معمای فرزند خواندگی

اگرچه نمایندگان مخالف قانون فرزندخواندگی از اجرای ناقص قانون انتقاد می‌کنند اما موافقان براین باورند قانون جدید شرایط فرزندخواندگی را تسهیل ومدت زمان نگهداری از کودکان درمراکز حمایتی را به کمترین زمان رسانده است.

کد خبر: ۱۲۵۰۹۰

تاریخ: ۲۳ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۱:۳۰

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از خبرگزاری خانه ملت؛ اصلاح قـانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست با عـنوان لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست در شهریور ماه سال 1392 تصویب و ابلاغ شد، هدف از اصلاح این قانون تسهیل شرایط  فرزند‌خواندگی و افزایش سپردن سرپرستی کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست به متقاضیان بود.

واگذاری این کودکان به دختران مجرد بالای سی سال سن یکی از ویژگی‌های خاص اصلاح قانون بود که به عقیده برخی از نمایندگان مجلس، امکان نگهداری و سرپرستی کودک را برای دخترانی که شرایط ازدواج ندارند را فراهم ساخت اما عده‌ای دیگر از نمایندگان آن را بر خلاف سیاست‌های کلی جمعیت رهبری می‌دانند و معتقدند این اقدام بی‌رغبتی به ازدواج را افزایش می‌دهد.

سازمان بهزیستی نیز به عنوان متولی اجرای قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست از انتقادات مطرح به دور نیست، موافقان قانون مذکور از کوتاهی زمان نگهداری کودکان در این مراکز حمایتی خبر می‌دهند و می‌گویند با اجرای درست قانون مدت زمان نگهداری کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست در شیرخوارگاه‌ها از زمان ورود تا زمانی که سرپرستی آنان واگذار شود به بیش از دو ماه نمی‌رسد حال آنکه نمایندگان مخالف ضمن تاکید بر بازنگری آیین‌نامه اجرایی این قانون، نسبت به مقررات وضع شده از سوی بهزیستی انتقاد می‌کنند و می‌گویند که این قواعد دست‌وپاگیر است.

** هاشمی: قانون فرزند خواندگی دارای ضعف و ایراد است/ بهزیستی برای رفع ایرادات قانون لایحه ارایه کند
همایون هاشمی درگفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، درخصوص قانون فرزند خواندگی و شرایط آن، گفت: قانون فرزندخواندگی در زمان تصدی ام در سازمان بهزیستی مورد بازنگری قرار گرفت و قانون جدیدی جایگزین قانون قدیمی شد و ظرفیت های جدیدی برای خانواده هایی که به دنبال استفاده از قانون فرزند خواندگی هستند به وجود آمد.

نماینده مردم میاندوآب، شاهین دژ و تکاب درمجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه قوانین در هر حوزه ای باید براساس شرایط جامعه و خانواده ها تدوین شود،  افزود: قوانین درحوزه فرزند خواندگی هم نیازمند تغییراتی بود که این تغییرات و بازنگری ها  از مسیر قانونی و مجلس صورت  گرفت و شورای نگهبان هم تغییرات جدید را تائید کرد.

وی با بیان اینکه پس ازابلاغ این قانون از سوی دولت به نهادهای مربوطه نقدها و مسائلی درخصوص ضعف های قانون مطرح شد، تصریح کرد: به عنوان مثال منتقدان مطرح کردند که نباید به دختران مجرد فرزند بی سرپرست و بد سرپرست تحویل داده شود، همچنین اینکه در خصوص ماده ای از این قانون مبنی بر ازدواج فرزند خوانده با سرپرست نقدهایی مطرح شد، بنابراین پس از یکسال اجرای قانون سازمان بهزیستی می تواند درجهت رفع ضعف های موجود درقانون  لایحه به مجلس ارایه کند.

هاشمی با تاکید براینکه تصمیم نهایی درواگذاری یک کودک به خانواده ای برای سرپرستی بر عهده سیستم قضایی کشور است، گفت: مقامات قضایی درمحاکم بنا به تشخیص خود می توانند فرزندی را برای سرپرستی به خانواده ای بسپارند، البته در این مسیر نظر مددکار اجتماعی هم از اهمیت بسزایی برخوردار است اما در نهایت دادگاه و مقامات قضایی هستند که تصمیم گیری نهایی را دراین مورد اتخاذ می کنند.

این نماینده مردم درمجلس دهم با اشاره به اینکه خوشبختانه پس از یک دهه تلاش بهزیستی اقبال مردم نسبت به فرزند پروری و فرزند خواندگی افزایش پیدا کرده است، افزود: برای تشویق مردم به فرزند خواندگی باید جدای از روش های فعلی از قوانینی مانند فرزند خواندگی موقت هم استفاده کرد که درمتن قانون از این موضوع به عنوان امین موقت یاد شده است، البته باید رسانه ها و نهادهای فعال دراین حوزه موارد این چنینی را برای آگاهی بیشتر مردم تبلیغ کنند.

وی با بیان اینکه فرزند خواندگی یک فرهنگ دینی و اسلامی است، تصریح کرد: با توجه به اینکه این کودکان سرپرست مناسبی ندارند نباید با انجام اقدامات غیرکارشناسی برای آنها مشکلات دیگری به وجود آورد بنابراین باید با درنظرگرفتن ملاحظات و نکات قابل توجه فرزند خواندگی را مورد توجه قرار داد.

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با تاکید براینکه اجرای قانون فرزند خواندگی درجامعه باید با شتاب عمل بیشتری انجام شود، گفت: متاسفانه درحال حاضر خانواده ها دراجرای قانون به دنبال دستچین کردن کودکان هستند که این رویه به هیچ عنوان قابل قبول نیست، با توجه به اینکه کودکان بسیاری با شرایط مختلف درمراکزحمایتی نگهداری می‌شوند باید خانواده ها همه این کودکان را برای سرپرستی برگزینند.

** عزیزی: تسهیل شرایط فرزندخواندگی/مدت نگهداری کودکان در شیرخوارگاه‌ها به دو ماه رسیده است
عبدالرضا عزیزی در گفت‌ وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه‌ملت در خصوص قانون فرزند‌خوانگی و انتقادات مطرح به این قانون، گفت: قانون فرزندخوانگی مصوب سال 1340 با اصلاح در مجلس نهم تسهیل شد به طوریکه شرایط برای فرزندخواندگی دختران مجرد بالای 30 سال نیز در قانون پیش‌بینی شد و سختی‌های گذشته مبنی بر زدن سند مالکیت خانه و غیره برای فرزند خوانده از قانون حذف شد.

نماینده مردم شیران در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه قبل از اصلاح قانون میزان فرزندخواندگی کاهش یافته بود، تصریح کرد: با اصلاح قانون فرزندخواندگی در سال 92 مدت زمان نگهداری کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست در شیرخوارگاه‌ها از زمان ورود تا زمانی که سرپرستی آنان واگذار شود به بیش از دو ماه نمی‌رسد چراکه متقاضیان بسیار و شرایط فرزندخواندگی تسهیل شده است.

وی با تاکید بر اینکه ایرادی به قانون فرزندخواندگی در زمینه تحویل فرزند به دختران مجرد نیست، افزود: دخترانی در جامعه شرایط ازدواج ندارند اما امکان نگهداری و سرپرستی کودک را دارند، از این رو برای حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست و تربیت کودکان در خانه به جای شیرخوارگاه، در قانون شرایط فرزندخواندگی دختران مجرد پیش‌بینی شد.

عزیزی با بیان اینکه تحویل کودکان به دختران مجرد نقطه قوت قانون فرزندخواندگی است، گفت: این قانون از سال 1340 اصلاح نشده بود، بنابراین نمایندگان با اصلاح آن پس از نیم قرن شرایط را تسهیل کردند و مردم نیز از اصلاح آن استقبال کردند.

این نماینده مردم در مجلس دهم در توضیح فرزندخواندگی موقت در قانون مذکور، تصریح کرد: فرزندخواندگی موقت مشمول کودکان بدسرپرست است که دارای پدر و مادر معتاد بوده و توانایی و شرایط نگهداری از کودکان خود را ندارند، این کودکان عموما توسط اقوام یا در مراکز حمایت این از کودکان نگهداری می‌شود اما با اصلاح این قانون می‌توانند به شکل موقت توسط خانواده‌های متقاضی و در شرایط امن‌تر و آرام‌‌تری نگهداری شوند، البته پس از بهبود وضعیت پدر و مادر واقعی به آنها تحویل داده می‌شود.

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، با تاکید بر اینکه قانون فرزندخواندگی هیچ ایراد قانونی ندارد، گفت: تحویل فرزندان بدسرپرست به شکل موقت به خانواده‌های متقاضی برای نگهداری و حمایت از این کودکان و دوری آنها از وضعیت بد زندگی و تربیتی و آموزشی است.

** کمالی‌پور: انتقاد از سخت‌گیری تایید صلاحیت خانواده‌ها برای فرزندخواندگی/ مقررات دست‌ وپاگیر بهزیستی مانع اجرای قانون شده است
یحیی کمالی‌پور در گفت‌ وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه‌ملت در خصوص اجرای قانون فرزند‌خواندگی، گفت: مقررات و قواعد اجرایی دست‌ وپاگیر اجرای قانون فرزندخواندگی را عملا غیرممکن کرده است، متاسفانه سازمان بهزیستی کشور تاکنون رغبتی به اجرای قانون جدید که در سال 92 اصلاح و تصویب شد از خود نشان نداده است.

نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: برخی از سخت‌گیری‌ها در خصوص تایید صلاحیت افرادی که قرار است سرپرستی کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست را بر عهده بگیرند پذیرفتنی است، هرچند معتقد به بررسی صلاحیت این افراد هستیم اما پروسه تایید صلاحیت زمان‌بر و نامه‌نگاری‌های متعدد در این زمینه فرزندخواندگی را سخت کرده است.

کمالی‌پور با تاکید بر اینکه نیازی به اصلاح قانون فرزند خواندگی نیست بلکه باید شرایط اجرای قانون تسهیل شود، تاکید کرد: تسهیل روند فرزندخواندگی موجب تقویت، رشد و بالندگی کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست خواهد شد، اصلاح این قانون روند را ساده‌تر کرده اما متاسفانه مقررات دست و پاگیر اجرای قانون را سخت کرده است.

وی ضمن تاکید بر تعبیه ساز وکارهای اجرای قانون فرزندخواندگی، گفت: نظارت دقیق بر اجرای این قانون به جای اصلاح آن باید در دستور قرار گیرد، در حقیقت سازمان بهزیستی باید در آیین‌نامه اجرایی قانون فرزندخواندگی بازنگری کند تا موانع اجرای درست قانون رفع شود.

نایب رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی با یادآوری قوانین حمایت از کودکان در کشور، افزود: با توجه به این قوانین در صورت تخلف می‌توان با کسانی که با کودکان بد رفتاری داشتند برخورد کرد؛ بنابراین نباید در تحویل این کودکان به خانواده‌های متقاضی زیاد سخت‌گیری کرد یا قانون را به درستی اجرا نکرد، در واقع باید شرایط حمایت از کودکان بی‌سرپرست که تعدادشان هم بسیار است، تسهیل شود.

** خضری: عدم انطباق قانون فرزندخواندگی با سیاست‌های کلی جمعیت/ ضرورت اصلاح یا تفسیر قانون
رسول خضری در این خصوص به خبرنگار خبرگزاری خانه‌ملت، گفت: قانون فرزند‌خواندگی شرایط نگهداری و پرورش فرزندان بی‌سرپرست توسط دختران مجرد را به دلیل افزایش سن ازدواج و کاهش امکان فرزندآوری این دختران تسهیل کرد اما عدم پختگی و عدم جامعیت این قانون سبب بروز انتقادات بسیار شده است.

نماینده مردم سردشت و پیرانشهر در مجلس شورای اسلامی نسبت به واگذاری این کودکان به دختران مجرد انتقاد کرد و گفت: هرچند این موضوع بنا به دلیل مذکور با توجه به شرایط جامعه در نظر گرفته شده است اما با سیاست‌های جمعیتی مقام معظم رهبری منطبق نیست، چراکه در ترغیب دختران به ازدواج اثر منفی به جا خواهد گذاشت، در حقیقت سیاست‌های کلی جمعیت به فرزند‌آوری تاکید دارد.

وی با بیان اینکه در قانون فرزند‌خواندگی بیشتر موانع ایجاد شده تا تسهیل شرایط، تصریح کرد: فرزندخواندگی حوزه وسیعی از مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را در بر خواهد گرفت اما لایحه ارائه شده در این زمینه غیرکارشناسانه و بی‌توجه به مسائل مذکور بود.

خضری اشکال قانون را عدم کار کارشناسی دانست وگفت: قانون جدید فرزندخواندگی با این شرایط نیازمند استفساریه است چراکه به شکل پایه‌ای دارای نقص است، از این رو در مجلس و مرکز پژوهش‌ها می‌توان اصلاحاتی در این خصوص انجام داد.

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: فرزندخواندگی دارای ابعاد متعدد است، در حقیقت متقاضیان سرپرستی و کودکان حق و حقوق پدر و مادر و فرزند‌خوانده را عهده‌دار می‌شوند که کاملا باید رعایت شود اما در قانون جدید این حقوق واضح، مبرهن و جامع نیست.