اصلاح مسیر هدفمندی از گفتار تا عمل

قانون هدفمندی یارانه ها که با هدف کاهش فاصله میان غنی و فقیر مطرح شد امروزه خود به ابزاری برای افزایش این فاصله و ایجاد مشکلات پیرامون آن منجر شده است.

کد خبر: ۱۲۳۷۸۶

تاریخ: ۱۴ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۱:۳۱

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از خبرگزاری خانه ملت؛ قانون هدفمندی یارانه ها که در دولت نهم و دهم مصوب و اجرایی شد،هیچ گاه از آن زمان تاکنون نتوانست در ریل اصلی خود حرکت کند.

با وجود اینکه هدف از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها ،پرداخت هدفمند یارانه ها بود،اما باید پذیرفت در انجام این مهم دولت ها به توفیق قابل قبولی دست نیافتند به دلیل اینکه با وجود گذشت چندسال از اجرای این قانون در حال حاضر بسیاری از افراد مرفه به اندازه اقشار کم درآمد یا بدون درآمد یارانه نقدی دریافت می کنند.این درحالی است که باید این روند برای کاهش فاصله بین غنی و فقیر در جامعه اصلاح شود.

البته درحال حاضر نکته مهم این است که یارانه نقدی افراد نیازمند به صرف هدفمندکردن پرداخت یارانه قطع نشود؛بنابراین باید علاوه بر توجه به میزان درآمد افراد به میزان هزینه های یک خانوار نیز برای اجرای این مهم توجه شود.

درشرایطی که مجلس دولت را برای حذف یارانه دهک های پردرآمد موظف کرده،اما تعلل دولت دراین موضوع حکایت از بی میلی به اجرای صحیح این قانون دارد که به زعم برخی کارشناسان برخی ملاحظات سیاسی،اجتماعی و غیره علت این بی توجهی است.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اقتصادی،رهاکردن قانون هدفمندی و ادامه مسیر به شیوه فعلی منابع کشور را هدر داده و وضعیت اقتصادی را هر روز بدتر می کند به گونه ای که هرروز باید منتظر ایجاد شکاف بیشتر بین غنی و فقیر باشیم.با وجود تمامی توافق نظرها درخصوص ضرورت پالایش مسیر هدفمندی اما این مهم هنوز به مرحله عمل نزدیک نشده،انتظار می رود تا پایان سال جاری که با نام اقتصاد مقاومتی،اقدام و عمل نام گذاری شده اصلاح مسیر هدفمندی به برهه عمل به متن قانون نزدیک شود.

مجلس که مصوبه سفت و سختی دربحث هدفمندی داشته به هیچ وجه از مصوبه اخیر خود در بحث اصلاح مسیر این قانون کوتاه نخواهد آمد از این رو با چتر نظارتی خود عملکرد دولت را رصد کرده و کوتاهی در بحث اجرای صحیح قانون را مورد پیگیرد قانونی قرار خواهد داد.

در این میان خبرگزاری خانه ملت؛در گفت وگویی با برخی نمایندگان به بررسی موضوع هدفمندی یارانه ها و ضرورت اصلاح مسیر آن پرداخته که در ذیل می خوانید:

** تاجگردون: تخلف دولت در بی‌توجهی به حذف دهک‌های پردرآمد از دریافت یارانه‌ها/ مجلس پیگیری می‌کند
غلامرضا تاجگردون درگفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت،با تاکید بر ضرورت اجرای صحیح قانون هدفمندی یارانه ها ازسوی دولت،گفت: دولت باید در بحث حذف دهک های پردرآمد از دریافت یارانه هرچه سریع تر به قانون عمل کند.

نماینده مردم گچساران و باشت در مجلس شورای اسلامی،با بیان اینکه در مصوبه کمیسیون برنامه،بودجه و محاسبات مجلس جرم انگاری عدم حذف دهک های پردرآمد از حذف یارانه نقدی حذف شده است،افزود:این مصوبه دلیلی بر بی توجهی مجلس به اهمال کاری دولت در بحث هدفمندی نخواهد بود.

وی ادامه داد:بی توجهی به حذف دهک های پردرآمد از دریافت یارانه ها تخلف محرز دولت است.

رئیس کمیسیون برنامه،بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، یادآور شد:تخلف یاد شده دولت همانند سایر تخلفات با ارایه گزارشی پیگیری خواهد شد.

** حسینی شاهرودی: ورود دولت به اصلاح مسیرهدفمندی نیازمند زمان مناسب و وجود سازوکار دقیق است
سیدحسن حسینی شاهرودی درگفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، با تاکید بر ضرورت اصلاح مسیر هدفمندی یارانه ها، گفت: دولت نیز به ظالمانه بودن شیوه اجرای قانون هدفمندی یارانه ها معتقد است؛اما در حال حاضر شرایط و سازوکار برای اصلاح این قانون وجود ندارد.

نماینده مردم شاهرود و میامی در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه دریافت یارانه نقدی از سوی دهک های بالا و پایین جامعه نقص مشهود اجرای قانون هدفمندی یارانه ها است، افزود: دریافت یارانه نقدی از سوی دهک های بالای جامعه هیچ اثر مشهودی در زندگی آن ها نداشته؛اما منابع دولت را به شدت محدود کرده است.

** تاخیر دولت و مجلس در بحث اصلاح مسیر هدفمندی اشتباه بوده است
این نماینده مردم درمجلس دهم، با تاکید بر اینکه تاخیر در بحث اصلاح مسیرهدفمندی اشتباه محض بوده است، تصریح کرد: اصلاح مسیر هدفمندی درحال حاضر به هیچ وجه در زمان فعلی به صلاح نبوده و دولت خواهان ایجاد تنش سیاسی و اجتماعی در جامعه نیست.

** دولت یازدهم به ضرورت اصلاح مسیر هدفمندی واقف است
این نماینده مردم در مجلس دهم، ادامه داد: بنده یقین دارم که دولت یازدهم به ضرورت اصلاح مسیر هدفمندی واقف است اما از آنجاکه زمان برای این کار در حال حاضر مناسب نبوده و همچنین سازوکار مورد نیاز آن فراهم نیست؛دست به این اقدام نمی زند.

حسینی شاهرودی،تاکید کرد:در بحث اصلاح مسیر هدفمندی شرایط بروز خطا در حذف برخی از دریافت یارانه نقدی دولت را از اصلاح مسیر هدفمندی در حال حاضر منصرف کرده است.

این نماینده مردم در مجلس دهم، ادامه داد: در کنار ملاحظات انتخاباتی ،تنش های احتمالی سیاسی و اجتماعی نیز از دیگر مواردی است که دست دولت در اصلاح مسیر هدفمندی یارانه ها را بسته است.

وی با بیان اینکه دولت و مجلس باید سه سال پیش اقدام به حذف دهک های بالا از دریافت یارانه می کردند، گفت: اکنون که در پایان دولت قرار گرفته ایم و سازوکار مورد نیاز این مهم فراهم نیست؛نمی توان انتظاری در این باره داشت.

حسینی شاهرودی تاکید کرد: اصلاح مسیر هدفمندی یارانه ها همزمان با آغاز به کار دولت دوازدهم باید به جد پیگیری شود تا در اسرع وقت ضعف ها و نواقص مورد نیاز برای این کار رفع و اصلاح این مسیر در دستور کار قرار بگیرد.

وی با اشاره به خطای صورت گرفته در مسیر حذف برخی دهک ها از دریافت یارانه نقدی، تصریح کرد: اگر سیستم اطلاعاتی و آماری جامع و کاملی در کشور وجود داشته باشد؛ هیچ گاه افراد نیازمند از دریافت یارانه حذف نمی شوند.

عضو هیات رئیسه کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی،یادآور شد:درحال حاضر انتظار برای اصلاح مسیر هدفمندی بیهوده است؛زیرا زمان و سازوکارهای فعلی مناسب برای این کار نیست.

** جعفرزاده ایمن آبادی: انحراف از قانون هدفمندی در دولت دهم و یازدهم
غلامعلی جعفرزاده ایمن آبادی در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، با اشاره به روند اجرای قانون هدفمندی یارانه ها در 4 ماهه نخست سال جاری، گفت: طبق بررسی های انجام شده معلوم است که دولت در اجرای این قانون تخلف کرده و از مسیر اصلی خود منحرف شده است.

نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: طبق مفاد تبصره 14 قانون بودجه 95 به دولت اجازه داده شده که منابع مالی حاصل از اصلاح قیمت کالاها و خدمات موضوع قانون هدفمندی را تا 48 هزار میلیارد تومان مندرج در قانون به روش های پرداخت نقدی و غیرنقدی به خانوارهای هدف نیازمند توزیع و برای ارایه خدمات حمایتی و برای کمک به بخش تولید اقدام کند اما 4 ماهه اول سال 95 به این شکل عمل نشده است.

این نماینده مردم در مجلس دهم، با بیان اینکه دولت منابع سازمان هدفمندی یارانه ها در 4 ماهه نخست سال 95 را از طریق درآمد حاصل از اصلاح قیمت کالاها و خدمات برای ردیف های یارانه ای حدود 14 هزار و 600 میلیارد تومان به دست آورده است، تصریح کرد: از این رقم 10 هزار و 270 میلیارد تومان منابع حاصل از قیمت کالاها و 4 هزار و سیصد میلیارد تومان ردیف های مندرج در قانون از یارانه نقدی نان و یارانه انرژی است،اما رقمی که دولت پرداخت کرده در مجموع 14 هزار و 540 میلیارد تومان است.

وی ادامه داد: از رقم 14 هزار و 540 میلیارد تومان 13 هزار میلیارد تومان یارانه نقدی داد شده، 160میلیارد تومان حمایت غذایی اقشار آسیب پذیر، 500 میلیارد تومان به بخش بهداشت اختصاص داده شده و در همین راستا کمک به تولید هم 198 میلیارد تومان و 26 میلیارد تومان نیز تنخواه بوده است.

** 94 درصد منابع هدفمندی به صورت نقدی پرداخت شده است
جعفرزاده ایمن آبادی با بیان اینکه رقم بالایی از منابع هدفمندی صرف پرداخت نقدی شده است، تصریح کرد:  که از 14 هزار و 500 میلیارد تومان منابع هدفمندی 13 هزار و 600 میلیارد تومان صرف پرداخت نقدی شده یعنی 94 درصد از پول هدفمندی به صورت نقدی توزیع شده است.

این نماینده مردم در مجلس دهم، با بیان اینکه دریافت کنندگان یارانه نقدی در اسفند سال 94 رقمی در حدود 74 میلیون و 678 هزار و 820 نفر بوده اند، گفت: به جای اینکه این ارقام کاهش یابد در تیرماه 95 به 75 میلیون و 225 هزار و 708 نفر رسیده یعنی 547 هزار نفر اضافه شده است.

** اشکالات بسیاری به دولت ها در بحث هدفمندی وارد است
وی با اشاره به اشکالاتی که به دولت در بحث قانون هدفمندی وارد است، افزود: عدم تهیه و تصویب آیین نامه اجرایی موضوع بند «د» این تبصره تا پایان تیرماه 1395 و همچنین عدم تعیین ساز وکار مشخصی به منظور شناسایی و حذف افراد مشمول این بند از جمله ایراداتی است که در بحث اجرای قانون هدفمندی به دولت وارد است.

جعفرزاده ایمن آبادی با اشاره به دیگر اشکالات وارده به دولت در بحث اجرای قانون هدفمندی ادامه داد: در بحث هدفمندی عدم رعایت مفاد بند «ط» تبصره در خصوص ثبت نام و پرداخت یارانه نقدی افرادی که موفق به ثبت نام نشده‌اند و همچنین عدم تعیین سهم بهداشت، تامین اجتماعی و تولید از منابع سال 1395 در تبصره مذکور از جمله این ایرادات است که اولویت پرداخت طبق سنوات گذشته، یارانه نقدی بوده و بخش‌های مذکور، همانند سنوات گذشته، در سال 95 نیز با کمبود منابع مربوط مواجه خواهند بود.
هدفمندی یارانه ها

** در سال 94 بیش از 96 درصد منابع برای هدفمندی را صرف پرداخت نقدی کرده ایم
این نماینده مردم در مجلس دهم، افزود: ما در سال 94 بیش از 96 درصد منابع برای هدفمندی را صرف پرداخت نقدی کرده ایم و در 4 ماهه نخست سال جاری نیز 94 درصد این منابع صرف شده است از این رو روند حرکت نشان می دهد که بخش قابل توجه و قاطبه پول برای پرداخت نقدی هزینه شده است.

وی با انتقاد از نادیده گرفته شدن سهم سایر بخش ها در توزیع منابع هدفمندی، تصریح کرد: تولید، بهداشت، سلامت و سایر حوزه ها از منابع هدفمندی رقم اندکی یا سهم ناچیزی از هدفمندی دارند.

** انحراف از قانون در دولت گذشته و دولت فعلی مشهود است
جعفرزاده ایمن آبادی با بیان اینکه انحراف از قانون در دولت گذشته و دولت فعلی مشهود است، افزود: متاسفانه این دولت نیز همان مسیر اشتباه دولت قبل در اجرای هدفمندی را ادامه داد.

این نماینده مردم در مجلس دهم،با تاکید براینکه مجلس باید قبل از تنظیم بودجه سال 96 تدبیر ویژه ای برای بحث هدفمندی داشته باشد، گفت: مجلس برای اصلاح مسیر هدفمندی باید وارد حوزه عمل شود چون هدفمندی صرفه جویی در حامل های انرژی بود اما اکنون صرفه جویی انجام نمی شود و مصرف افزایش پیدا کرده است.

وی با بیان اینکه در مسیر هدفمندی قرار بر این بود که هزینه های دولت کاهش یابد، افزود: اکنون هزینه های کشور هم افزایش پیدا کرده و تنها در اثر هدفمندی پول نقدی در حال توزیع است و ما به هیچ کدام یک از اهداف ترسیم شده در قانون هدفمندی چه در دولت قبل و چه در دولت فعلی نرسیده ایم.

** تاکید برضرورت اصلاح مسیر هدفمندی
جعفرزاده ایمن آبادی با تاکید برضرورت اصلاح مسیر هدفمندی، گفت: ما باید با تشکیل کمیته ای قبل از بررسی قانون بودجه 96 و قبل از تنظیم برنامه ششم توسعه موضوع هدفمندی را تعیین تکلیف کنیم.

عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، یادآور شد: باید اصلاح مسیر هدفمندی برای جلوگیری از هدر رفت منابع کشور در اولویت کارها قرار بگیرد.

** شکری:غفلت در اصلاح مسیر هدفمندی اقتصاد را با چالش مواجه کرده است/ جلوی هرز رفت منابع هدفمندی گرفته شود
محمود شکری درگفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، با تاکید بر ضرورت اجرای صحیح قانون هدفمندی یارانه ها از سوی دولت، گفت:تعلل دولت ها در حذف دهک های پردرآمد از دریافت یارانه نقدی اقتصاد کشور را با مشکلات عدیده ای مواجه کرده است.

نماینده مردم تالش،ماسال و رضوانشهر در مجلس شورای اسلامی،گفت:مجلس باید پیگیر قانون مصوب خود دربحث هدفمندی باشد.

** بی توجهی به اجرای صحیح قانون هدفمندی باید با معرفی آن به دستگاه قضا پیگیری شود
این نماینده مردم درمجلس دهم،با تاکید براینکه بی توجهی به اجرای صحیح قانون هدفمندی باید با معرفی آن به دستگاه قضا پیگیری شود،افزود: عدم تمکین به قانون از سوی دولت باید با اجرای ماده 236 آیین نامه از سوی مجلس پیگیری شود.

شکری با بیان اینکه بسیاری ازمنابع کشور تحت عنوان پرداخت یارانه نقدی به هدر رفته است،تصریح کرد:باید جلوی هدررفت منابع با اتخاذ تدابیری مناسب گرفته شود.

وی با تاکید براینکه منابع حاصل از هدفمندی باید به کمک بخش تولید و همچنین تکمیل پروژه های عمرانی می شتافت، گفت:درحال حاضر تمام منابع هدفمندی صرف پرداخت نقدی می شود که بسیاری از دریافت کنندگان یارانه نیازی به آن ندارند.

** شیوه اجرای یارانه ها مشکلات بسیاری را برای اقتصاد کشور ایجاد کرده است
شکری ادامه داد: یارانه ها و شیوه اجرای فعلی آن درحال حاضر مشکلات بسیاری را برای اقتصاد و همچنین معیشت اقشار بسیاری از مردم موجب شده است.

عضوکمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، یادآور شد: باید با اتخاذ تدابیری مناسب از هدررفت منابع کشور جلوگیری کنیم تا به این ترتیب تحقق اقتصاد مقاومتی با مشکل مواجه نشود.
جهانبخش محبی نیا

محبی نیا: دولت در بحث هدفمندی مُر قانون را رعایت نکرده است/ منابع کشور با اجرای قانون هدفمندی به شکل فعلی به تاراج می رود

جهانبخش محبی نیا درگفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت،باتاکید براینکه اصلاح مسیرهدفمندی برای جلوگیری از کاهش منابع کشور ضروری است،گفت:از دولت انتظار داریم با وجود کارشناسان و متخصصان کارآمد  بحث اصلاح مسیر هدفمندی را در پیش بگیرد.

نماینده مردم میاندوآب،شاهین دژ و تکاب درمجلس شورای اسلامی،با بیان اینکه اصلاح مسیر هدفمندی جزو شعارها و برنامه های تبلیغاتی دولت بوده است،افزود:انتظار می رود دولت یارانه ها را به شکل واقعی که مورد توجه نخبگان اقتصادی و مدیریتی کشور است هدفمند کند.

هدررفت منابع کشور با شیوه فعلی اجرای قانون هدفمندی

وی،تاکید کرد:هدردادن منابع و عدم تخصیص بهینه آن در نتیجه شیوه فعلی اجرای قانون هدفمندی جفای بزرگی به مملکت است.

این نماینده مردم درمجلس دهم،با اشاره به محدودیت شدید منابع درکشور،ادامه داد: با توجه به کمبود منابع،وجود افراد بیکار و زیرخط فقر،افراد بدون سرپرست و با توجه به آمار بالای حاشیه نشینی در کشور باید یارانه ها به شکل واقعی هدفمند شود.

پرداخت یارانه به دهک های بالای جامعه عادلانه نیست

وی با بیان اینکه تنها باید اقشارنیازمند یارانه دریافت کنند،ادامه داد:دریافت یارانه از سوی افراد توانمند و دهک بالای جامعه عادلانه نیست.

محبی نیا با بیان اینکه دولت مدعی است تاکنون یارانه نزدیک به 3 میلیون نفر را حذف کرده است،گفت: با توجه به خطایی که در حذف دهک های پردرآمد صورت گرفته  و بازگشتی هم در کار بوده هنوز به مر قانون در این باره عمل نشده است.

وی ادامه داد:ادامه شیوه فعلی در اجرای قانون هدفمندی به صلاح دولت، اقتصاد ملی و آینده کشور نیست.

محبی نیا با بیان اینکه دولت در بحث هدفمندی باید به گونه ای که قانون به آن اجازه می دهد عمل کند،گفت: پرداخت در محدوده قانون امری منطقی است؛اما غیر از آن جای نگرانی دارد.

نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، یادآور شد: مجلس به طورحتم پیگیر نحوه اجرای قانون وضع شده خود در بحث هدفمندی است.