پيچ‌خوردگي در مچ پا را جدي بگيريد

ايران اكونوميست :امروز دكتر تركمان، جراح و متخصص استخوان و مفاصل به پرسش‌هاي ما پاسخ مي‌دهد.

کد خبر: ۱۱۷۰۸

تاریخ: ۲۳ آبان ۱۳۹۱ - ۰۶:۴۴

يكي از شايع‌ترين ضايعات مچ پا، پيچ‌خوردگي يا اسپرين (كشيدگي رباط‌هاي مچ پا) است و اين آسيب‌ديدگي بيشتر متوجه ورزشكاران رشته‌هايي چون فوتبال و بسكتبال است.

بين 70 تا 80 درصد از كشيدگي‌ها در مچ پا، رباط‌هاي قدامي و خلفي و رباط «كالكانوفيبولار» را درگير مي‌كند و به آن كشيدگي خارجي گفته مي‌شود.

از شايع‌ترين مكانيسم‌هاي ايجاد پيچ‌خوردگي به داخل، چرخش مچ به پايين و داخل است كه باعث كشيدگي رباط‌هاي خارجي مچ مي‌شود. پيچ‌خوردگي مچ معمولا هنگام راه رفتن رخ مي‌دهد.

علائم پيچ‌خوردگي مچ پا شامل درد، تورم و التهاب در قسمت خارجي مچ پاست. ممكن است كبودي و خون‌مردگي هم در اين ناحيه ديده شود.

فردي كه دچار پيچ‌خوردگي شده است بايد حركت مفصل را كم كند كه غالبا از آتل يا مچ‌بند استفاده مي‌شود.

همچنين از كيسه آب يخ براي كاهش تورم و خونريزي و بالانگه‌داشتن پاها و استفاده از داروهاي التهابي توصيه مي‌شود.

دو تا سه هفته اين درمان ادامه مي‌يابد تا التهاب اوليه كاهش يابد. چنانچه بهبودي حاصل نشد بايد اقدامات درماني تحت نظر پزشك دو تا چهار ماه انجام شود.

چنانچه يك تكه غضروف مفصل جدا شده يا يكي از تاندون‌هاي كنار مفصل آسيب ديده باشد و فرد چند ماه بعد از پيچ‌خوردگي احساس ناراحتي كند، بايد به وسيله MRI بررسي ‌شود كه در صورت لزوم اقدامات جراحي صورت مي‌گيرد.

تفاوت ميان دررفتگي، پيچ‌خوردگي و رگ‌به‌رگ‌شدن
فرض كنيد در يك روز تعطيل پاييزي براي تفريح به همراه خانواده به يك منطقه كوهستاني رفته‌ايد. در حال گذر از سطح ناهمواري هستيد كه ناگهان پايتان پيچ خورده و به زمين مي‌افتيد. قصد بلند شدن و ادامه حركت را داريد اما نمي‌توانيد. عضو آسيب ديده را بررسي مي‌كنيد و متوجه يك برآمدگي در ناحيه مفصل زانو مي‌شويد. مشكوك به دررفتگي، پيچ‌خوردگي يا رگ‌ به ‌رگ شدن عضو هستيد اما نمي‌دانيد اين آسيب‌ها چه تفاوتي با هم دارند. به دنبال
چه مي‌گرديد؟

به محل اتصال دو يا چند استخوان به يكديگر مفصل گويند. به نوارهاي باريك و اليافي شكلي هم كه استخوان‌ها را در محل مفصل به هم متصل مي‌كند رباط يا ليگامان گفته مي‌شود. مفاصل داراي انواع غيرمتحرك، نيمه‌متحرك و متحرك هستند كه انواع متحرك آن مانند مفصل زانو و آرنج به دليل دامنه حركتي وسيع، بيشتر در معرض صدمات محيطي قرار مي‌گيرند.

تفاوت ميان آسيب‌هاي مفصلي

معمولا تشخيص آسيب‌هاي مفصلي، استخواني و عضلاني از يكديگر كار دشواري است و نياز به نظر پزشك مربوطه دارد.

دررفتگي

به خارج شدن سر استخوان از حفره مفصلي دررفتگي مي‌گويند. اين آسيب زماني رخ مي‌دهد كه يك مفصل بيش از حد توان خود به حركت واداشته شود.

معمولا مفصل آرنج، انگشتان دست، لگن، شانه و قوزك‌ها مفاصلي هستند كه بيش از همه در معرض دررفتگي قرار دارند. دررفتگي اين نقاط با پارگي و آسيب به رباط‌هاي نگهدارنده اطراف مفصل همراه است. دررفتگي علايم و نشانه‌هايي شبيه به شكستگي دارد كه مهم‌ترين علامت آن بدشكلي در محل مفصل است. براي تشخيص بهتر مي‌توانيد مفصل آسيب‌ديده را با مفصل عضو سالم مقايسه كنيد.

پيچ‌خوردگي

نوع ديگر آسيب مفصلي است. اين آسيب بر اثر چرخش يا كشش ناگهاني و بيش از حد معمول عضو در سطح مفصل روي داده و باعث كشيدگي يا پارگي رباط يا ليگامان‌هاي محافظ مفصل مي‌شود.

اين حادثه اغلب در انجام فعاليت‌هاي ورزشي رخ مي‌دهد. در اثر انجام حركات ژيمناستيك يا تنيس مفاصل دست و با دويدن بر سطح ناهموار، پرش از ارتفاع يا در حين بازي فوتبال و بسكتبال، مفاصل پا بيشتر در معرض پيچ‌خوردگي قرار دارند. معمولا در اين آسيب تلاش براي حركت مفصل باعث افزايش شدت درد شده و احتمال دارد پوست اطراف مفصل به دليل پاره شدن بافت‌ها و مويرگ‌ها خونريزي كرده و تغيير رنگ دهد. گاهي نيز سطح مفصل به علت پارگي مويرگ‌ها گرم مي‌شود. ديگر علايم و نشانه‌هاي اين آسيب شبيه شكستگي استخوان است.

كشيدگي يا رگ به رگ شدن

برخلاف تصور عامه رگ به رگ شدن با پيچ‌خوردگي فرق مي‌كند. رگ به رگ شدن نوعي كشيدگي عضله است و زماني روي مي‌دهد كه يك عضله (ماهيچه) بيش از محدوده طبيعي كشيده و منجر به پارگي فيبرها و رشته‌هاي عضلاني شود. در اين آسيب درد تيركشنده و خيلي شديد هنگام لمس ناحيه، ايجاد حفره يا برآمدگي در محل درد، ضعف شديد و ناكار شدن ناحيه آسيب‌ديده، سفتي عضله و صداي پاره شدن عضله در زمان ورود ضربه از جمله علايم و نشانه‌هاي تشخيص اين آسيب است.