تعامل سازنده با جهان بسترساز رشد و پیشران توسعه اقتصادی

تعامل سازنده با جهان طی سه سال گذشته الگوی عمل دولت یازدهم در مناسبات خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده است؛ الگویی که کارکردهای آن به عرصه روابط خارجی محدود نمانده است و به باور کارشناسان زمینه ساز رشد و توسعه اقتصادی کشور به شمار می رود.

کد خبر: ۱۲۵۱۳۰

تاریخ: ۲۳ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۳:۱۳

به گزارش ایران اکونومیست؛ تعامل سازنده با جهان، چارچوب و خط سیری است که دولت یازدهم از میانه سال 1392 و پس از به دست گرفتن سکان اداره اجرایی کشور آن را برگزید تا وعده های «حسن روحانی» به ملت به تحقق بیانجامد.
مسوولان دولت یازدهم هر چند با تکیه بر توان داخلی و بر مدار راهبرد اقتصاد مقاومتی گذر از سنگلاخ ها و گردنه هایی چون تحریم های هسته ای، رکود اقتصادی، مشکلات معیشتی جامعه و ... را وجه همت خود قرار داده اند اما از ظرفیت های پرشمار گسترش تعامل با جهان و ضرورت بهره جویی از این ظرفیت ها غافل نبوده اند.
در سایه تعامل سازنده با جهان بود که توافق هسته ای حصارهای تحریم های ظالمانه علیه ایران را فروریخت و اکنون بسترهایی مطلوب را برای گسترش همکاری های ثمربخش با دیگر کشورها و سازمان های بین المللی فراهم آورده است.
با توجه به فرصت های ناشی از کاربست این رویکرد در روابط خارجی، مسوولان دولت یازدهم بارها به تشریح ماهیت و کارکردهای تعامل سازنده با جهان پرداخته اند. از جمله رییس جمهوری در مراسم گشایش دهمین دوره مجلس شورای اسلامی در خردادماه امسال تصریح کرد کشوری را سراغ ندارد که بدون تعامل با جهان به رشد اقتصادی مناسبی دست یافته باشد.

*** در انزوا نمی توان سرمایه و فناوری جذب کرد
«بهمن آرمان» اقتصاددان و مدرس دانشگاه پیوند میان رشد اقتصادی و تعامل بین المللی را گسست ناپذیر و روشن دانست و گفت: فناوری ها در اختیار کشورهای درحال رشد نیست. حتی برخی کشورهای صنعتی اروپا هم تولیدکننده فناوری نیستند. به عنوان نمونه ممکن است برخی کشورها در زمینه تسلیحات پیشرفته باشند اما در دیگر بخش های تولیدی و اقتصادی از تکنولوژی روز کم بهره باشند به همین دلیل میان قدرت های بزرگ اقتصادی جهان قرار نگیرند.
وی افزود: محصولات تولید شده با فناوری روز دنیا در بازارهای جهانی، از دیگر تولیدات گران تر هستند. همچنین دستیابی به فناوری های نوین در کوتاه مدت رخ نمی دهد. این که ایران تولیدکننده فناوری نیست و منابع مورد نیاز آن را در اختیار ندارد، یک واقعیت است. بنابراین، برای توسعه اقتصادی و جبران عقب ماندگی، ناچار به تعامل با جهان برای واردات فناوری های پیشرفته هستیم.
وی ورود فناوری های پیشرفته را از جنبه های گوناگون مفید دانست و تاکید کرد: حضور فناوری های نوین در ایران، سرمایه را نیز وارد می کند. افزون بر این، فناوری بازارها را نیز با خود همراه می سازد و حتی مدیریت های پیشرفته را به همراه خواهد داشت. نداشتن این تعامل و وارد نشدن فناوری و سرمایه، ما را به کشوری آسیب پذیر تبدیل خواهد کرد.

*** تعامل با جهان؛ موتور رشد اقتصاد
«مهدی تقوی» تحلیلگر اقتصادی و مدرس دانشگاه در زمینه اثرگذاری تعامل بین المللی در رشد اقتصادی گفت: در نظریه های اقتصادی، اصولی بر چارچوب های تجارت بین الملل حکمفرما است. از منظر اقتصادی صادرات کالاهایی که بهتر تولید می شوند و واردات کالاهای باکیفیت، به نفع همه کشورهای دنیا است. همچنین، هنگامی که روابط اقتصادی گسترش یابد، ارتباط سیاسی نیز محکمتر می شود. منزوی شدن یک کشور در عرصه سیاست و اقتصاد بین الملل باعث می شود تا ارتباط های آن محدود شود. در این صورت شما، همچون کشور کره شمالی به یک اقتصاد تنها و جدا افتاده تبدیل می شوید. نبود ارتباط با دنیای خارج، باعث عقب افتادگی کشور از جنبه های گوناگون می شود.
وی در تبیین این موضوع گفت: در واقع، اگر جامعه جهانی همچون یک خانواده عمل کند، بسیاری از کشورها از این شرایط سود می برند. در این شرایط، منافع متقابل سبب همکاری قدرت های اقتصادی با کشورهای دارای مزیت های اقتصادی می شود.
این مدرس اقتصاد نظری افزود: در دوره تحریم ها که وضعیت ارتباطات سیاسی کشورمان با جهان خارج نامناسب بود، تعاملات بین المللی ما با کشورهای دیگر قطع شد. همین موضوع باعث تورم 40 درصدی و نرخ رشد منفی شد اما اکنون با اجرای برجام ارتباط ما با دنیا بیشتر شده است و در آینده افزایش خواهد یافت.
تقوی در ادامه توصیه کرد: باید دیدمان نسبت به رابطه با کشورهای دیگر تغییر کند. ارتباطات اقتصادی و سیاسی با دیگر کشورها باعث ایجاد فرصت هایی چشمگیر برای کشور می شود و افزون بر حوزه اقتصاد، شاخص ها را در دیگر بخش ها بهبود خواهد بخشید. ارتباط با دیگر کشورهای جهان، بده بستان دوطرفه ای است که برای همه طرف ها، سود به همراه خواهد داشت. اگر ما بر بهبود روابط با جهان خارج تمرکز داشته باشیم، وضعیت ما با توجه به ظرفیت های در اختیار، به ویژه نیروی جوانان، بهبود خواهد یافت.
به گفته این مدرس اقتصاد، در نظریه های اقتصادی بر مزیت های مبادله اقتصادی برای کشورها تاکید شده است. مراوده اقتصادی موتور رشد اقتصاد است و به کشورها در استفاده از مزیت های اقتصادی شان کمک خواهد کرد.
بخش پایانی گفت وگو با این مدرس دانشگاه به اقتصاد مقاومتی اختصاص یافت. تقوی اظهار کرد: اقتصاد مقاومتی، اقتصادی است که بتواند کشور را در برابر شوک ها و خطرها سرپا نگاه دارد؛ اقتصادی که به کشور توان مقاومت را در حرکت روبه جلو می دهد.

*** تعامل با جهان؛ کارآمدی ساختار اقتصادی و امیدواری برای جلب سرمایه
«سیدفرزاد هاشمی» مدرس اقتصاد و مدیرکل برنامه ریزی و اقتصاد دانش بنیان دانشگاه آزاد اسلامی در زمینه ضرورت های توسعه و پیشرفت کشور گفت: یکی از مسایلی که باید در این زمینه به آن توجه بسیار داشت نگاه به ساختار و شرایط سیاسی و بین المللی است. در دولت پیشین به این مولفه کمتر توجه شد اما اکنون نگرش به این حوزه دگرگون شده است.
هاشمی، اقتصاد مقاومتی را واکنشی به وابستگی بیش از اندازه به صادرات نفت و تاثیر تحریم ها عنوان کرد و گفت: اقتصاد مقاومتی مدلی از اقتصاد است که در تلاش برای کاستن از تاثیر نوسان های تحمیلیِ اقتصادهای خارجی به کشور است و به دنبال این است که اقتصاد را در مسیر توسعه پایدار قرار دهد.
وی همچنین با ارایه راهکارهایی به منظور نهادینه سازی اقتصاد مقاومتی مورد تاکید رهبر انقلاب، بیان کرد: یکی از راه های رسیدن به ارکان اقتصاد مقاومتی، استقلال تولید از درآمدهای نفتی است. افزون بر این، اصلاح قوانین و مقررات به گونه ای که ما را از وارداتِ بی رویه و صادراتِ اندک رها کند، اهمیت دارد. همچنین لازم است خصوصی سازی با سرعت بیشتری درپیش گرفته و نهادهای موازی پرقدرت از فعالیت های اقتصادی خارج شوند. باید، اقتصاد زیرزمینی کاهش و توان مدیریتی کشور افزایش یابد. همچنین نیاز است تا در روش های انتخاب مدیران تجدیدنظر اساسی صورت گیرد و نظام پولی و بانکی کشور نیز اصلاح شود.
به گفته هاشمی، دولت یازدهم توجه ویژه ای به ساختارها دارد اما این توجه باید افزایش یابد. اکنون ساختار اقتصادی کارآمد شده و تورم به مرز تک رقمی شدن نزدیک شده است. همچنین، بازار ارز به ثبات رسیده و روابط ایران با کشورهای اروپایی نیز بهبود یافته است. این پیشرفت ها، امیدواری را برای سرمایه گذاری و ورود فناوری به کشور افزایش می دهد.