شیوع بیماری کبد چرب در ایران

آنقدر بیمار زیاد و دیروقت شده است که منشی مطب، خسته تر از آن است تا به نوشته های برگه آزمایش بیمار دقت کند و با بی مبالاتی بجای سونوگرافی گره های تیروئیدی (در گردن) ، سونوگرافی دستگاه گوارش و کبد را به دکتر اعلام می کند.

کد خبر: ۱۲۰۳۶۶

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۹

دکتر، حین معاینه، خطاب به بیمار می گوید متاسفانه کبد شما بیش از حد چرب است و کبد در حال ... . بیمار اجازه نمی دهد دکتر حرفش را ادامه دهد با عصبانیت می گوید که برای سونوگرافی گره های تیروئیدی خود آمده است و دکتر با آرامش او را توجیه می کند که هرچند نوعی خطای آزمایشگاهی قبل از آزمایش اتفاق افتاده است اما بهتر است فورا به بیماری کبد خود توجه کند.
بیمار بالاخره مجاب می شود که شانس آورده خطای آزمایشگاهی رخ داده و متوجه بیماری کبدی خود شده است اما از این مساله حیران است که چرا متوجه علائم بیماری کبد چرب نشده است؛ بیماری که منجر به نارسایی و از بین رفتن کبد خواهد شد.
خبر داشتن نارسایی و ضرورت انجام پیوند کبد برای هر بیماری ناخرسند است و هرچند اکنون هپاتیت، نخستین عامل نارسایی کبد به شمار می آید اما طبق آمار کارشناسان در آینده، اولین خطری که کبد را تهدید می کند، بیماری کبدچرب خواهد بود.
کبد، حدود یک هزار و 500 گرم وزن دارد که کمتر از پنج درصد آن از چربی تشکیل شده است و اگر چربی بیش از پنج درصد شود، آنگاه به آن کبد چرب اطلاق می شود.
کبد چرب می تواند کبد را از بین ببرد اما هنگام از بین رفتن کبد تا چه حد شانس پیوند کبد وجود دارد و آیا می توان از فرد زنده، پیوند کبد را انجام داد؛ اینها سئوالاتی است که همه مردم باید پاسخ آن را بدانند تا بیشتر مراقب تغذیه و کبد خود باشند و کمتر پیتزا و سوسیس و کالباس و دیگر فست فودها را بخورند.

**چرا کبد چرب می شود؟
جراح عروق و پیوند کبد می گوید: در گذشته کبد بیشتر به علت فقر غذایی از بین می رفت اما امروزه وضع برعکس شده است و به علت تغذیه زیادی و مصرف فست فودها، کبد چرب و خطرساز می شود.
دکتر عباس ربانی، تغذیه بی رویه و بدون برنامه را موجب بروز کبد چرب می داند و اینکه چربی در سلول های افرادی که ورزش نمی کنند و زیاد غذا می خورند، ذخیره می شود و جای این سلول ها را می گیرد و کبد، چرب می شود.

**علائم کبد چرب
جراح پیوند کبد می گوید: کبد، خیلی نادر اتفاق می افتد به علت چربی حاد از کار بیفتد که در این صورت ظرف 48 ساعت فرد جان خود را از دست می دهد.
ربانی می افزاید: کبدچرب درجه بندی دارد و بیشتر موارد آن مزمن است یعنی بیمار به مدت طولانی با این بیماری درگیر است.
وی خاطرنشان می کند: ضعف، بی حالی، کاهش وزن، احساس رخوت و بی اشتهایی از علائم بیماری به شمار می روند.

**تشخیص و درمان کبد چرب
جراح پیوند کبد ، بیماری کبد را با انجام تست های کبدی و سونوگرافی، قابل تشخیص می داند.
ربانی می افزاید: متاسفانه برای بیماری های کبد، درمان دارویی خوبی وجود ندارد و بیمار باید بیشتر تحت نظر پزشک ، رژیم های غذایی خاصی داشته باشد.

**علل دیگر نارسایی و پیوند کبد
جراح پیوند کبد در خصوص نارسایی کبد می گوید: مهم ترین علت نارسایی و پیوند کبد درجوامع غربی الکل است اما بنا به ملاحظات دینی و فرهنگی، خوشبختانه این مساله در ایران و جود ندارد اما انواع بیماری هپاتیت شامل هپاتیت هایA ، B و C ، مهم ترین دلیل نارسایی کبد است.
ربانی می افزاید: بیماری های خودایمن (که در آن بدن علیه خودش حمله می کند) نیز موجب نارسایی کبد می شوند؛ بسیاری از بیماری های مادرزادی متابولیکی و همچنین سیروز (التهاب شدید کبد) از بین می روند.
وی تصریح می کند: هرچند اکنون هپاتیت ، مهم ترین علت نارسایی و پیوند کبد به شمار می آید اما کبدچرب نسل آینده را تهدید می کند چراکه هم اکنون هپاتیت تا حدودی در حال کنترل است اما مصرف فست فودها روزبه روز در حال افزایش است.

**هپاتیت چطور کبد را از بین می برد؟
جراح پیوند کبد در خصوص نارسایی کبد می گوید: هپاتیت یک بیماری ویروسی است؛ ویروس هپاتیت ابتدا در کبد ، عفونت ایجاد می کند و در درازمدت، سلول های کبدی به دلیل التهاب ناشی از عفونت از بین می روند و چون کبد وظیفه تصفیه خون را برعهده دارد ازبین رفتن سلول های آن موجب اختلال در تصفیه خون می شود.

**بیماری های کبدی در حال افزایش است
این جراح پیوند کبد با اشاره به انجام 105 پیوند کبد در سال گذشته در بیمارستان امام خمینی (ره) می گوید: بیماری های کبدی در حال افزایش است و متاسفانه فقط درصدی از نیاز به پیوند این بیماری ها پاسخ داده می شود چون «دهنده کبد» کم است.
ربانی می افزاید: منبع پیوند کبد در ایران کم است و البته همه جای دنیا وضع به همین منوال است؛ کبد را بیشتر از فرد دچار مرگ مغزی می گیرند؛ در ایران ترجیح داده می شود که کبد از فرد زنده ، برداشته نشود چراکه عوارض زیادی برای دهنده خواهد داشت؛ اگر بخواهیم نصف کبد را برداری به ویژه برای کودکان، امکان پذیر است اما بهتر است این کار انجام نشود.
این جراح پیوند کبد تاکید می کند: با توجه به این ضوابط، خرید و فروش کبد اصلا امکان ندارد و مانند کلیه نیست چراکه درصورت برداشتن کبد از فرد زنده، فرد دهنده حتما باید از فامیل درجه اول بیمار باشند.