اتفاقی نو در موسیقی ایران؛ ارکستری با چهل فلوت‌ نواز

مدیر هنری ارکستر کُر فلوت تهران گفت: این همه فلوت نواز در کنار هم، یکی از هدف‌های تشکیل ارکسترکُر فلوت تهران و از برگ برنده‌های ما به شمار می رود.

کد خبر: ۱۱۵۴۸۶

تاریخ: ۲۱ تير ۱۳۹۵ - ۱۱:۱۵

در فضای موسیقی ایران کمتر پیش آمده که ارکسترهایی با سازهایی از یک خانواده ی سازی به صحنه بروند؛ تجربه‌هایی که در این زمینه می توانیم در خاطره ی موسیقی ایران سراغ بگیریم، به گروه تنبک‌نوازان استاد روانشاد حسین تهرانی، یا گروه تنبک‌نوازان استاد محمد اسماعیلی و یا گروه های کمانچه‌نوازانِ نوید دهقان و سنتورنوازان سیامک آقایی باز می گردد و البته گروه آوازی تهران به سرپرستی میلاد عمرانلو را هم نباید از یاد برد.
به تازگی اما در عرصه ی موسیقی ایران گروهی راه‌اندازی شده که 40 نوازنده را از خانواده ی یکی از سازهای بادی کلاسیک، یعنی خانواده ی ساز «فلوت»، در کنار هم زیر یک چتر آورده است؛ چتری به نام «ارکستر کُر فلوت ایران» که از این پس بیشتر نامش را خواهیم شنید. سعید تقدسی و فیروزه نوایی این ارکستر کُر فلوت را راه‌اندازی کرده‌اند.
تقدسی، فلوتیست سابق ارکستر سمفونیک تهران، بیش از سی سال است که در زمینه ی تدریس و رهبری کُر فلوت در کشورهای سوئیس و اتریش فعالیت دارد.
فیروزه نوایی نیز نخستین بانوی ایرانی نوازنده ی فلوت است که به استخدام ارکستر سمفونیک تهران درآمده است. او نیز به همراه همسرش (سعید تقدسی) اکنون در اتریش فعالیت های موسیقایی خود را پی می گیرد.
برای آشنایی با ارکستر کُر فلوت تهران و نیز آگاهی از کنسرت پیش روی این گروه که ششم و هفتم مرداد ماه در تالار رودکی برگزار می شود، خبرنگار موسیقی ابه سراغ سهیل کوشان پور، مدیر هنری این ارکستر، رفتیم که مشروح این گفت وگو در پی می آید:

** 40 فلوت؛ از پیکولو تا فلوت باس
آقای کوشان پور، ارکستر «کُر فلوت تهران» از چه سالی پدید آمده و نوازنده ها به چه ترتیبی برای این ارکستر انتخاب شده اند؟
- این ارکستر که در سال 1394 راه اندازی شده، متشکل است از فارغ التحصیلان دانشگاه تهران و اعضای انجمن فلوت ایران به ریاست دکتر آذین موحد، که کمک‌های شایانی نیز در شکل‌گیری ارکستر فلوت داشته‌اند؛ همچنین اعضای ارکستر از هنرآموختگان استادانی چون محمدعلی لقا، مجید سینکی و ناصر رحیمی به شمار می روند.

می شود درباره ی ترکیب اعضای ارکستر و سازبندی آن توضیح دهید.
- ارکستر «کُر فلوت تهران» اکنون دارای 40 نوازنده است که همه‌ی سازهای خانواده فلوت، یعنی فلوت، فلوت پیکولو، فلوت آلتو و فلوت باس و همچنین یک نوازنده‌ی کنترباس را شامل می‌شود.

رهبر ارکستر آقای تقدسی هستند؟
- بله، این ارکستر که در واقع نخستین ارکستر فلوت در ایران نیز محسوب می‌شود، تحت رهبری سعید تقدسی و سرپرستی فیروزه نوایی قرار دارد و بنده هم مدیر هنری آن هستم.

** تنها حامی: همدلی اعضای ارکستر
اداره ی ارکستر به چه ترتیب است؟ منظورم این است که ارکستر کُر فلوت با حمایت چه گروه یا اشخاصی اداره می شود؟
- بچه های ارکستر همگی با چنگ و دندان برای تشکیل، حفظ و ثبات این ارکستر تلاش می کنند و همواره همه ی تمرین ها را طبق نظم و برنامه برگزار کرده اند؛ ما از هیچ جایی تا کنون حمایت نشده‌ایم و تنها بنیاد رودکی حاضر شده در هزینه ی اجاره ی تالار رودکی 20 درصد تخفیف بدهد. این تنها کمکی است که تا امروز از جانب نهادهای متولی موسیقی به ما شده که ممکن است برای دیگران نیز در نظر گرفته شود. در این باره شاید لازم باشد این را نیز بگویم که حتی آقای تقدسی و خانم نوایی هم با هزینه ی شخصی به ایران می آیند.
به هر ترتیب همه ی اعضا، از جمله نوازندگان، کادر مدیریتی و اجرایی و ... امیدوارانه در تلاشند که علاوه بر معرفی گروه و نحوه ی فعالیت آن و اجرای موسیقی اصولی، پاک و هنری، اسپانسر هم جذب کنند. البته ناگفته نماند که شماری از افراد هنردوست اتریشی برای خرید سازهایی نظیر فلوت آلتو و فلوت باس به ما کمک کرده اند.

** همراهی چهل نوازنده ی یک ساز در یک ارکستر کار آسانی نیست
تجربه ی پیدایش ارکسترهایی که آنسامبل یا هم نوازی یک خانواده ی سازی را اجرا می کنند، در ایران انگشت‌شمار بوده است؛ برای نمونه، تجربه‌هایی چون گروه تنبک‌نوازان استاد محمد اسماعیلی، گروه کمانچه‌نوازان نوید دهقان و یا سنتورنوازان سیامک آقایی را به خاطر می آورم که همه ی این گروه‌ها در نهایت با 15 یا 16 نوازنده اجرا داشته‌اند. چه شد که به فکر تشکیل ارکستر یا کُر فلوت، آن هم با 40 نوازنده رسیدید؟
- جمع کردن چهل نوازنده دور هم که همه ی آنان هم نوازنده یک ساز هستند، کار ساده یی نیست. این را باید در نظر داشت که فلوتیست‌های فعال در کشور، که بیشترشان حرفه یی و مدرس این ساز نیز هستند، پیش از این هیچ گاه شرایط فعالیت هم زمان در کنار یکدیگر را نداشته اند؛ مگر چند نوازنده ی فلوت می تواند در ارکستر سمفونیک تهران حضور داشته باشد؟
از این رو، انسجام این همه فلوت نواز در کنار هم، یکی از هدف‌های تشکیل این ارکستر و از برگ‌های برنده ی ما است. افزون بر این، کُر فلوت تهران با هدف معرفی استانداردهای بین المللی در نوازندگی فلوت و پشتیبانی از علاقه مندان این ساز و ایجاد فضایی فرهنگی برای تعامل و اندیشه و نیز برقراری پیوند بین نوازندگان ساز فلوت، به دور از هر گونه رقابت ناسالمی، پدید آمده است.

ارکستر کُر فلوت سال گذشته نیز اجرا داشت؛ با توجه به تجربه ی این اجرا و در نظر گرفتنِ اینکه هم نوازی چهل فلوتیست که موسیقی کلاسیک را هم اجرا می کنند، در نوع خود پدیده و اجرایی خاص است، می خواهم بدانم تا چه حد بدین اندیشیده اید که این اجرای خاص برای طیف گسترده تری از مخاطبان جذّاب و جلب کننده باشد؟
- در درجه ی نخست می توان مخاطبان ارکستر کُر فلوت را مخاطبانی «خاص» نامید؛ اما در قالب همین مخاطبان خاص، استقبال از کنسرت سال گذشته ی ما بسیار بی نظیر بود؛ در شب اجرای گذشته، همه‌ی استادان فلوت به دیدن کنسرت آمده بودند.
افزون بر این، در انتخاب قطعه های کنسرت، رپرتواری را انتخاب می‌کنیم که برای افرادی که آشنایی با موسیقی کلاسیک ندارند و شاید فکر می کنند بدان علاقه مند نیستند نیز جذاب باشد تا بتوانیم آنان را نیز با فضای ارکستر و البته موسیقی کلاسیک آشنا کنیم.

** از «شهرزاد» کورساکُف تا قطعه ی یک آهنگساز ایرانی
قطعه‌هایی را که قرار است در کنسرت پیش رو (ششم و هفتم مرداد ماه در تهران) اجرا شود، چه کسی انتخاب می کند؟
- انتخاب رپرتوار با آقای تقدسی است و چون ایشان تجربه ی خوبی در این کار دارند، مطمئناً کار خوبی درخواهد آمد. افزون بر این، هر کس که در این ارکستر مسئولیت دارد، به شکل حرفه یی کار خود را بلد است و افراد چندین سال تجربه ی کار هنری را با خود همراه دارند.
هدفی هم که این گروه دنبال می‌کند، هدف سالمی است و بر این باورم که اگر گروهی دارای تفکر سالمی باشد، با وجود همه ی مسائل و مشکل ها، بازخورد خوبی خواهد گرفت. پارسال استقبال خوبی از کنسرت ما شد، امسال نیز دو شب در تهران کنسرت داریم و یک شب در شیراز.

کنسرت شیراز در چه تاریخی برگزار می شود؟
- 15 مرداد ماه در تالار حافظ شیراز برگزار می‌شود. در پی این هستیم که با برگزاری چند اجرا بتوانیم گروه را به علاقه مندان و جامعه ی موسیقی معرفی کنیم و در ادامه هم اتفاق‌های بهتری را برای این گروه رقم بزنیم.
در رپرتواری که در کنسرت های پیش رو (در تهران و شیراز) قرار است اجرا شود، همه ی قطعه ها از آهنگسازان غربی است؟
- یکی از قطعه ها اثر یکی از آهنگسازان ایرانی و بقیه از آهنگسازان موسیقی کلاسیک غربی است.

از کدام آهنگساز ایرانی قطعه اجرا می شود؟
- از شروین عباسی که فارغ التحصیل آهنگسازی و از اعضای همین ارکستر کُر فلوت است. بقیه ی قطعه ها هم از موتزارت (سمفونی 40)، داپلر، پیاتزولا، خاچاطوریان، دِوُرژاک و کورساکُف (قطعه ی شهرزاد) انتخاب شده است.

کنسرت ارکستر کُر فلوت تهران، به رهبری سعید تقدسی و سرپرستی فیروزه نوایی، ششم و هفتم مرداد ماه، ساعت 21 در تالار رودکی برگزار می شود.