بدهم که تمامی آرا در نهایت دقت شمرده و صورت‌جلسه شد و نتیجه‌ نهایی حاصل تجمیع واقعی و بی کم و کاست  داوران نهایی بود. درباره شباهتی که اشاره شد هم  مطمئن هستم که هیچ کدام از داوران خانه سنیما، هیچ توجهی به جشنواره‌ فجر نداشتند و  از نزدیک شاهد بودم که با حس مسوولیت بالا، توجه، دقت کافی و استقلال داشتند که رای‌ خود را به کدام فیلم بدهند و اگر فیلمی را ندیده‌اند، حتما به نحوی آن را ببینند. بنابراین فکر می‌کنم تعداد مشخصی از  فیلم‌ها خوب بودند که هم در جشنواره‌ فجر و هم در جشن سینما به طور طبیعی به آن‌ها توجه نشان داده شد. البته ممکن است این اتفاق در سال‌های آینده تکرار نشود.  به دلیل نوع داوری و  قضاوتی که در جشن خانه سینما می‌شود داوری به معنای جشنواره صورت نمی‌گیرد و بیشتر به سمت نوعی نظرسنجی و رای‌گیری مستقل و شخصی گرایش دارد.

دبیر هجدهمین جشن خانه سینما در پایان با ابراز امیدواری از اینکه جشن امسال حاشیه‌های غیرسینمایی هم  با توجه به نوع برگزاری جشن نداشته باشد اضافه کرد:‌ به دلیل حضور پرتعداد مردم و حضور خانواده‌ محترم شهدا در جشن امسال و همچنین همکاری صمیمانه نهادهایی مثل وزارت امور خارجه و شخص آقای دکتر ظریف امیدوارم دچار حاشیه نشویم. به نظرم جشن سینما در اندازه و قد و قواره‌ای برگزار شد که  انتقادهای به اصطلاح حاشیه‌ساز از آن  بی‌انصافی‌ها خواهد بود.