افزایش ایمنی در زنجیره غذایی با استفاده از نانوذرات

محققان دانشگاه علوم پزشکی کردستان در یک طرح تحقیقاتی امکان انتقال زیستی نانوذرات در یک زنجیره غذایی ساده شده دریایی را مورد بررسی قرار دادند که نتایج حاصل از آن را می توان به منظور افزایش ایمنی در زنجیره غذایی و محیط زیست به کار گرفت.

کد خبر: ۱۱۸۵۱۲

تاریخ: ۱۱ مرداد ۱۳۹۵ - ۰۹:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از ستاد ویژه توسعه فناوری نانو ریاست جمهوری،نانوذرات حاصل تجمعی از اتم ها یا مولکول ها با ابعاد عملکردی کمتر از 100 نانومتر هستند. نانوفناوری با تولید نانوذرات و کاربرد وسیع آن ها در سراسر جهان، رشد سریعی داشته است.
نانوذرات نقره در قطعات الکترونیکی، البسه، صنایع غذایی، رنگ ها، صفحات خورشیدی، لوازم آرایشی و تجهیزات پزشکی کاربرد وسیعی دارند. این مواد که کاربردهای بسیار زیادی در صنایع مختلف دارند،سرانجام به محیط های آبی، خاکی و هوا وارد می شوند. این در حالی است که سرنوشت آن ها در محیط های مذکور هنوز به طور کامل مشخص نشده است. بنابراین انتظار می رود راهیابی این ذرات به اکوسیستم ها، موجودات زنده از جمله گیاهان را شدیداً تحت تأثیر قرار داده و با خطر جدی مواجه کند.
برهان منصوری محقق دانشگاه علوم پزشکی کردستان، هدف از انجام این طرح را مطالعه قابلیت انتقال زیستی نانوذرات نقره در یک زنجیره غذایی ساده شده دریایی از یک نوع ماهی به یک نوع دیگر عنوان کرد.
با بهره گیری از نتایج این طرح می توان دریافت که نانوذرات قابلیت انتقال در زنجیره های غذایی را ندارند و نگرانی از بابت تأثیر سمیت نانوذرات در سطوح بالاتر زنجیره غذایی در مقایسه ذرات معمولی بسیار کمتر است. ازاین رو می توان گفت آلودگی های زیست محیطی به مراتب کمتری در رابطه با استفاده از نانوذرات به وجود می آید.
منصوری در خصوص اهمیت اجرای این پژوهش خاطرنشان کرد: این تحقیق به عنوان یکی از پژوهش های اولیه در زمینه تعیین قابلیت انتقال زیستی در طول زنجیره غذایی بوده است. یافته های این پژوهش برای شروع حائز اهمیت است، ولیکن جهت تأیید این نتایج نیاز به پژوهش های تکمیلی تر و جامع تر است زیرا با تأیید نهایی این یافته ها می توان نتایج جدیدی در رابطه با قابلیت انتقال زیستی نانوذرات مختلف ارائه داد و از برخی نگرانی ها در جنبه های سلامت و بهداشت در سطوح مختلف غذایی کاست.
در طرح حاضر قابلیت انتقال زیستی نانوذرات نقره از گونه آرتمیتا به ماهی گورخری بررسی شده است. بدین منظور ابتدا میزان تجمع زیستی نانوذرات نقره در هر سطح غذایی به طور جداگانه بررسی شد، بدین صورت در ابتدا سطح نانوذرات نقره در بدن آرتمیتا سنجش شد. پس ازآن، آرتمیتای مواجه شده با نانوذرات نقره توسط ماهی زبرا تغذیه شده و میزان تجمع این نانوذرات در بدن ماهی زبرا مورد سنجش قرار گرفته است.
این تحقیقات حاصل تلاش های برهان منصوری- دانشجوی مقطع دکترای دانشگاه علوم پزشکی کردستان- دکتر سید علی جوهری- عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان- دکتر نمامعلی آزادی- عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران- مهندس رئوف رحمانی -دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه علوم پزشکی کردستان- مهندس لیلا دکانی و مهندس صبا اصغری- دانش آموختگان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه کردستان- است.
نتایج این کار در مجله Aquaculture, Aquarium, Conservation & Legislation-International Journal of the Bioflux Society (جلد 9، شماره ی 1، سال 2016، صفحات 100 تا 104) به چاپ رسیده است.