تولید محلول پدافندی مقابله با بمبهای فسفری* مبارزه با آتش سوزیهای شدید

ايران اكونوميست :محققان کشور با استفاده از پلیمرهای زیست‌سازگار محلول‌هایی را برای مقابله با بمب‌های فسفری عرضه کردند که به عنوان پدافندغیرعامل سامانه‌های فسفری می‌تواند در برابر خطرات و آتش سوزی‌های ناشی از این نوع سلاح‌ها مقابله کند.

کد خبر: ۱۲۳۱۱

تاریخ: ۰۷ آذر ۱۳۹۱ - ۰۷:۴۴

پروین برادران قهفرجی- مجری طرح در گفتگو با خبرنگار مهر، "فسفر" را یک ماده مشتعل شونده و دودزا معرفی کرد که از آن در تولید سامانه‌های آتش‌زا، منور و استتارهای دود استفاده می‌شود و افزود: این سامانه‌ها موجب سوختگی‌های شدید و تلفات شدید در افراد می‌شود.
وی با بیان اینکه در معاهده بین‌المللی سلاح‌های شیمیایی فسفر سفید به عنوان سلاح شیمیایی به رسمیت شناخته نشده است، اظهار داشت: از آنجایی که این سامانه‌ها به عنوان ماده دودزای استتارکننده معرفی شده است، از این رو از سامانه‌های فسفری بیشتر در مناقشات و درگیری‌ها بر علیه شورشیان استفاده می‌شود. تاکنون از این سامانه‌ها در حلبچه، فلوچه عراق، افغانستان، غزه یمن استفاده شده است.

برادران با اشاره به عملکرد فسفر، توضیح داد: فسفر در هوا می‌سوزد و تولید "پنتو اکساید فسفر" می‌کند. از آنجایی که این ماده به شدت نم‌گیر است، به سرعت ذرات ریز رطوبت در هوا را جذب می‌کند و قطرات فسفریک اسید مایع را تشکیل می‌دهد. قطرات به جذب آب بیشتر ادامه می‌دهند تا بزرگتر و رقیق تر شوند تا وقتی که به تعادل فشار بخار آب با آب موجود در محل برسند.

وی به مضرات این ماده برای بدن اشاره کرد و ادامه داد: تکه‌های سوزان فسفر سفید که در اثر انفجار اولیه تولید می‌شوند، سوختگی‌های وسیع و عمیقی را ایجاد می‌کند. فسفر سفید همچنین برای افرادی که در محیط هستند بسیار خطرناک است؛ چراکه تا زمانی که اکسیژن محیط تمام شود یا خودش به طور کامل بسوزد، به سوختن ادامه می‌دهد. این ماده مشتعل، دود غلیظ و بسیار داغی تولید می‌کند. دود فسفر سفید در غلظت‌های ملایم بینی و چشم‌ها را تحریک می‌کند و مقدار زیاد آن موجب سرفه‌های شدید می‌شود.

مجری طرح میزان دز کشنده‌ای ثبت شده برای بلعیدن فسفر سفید را یک میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن ذکر کرد و گفت: فسفر سفید نسبت به دیگر مواد سوزاننده، خطر کشندگی بیشتری دارد؛ چرا که جذب بدن می‌شود و به قلب، کلیه و کبد آسیب می‌رساند و در بعضی مواقع موجب آسیب دیدگی همزمان چند عضو بدن می‌شود. این امر سبب شده است که کارکنان صنایع تولیدکننده و مصرف کننده فسفر سفید و ترکیبات آن همواره در معرض خطر آتش سوزی قرار بگیرند.

وی با اشاره به عملکرد غیر مسئولانه برخی کشورها در استفاده از بمبهای فسفری و آتش زا، خاطرنشان کرد: علی‌رغم خطرات مهلک این نوع از مهمات، تاکنون در مورد پدافند و مقابله با خطرات این نوع از سلاح‌ها و حفاظت از غیر نظامیان و افراد پناه گرفته در پناهگاه‌ها و همچنین منابع، تجهیزات، زیرساخت‌ها و انبارهای ذخیره و تدارکات هیچ‌گونه راه حلی ارائه نشده است.

برادران یادآور شد: باوجود آنکه محلول پدافندی برای کاهش اثرات زیانبار سامانه های فسفری مورد نیاز بوده است اما تحقیقات برای تولید آن همواره با شکست مواجه می شد.

این محقق به اجرای پروژه تحقیقاتی در زمینه پدافند غیر عامل سامانه های فسفری اشاره کرد و اظهار داشت: با درک حساسیت این موضوع، پروژه طراحی، سنتز، ساخت و تولید ترکیبات مقاوم به حرارت، آتش و پیشگیری کننده از سوختگی با فسفر سفید بر پایه پلیمرهای زیست سازگار اجرایی شد.

وی اضافه کرد: در این پروژه تحقیقاتی راه حلی مبتنی براستفاده از ترکیباتی زیست سازگار و با قابلیت ایجاد سپر حرارتی با مقاومت بالا در برابر آتش و شعله داغ ناشی از اشتعال برای مقابله با خطرات ناشی از این نوع سلاح‌ها طراحی و تولید شد.

برادران قهفرجی ادامه داد: مکانیسم‌های ترکیبی مواد سنتز شده باعث حفاظت از جان افراد و کاهش صدمات تجهیزات و منابع آسیب پذیر می شود. این محصول در انواع بسته‌بندی پماد، اسپری و انواع پوشش آغشته به مواد موثره و پانچو قابل ارائه است.

وی با تاکید بر اینکه محلول‌های ابداعی را می توان با استفاده از مکانیسمی مشابه به عنوان ترکیبات اطفا حریق و مبارزه با انواع آتش سوزی‌ها و جلوگیری از اشتعال مجدد به کار گرفته شود، یادآور شد: دستیابی به محصولاتی جدید، ارزان قیمت، زیست سازگار برای محافظ افراد، تجهیزات و اماکن، منابع، مناطق مسکونی، انبارهای مواد اولیه در برابر سامانه های آتش‌زا از دستاوردهای این تحقیقات است.

به گفته برادران زیست سازگار بودن محلول‌های تولید شده، عملکرد بسیار خوب، التیام بخشی سوختگی‌ها و ضریب ایمنی بسیار بالا را از مزایای این محلول نام برد.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان فناوران ابزار دقیق کوهرنگ، به بیان کاربردهای این محلول‌ها پرداخت و اظهار داشت: این محصول در صنایع نفت و پالایشگاه، محافظت از آتش نشانان، اطفاء حریق و مبارزه با آتش سوزیهای شدید، سوختگی در سالن‌های رنگ سازی و تولید محصولات محترقه کاربرد دارد.