راه های مقابله با عوارض شیمی درمانی

مسوول کمیته پرستاری انجمن کلینیکال انکولوژی ایران عنوان کرد: ریزش مو یک عارضه موقتی شیمی درمانی و رادیوتراپی است که حدود ۶ هفته پس از اتمام دوره درمان مو مجددا رویش پیدا می کند.

کد خبر: ۱۱۷۴۹۶

تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۳:۰۴

دکتر مهناز ایلخانی،  درباره مهمترین عوارض شیمی درمانی و رادیوتراپی در بیماران، گفت: شیمی درمانی و رادیوتراپی بر روی سلولها و بافت هایی که سرعت تکثیر بالایی دارد مانند مولکول مو بیشترین تاثیر را می‌گذارد.  برای مثال شیمی درمانی و رادیوتراپی منجر به ریزش مو در بیمار می شود که اصولا این عارضه موقتی خواهد بود و حدود ۶ هفته پس از اتمام درمان مو مجدد رشد پیدا می کند.

مسوول کمیته پرستاری انجمن کلینیکال انکولوژی ایران با بیان اینکه مغز استخوان که بر روی سلولهای خونی تاثیر گذاشته و باعث کاهش گلبولهای سفید ومستعد شدن بیمار به عفونتهای مختلفی می‌شود، یکی از عوارض بالقوه کشنده ناشی از رادیوتراپی و شیمی درمانی است، ادامه داد: بنا بر این افزایش درجه حرارت و بروز علایم عفونت باید بلافاصله گزارش شود. بعلاوه عوارض ناشی از ضعف مغز استخوان باعث کاهش پلاکت و مستعد شدن بیمار به خونریزی می‌شود و تاثیر بر سلول های قرمز منجر به بروز آنمی( کم خونی) در بیمار کمک می کند که نقش تغذیه در این مورد بسیار با اهمیت تلقی می گردد.

وی افزود: سومین بافتی که از سرعت تکثیر بالایی برخوردارهستند سلولهای پوشاننده مخاطهای بدن است که در نتیجه احتمال بروز  زخم هایی در دهان و سایر قسمتهایی از  دستگاه گوارش را فراهم می‌کند. تخمدان و بیضه ها نیز میتوانند به راحتی تحت تاثیر شیمی درمانی و رادیوتراپی قرار بگیرند که این امر موجب اختلالات قاعدگی در خانم ها و کاهش فعالیت اسپرم ها در آقایان می‌شود.

به گفته وی،  شیمی درمانی،  سیستماتیک است ولی درمان رادیوتراپی موضعی بوده و در نتیجه عوارض و مشکلات به دنبال این درمان فقط در محل تحت درمان رخ می دهد.

ایلخانی همچنین درباره تاثیر رژیم غذایی در کاهش عوارض ناشی از شیمی درمانی و رادیوتراپی گفت: رژیم غذایی مناسب باعث تقویت سیستم ایمنی و مغز استخوان می‌شود؛ در نتیجه به بیمار کمک می‌کند و باعث جلوگیری یا کاهش عوارض در بیمار می شود.

مسوول کمیته پرستاری انجمن کلینیکال انکولوژی ایران درباره روش های تغذیه ای برای درمان اسهال و نفخ ناشی از شیمی درمانی گفت: به بیماران توصیه می شود به حد کافی مایعات بنوشند و از غذاهای پرچرب پرهیز و تعداد دفعات مصرف غذا را زیاد کنند. هم چنین به این دسته از بیماران توصیه می شود از مواد غذایی مثل تخم مرغ،  موز رسیده،  پنیر،  برنج و آب انگور استفاده کنند و مصرف شیر، محصولات همراه آن، چای پر رنگ، قهوه و شکلات را محدود کنند.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهوع و استفراغ را یکی دیگر از علائم شیمی درمانی و رادیوتراپی دانست و یادآور شد: برای کاهش این علائم به افراد توصیه میشود زنجبیل، مایعات خنک، کیکهای کم شیرین، میوه و سبزیجات نرم یا پوره شده، آبنبات ترش و یا چند قطره لیمو ترش مصرف کنند.

وی با اشاره به افزایش نیاز بدن به  پروتئین و کالری در بیماران مبتلا به سرطان، ادامه داد:  این افراد توصیه می شود روزانه موادی مانند شیر،  پنیر، ماست، تخم مرغ،  کره بادام زمینی،  خشکبار، عسل،  ژله و بستنی را به رژیم غذایی خود اضافه کنند.

بنابرگزارش روابط عمومی انجمن کلینیکال انکولوژی ایران ، کارگاره شیمی درمانی دوم تا چهارم مرداد، در دانشکده پرستاری مامایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی توسط انجمن کلینیکال آنکولوژی ایران برگزار می شود و دارای ۱۵ امتیاز بازآموزی برای شرکت کنندگان است.