رتبه بندی و شفافیت مالی پیش شرط توسعه روابط بین المللی بانکی

کارشناسان ارشد بانکی، رتبه بندی بانک های ایرانی از سوی موسسه های معتبر بین المللی و ارایه صورت های مالی شفاف را از پیش نیازهای توسعه ارتباطات کارگزاری بانک های ایرانی با نظام بانکی بین الملل عنوان می کنند.

کد خبر: ۱۱۵۷۷۵

تاریخ: ۲۲ تير ۱۳۹۵ - ۱۵:۲۶

به گزارش ایران اکونومیست؛ نشست تخصصی « انتظارات و تقاضاهای سیستم مالی بین المللی در زمینه مقررات و نظارت بانکی از سیستم بانکی ایران» روز سه شنبه در حاشیه همایش بانکی نهمین نمایشگاه بورس، بانک و بیمه برگزار شد.
در این نشست که با حضور نمایندگانی از شرکت های رتبه بندی و حسابرسی بین المللی برگزار شد، حمید تهرانفر از صاحبنظران امور پولی و بانکی، علی دیواندری رییس پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، علی صالح آبادی مدیر عامل بانک توسعه صادرات ایران حضور داشتند.

** لزوم ارایه صورت های مالی با استانداردهای جدید
علی دیواندری رییس پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی در این نشست ارایه صورت های مالی جدید در نظام بانکی را یکی از راهکارهای شفافیت عنوان کرد و افزود: اساس قانون عملیات بانکداری بدون ربا که قرار است به عنوان مدل یکپارچه بانکی اجرا شود، استفاده مشاع از منابع، تخصیص درآمدهای مشاع و تفکیک کارمزدها و خدمات بانکی از درآمدهای حاصل از سرمایه گذاری است.
وی افزود: به دلیل نوع ادبیات حاکم بر بانکداری بدون ربا، نوع خاصی از صورت های مالی تهیه و سال ها در کشور مورد استفاده قرار می گرفت اما شرایط جدیدی که در نظام بانکی به وجود آمده باعث شده است سودهای علی الحساب پرداخت شده بیشتر از درآمد بانک ها باشد که این موضوع مشکلاتی را به ویژه در بانک های دولتی ایجاد کرد.
دیواندری اضافه کرد: به منظور شفاف سازی صورت عملکرد سپرده سرمایه گذاری و نرخ های علی الحساب و نیز شرایط جدید بین المللی، بانک های خارجی و سرمایه گذاران انتظار داشتند صورت های مالی شفاف تری از طرف نظام بانکی در اختیار آنها قرار گیرد که با استانداردهای بین المللی تطبیق داشته باشد. در بهمن ماه سال گذشته دستورالعمل نمونه صورت های مالی با فرمت جدید ابلاغ شد تا بانک ها صورت هالی مالی خود را با فرمت جدید ارایه کنند.
دیواندری خاطر نشان کرد: البته چالش هایی در زمینه اجرای این صورت های مالی جدید وجود دارد به نحوی که سازمان حسابرسی استنباط می کند بانک مرکزی وارد استاندارد گذاری شده است، امای بانک مرکزی به این موضوع معتقد نیست.
رییس پژوهشکده پولی و بانکی ابراز امیدواری کرد با صورت های مالی جدید، شفافیت بانک ها افزایش یابد و جنگ قیمتی بین بانک ها که بین نرخ های سپرده وجود دارد کنترل شود.
دیواندری با بیان این که صورت های مالی جدید 80 درصد با استانداردهای بین المللی انطباق دارد، تاکید کرد: در قالب صورت های مالی جدید، بازیگران بین المللی درک و استنباط بهتری از صورت های مالی نظام بانکی پیدا می کنند.
وی با یادآوری اینکه در گذشته در ترجمه استانداردهای حسابرسی بخش شفافیت قراردادهای مدیران حذف شده بود اما در فرمت جدید صورت های مالی این موضوع دوباره گنجانده شده است، گفت: اگر صورت های مالی جدید اجرایی شده بود، چالش پرداختی مدیران در نظام بانکی به وجود نمی آمد.
دیواندری تاکید کرد: امروز بانک های بزرگ خارجی و شرکت های رتبه بندی خواهان صورت های مالی شفاف تر از سوی بانک های ایرانی هستند و امید می رود در تیر ماه که مجامع بانک ها در حال برگزاری است، صورت های مالی سال 94 بر مبنای فرمت جدید بررسی و تصویب شود.

** استانداردهای بانکی ایران باید به شرایط قبل از تحریم بازگردد
حمید تهرانفر معاون سابق نظارتی بانک مرکزی نیز گفت: در سال های گذشته و به دلیل تحریم های بین المللی، استانداردهای نظارتی بانکی در ایران به روش های داخلی تبدیل شد و امروز که در سایه مذاکرات بین المللی، این تحریم ها رفع شده است، استاندارهای نظارتی بانکی ایران باید به استانداردهای قبل بازگردد.
این صاحبنظر امور پولی و بانکی روش های گزارش دهی نظام بانکی را از دغدغه های نظام بانکی بین الملل عنوان کرد و گفت: روش های گزارش دهی نظام بانکی کشور باید به روش های استاندارد و پذیرفته شده بین المللی تغییر یابد.
تهرانفر گفت: روش هایی که بانک های ایرانی درباره قوانین مرتبط با تروریسم اجرا می کنند، همان قوانینی است که بانک های سوییسی اعمال می کنند اما از آنجا که شیوه های اجرا در دو کشور متفاوت است، برداشت های متفاوتی هم از آن می شود.
این صاحبنظر حوزه پولی و بانکی در خصوص حاکمیت شرکتی بانک ها نیز اظهار داشت: باید گفت حاکمیت شرکتی بویژه درباره بانک های دولتی به خوبی در ایران اجرایی نشده است.
وی خاطر نشان کرد: از آنجا که مهمترین توقع حاکمیت از نظام بانکی، تامین مالی است، این موضوع سبب ایجاد ریسک در بخش بانکی می شود در حالی که بانک ها ملزم به کنترل ریسک هستند.
تهرانفر یادآور شد: برای نمونه در شرایط خشکسالی، بانک های باید با احتیاط بیشتری نسبت به پرداخت وام به بخش کشاورزی عمل کنند تا ریسک خود را کاهش دهند در حالی که قوانین آنها را ملزم به پرداخت تسهیلات می کند.
تهرانفر تاکید کرد: ترازنامه ایده آل بانکی باید به گونه ای باشد که کمترین ریسک را متوجه بانک کند اما تاکنون هیچ کس و حتی حسابرسان در این خصوص اظهارنظری نداشته اند.
وی بر لزوم کاهش ریسک بانک ها تاکید کرد و گفت: نخستین اقدام بانک مرکزی باید تدوین و نظارت بر ترازنامه های ایده آل با کمترین ریسک برای بانک ها باشد، اما متاسفانه مدیران در این زمینه اختیارات لازم ندارند.
تهرانفر تاکید کرد، برخی از قوانین و مقررات با یکدیگر در تناقض است و به طور همزمان نمی توان آنها را اجرا کرد زیرا ریسک بانک ها را بالا می برد.

** لزوم رتبه بندی بین المللی بانک های ایرانی
علی صالح آبادی مدیرعامل بانک توسعه صادرات نیز در این نشست تخصصی بر لزوم رتبه بندی بین المللی بانک های ایرانی برای اتصال به نظام مالی بین الملل تاکید کرد و گفت: در شرایط فعلی نیاز داریم تا موسسات رتبه بندی بین المللی با اعتبار بالاتری در کشور حضور پیدا کنند و رتبه بندی بانک ها را انجام دهند.
وی اظهار داشت: در شرایط جدید پس از برنامه جامع اقدام مشترک(برجام) نیاز است بانک ها، موسسات، شرکت ها و بنگاه ها از رتبه بندی بین المللی برخوردار باشند که در این خصوص اقدام های اولیه از سوی بانک ها در شرایط بعد از تحریم صورت گرفته است تا در گام های بعدی بتوانیم از خطوط اعتباری بانک های بین المللی استفاده کنیم.
صالح آبادی افزود: انتظار می رود موسسه های معتبر رتبه بندی در ایران حضور یابند و به رتبه بندی بانک ها بپردازند تا بتوان بر مبنای آن با بانک های خارجی وارد مذاکره شد.
وی تاکید کرد: برای تحقق رتبه بندی بین المللی، ابتدا نیاز است حسابرسی مناسبی از بانک ها صورت گیرد که خوشبختانه استانداردهای حسابرسی داخلی به استانداردهای بین المللی نزدیک است.
صالح آبادی با بیان اینکه پایه تدوین استانداردهای حسابرسی بر اساس استانداردهای بین المللی صورت گرفته است، گفت: در گذشته برخی موسسه های حسابرسی داخلی نمایندگی شرکت های خارجی را بر عهده داشتند که به دنبال تحریم ها این ارتباطات قطع شد و لازم است بار دیگر ارتباط موسسات حسابرسی بین المللی با موسسات حسابرسی داخلی که از کیفیت بالایی برخوردار هستند برقرار شود تا بتوانیم به صورت های مالی بنگاه ها اعتبار بالاتری بدهیم.