بومی سازی فناوری های پایین دستی در صنعت نفت

اهميت تجاري سازي تحقيقات به حدي است كه در حال حاضر تعداد مراكز خدمات مشاوره‌اي در كشورهاي پيشرفته صنعتي به سرعت در حال افزايش است. به گونه اي كه امروزه تجاري سازي به يكي از اركان مهم در فرآيند نوآوري فناورانه تبديل شده است.

کد خبر: ۱۱۴۰۱۰

تاریخ: ۰۸ تير ۱۳۹۵ - ۱۲:۵۱

به گزارش ایران اکونومیست؛ بر این اساس با برنامه ریزی های معاونت پژوهش و فناوری وزارت نفت ایران ١٢ فرایند مهم حوزه پایین دست صنعت نفت با اتکا به توان داخل و مشارکت دانشگاه های ایران بومی سازی خواهد شد.
اواخر سال گذشته ١٢ موافقتنامه همکاری انجام طرحهای اولویت دار حوزه پایین دست صنعت نفت میان مدیران عامل سه شرکت اصلی تابعه وزارت نفت ایران(شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران و شرکت ملی گاز ایران) با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی منتخب امضا شد.
بر این اساس، چهار طرح مطالعاتی شرکت ملی صنایع پتروشیمی به مدت پنج سال با مبلغ تقریبی ١١٠ میلیارد تومان شامل متانول، الفین، پروپیلین و کاتالیستهای پلی الفین به ترتیب به دانشگاههای شیراز، تربیت مدرس، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران و صنعتی امیرکبیر سپرده شد.
همچنین مطالعه پنج طرح شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی برای مدت پنج سال به مبلغ تقریبی ٢٣٨ میلیارد تومان شامل طرح ارتقای نفت سنگین و باقیمانده‌های سنگین، ایزومریزاسیون نفتای سنگین، تبدیل کاتالیستی نفتا(CCR)، گوگردزدایی از نفتا و میان تقطیر(HDS) و هیدروکراکینگ به ترتیب به دانشگاههای تهران، شیراز، صنعتی امیرکبیر، صنعتی شریف و صنعتی اصفهان واگذار شد.
بر این اساس، سه طرح شرکت ملی گاز ایران برای مدت پنج سال به مبلغ تقریبی ٩١ میلیارد تومان شامل طرحهای گاز طبیعی مایع، ال ان جی، تصفیه و شیرین سازی و توربینهای گازی و اندازه‌گیری هوشمند در این مراسم به دانشگاههای تهران، پژوهشگاه صنعت نفت و دانشگاه علم و صنعت و شرکت OTC سپرده شد.
بومي سازي و دستيابي به دانش فني فناوري هاي نوين، همواره يكي از دغدغه هاي اصلي صنعت نفت بوده است. امري كه طي چند سال اخير با جهت گيري مديران وزارت نفت به تامين نيازهاي كشور با استفاده حداكثري از توانمندي هاي داخل، قوت بيشتري به خود گرفته است و در اين ميان نبايد از اهميت و مزيت هاي تجاري سازي و كسب درآمد از طريق آن غافل شد.
به گفته محمدرضا مقدم معاون امور پژوهش و فناوری وزیر نفت؛ نقشه راه ایران دستیابی به فناوری های جدید تا چشم انداز سال ۱۴۰۴ است که به بازیگر بزرگ صنعت نفت در منطقه تبدیل شود.
وی با بیان این که، سیاست های اقتصاد مقاومتی ایران، فرصتی استثنایی را برای توسعه صنعت نفت فراهم کرده است، اظهار داشت: ایران در مرکز منطقه ای قرار گرفته که طرح های بزرگ نفتی در آن در حال اجراست و باید از اقتصاد مقاومتی و شرکت های دانش بنیان برای توسعه صنعت نفت و بومی سازی فناوری های این صنعت استفاده کرد.
وی گفت: در دوران تحریم، سختی های بسیاری را گذراندیم، اما در آن زمان، استعدادهای جدیدی در کشور ظهور کرد که باید از آنها بهره گرفت، زیرا لغو تحریم ها نیز فرصت های بی نظیری را پیش روی کشور قرار داده که باید به صورت هوشمندانه از آن استفاده کرد.
به اعتقاد مقدم، اکنون در شرایط پساتحریم، نباید بازارهای هدف را به رایگان در اختیار رقبا قرار داد، بلکه از این فرصت برای انتقال فناوری های جدید به کشور باید استفاده کرد تا زمینه جهش در صنعت نفت فراهم شود.
بر اساس برنامه ریزی انجام شده، تاکنون برای تولید دهها قلم کالای مورد نیاز صنعت نفت، قراردادهایی با طرف های مربوطه به امضا رسیده است.
شناسايي راهكارها، موانع پيش روي تجاري سازي، ايجاد راهكارهاي مناسب براي مخاطرات و ريسك پذيري و تضمين سرمايه گذاران در اين بخش از جمله مواردي است كه براي تحقق تجاري سازي بايد مورد توجه قرار گيرد.
يك حساب سرانگشتي نشان مي دهد كه ظرف دهه هاي آينده ســرمايه گذاري چند صد ميليارد دلاري در حــوزه صنعت نفت صورت خواهد پذيرفت كه 50 تا 70 درصد از اين مبلغ صرف خريد تجهيزات مي گردد.
اســتراتژيك بــودن صنعــت نفــت و وابســتگي آن بــه خارج از كشــور، بــه عنوان يك اهرم فشــار بر عليه كشورمان به كار گرفته مي شود، لذا از منظر امنيت ملي و چانه زني هاي سياسي، افزايش استقلال در حوزه صنعت نفت بسيار مهم ارزيابى مى شود.
ســير صنعتي شــدن ايران با صنعت نفت آغاز شــد، اما صنعت نفــت ايران با توجه به وابســتگي سياســت گذاري آن به آمريكا وانگلســتان و كمبود نيروي انساني متخصص در قبــل از انقلاب، فقط در حد بهره برداري رشــد کرد.
در ســال هاي اوليه پس از انقلاب به علت جنگ و ضرورت رسيدگي به مايحتاج مستقيم مــردم، دولتمــردان كشــور توجه خــود را در جهت پاسخ به نيازهاي ضروري جنگ و مردم معطــوف نمودند و توجه بــه صنعت نفت فقط در حد حفظ توان توليد جهت به دســت آوردن دلارهاي نفتي و پاسخ به نيازهاي اضطراري باقى ماند.
پس از جنگ نيز كشــور وارد فاز بازسازي شد و تا اواخر دهه 70 توجه خاصي در خصوص توسعه ساخت تجهيزات و کالاهاي صنعت نفت نشد، طی دهه های 70 تا اوایل دهه 90 بیشتر نیاز صنعت نفت در زمینه کالا و تجهیزات توسط شرکتهای خارجی تامین می شد تا این که با تشدید تحریم های بین المللی بر ضد صنعت نفت ایران به یک باره ورود کالاهای این صنعت به کشور ممنوع شد، این مشکل همچنان ادامه دارد، از این رو دست اندرکاران این صنعت اقدام به شناسایی 12 خانواده بزرگ کالاهای مورد نیاز کردند تا با همکاری شرکت های دانش بنیان آنها را بومی سازی کنند.