فرصتها و چالشهای ایران برای نقش آفرینی در بازار جهانی نفت

شبکه خبری بلومبرگ در گزارشی به بررسی فرصتها و چالشهای ایران برای نقش آفرینی در بازار جهانی نفت در پساتحریم پرداخت.

کد خبر: ۱۱۲۶۳۹

تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۴:۵۰

به گزارش ایران اکونومیست؛ ایران به آسانی با سرعت خود در بالابردن صادرات نفت پس از لغو تحریمها، پیش بینی ها را پشت سرگذاشت، اما بدون تزریق نقدینگی و سرمایه گذاری و برطرف شدن دیگر موانع تجاری باقیمانده، ممکن است روند بازگشت ایران به بازار با افزایش تولید، به پایان خود نزدیک شده باشد.

تحلیلگران در موسسه های گروه مالی گلدمن ساکس گرفته تا بارکلیز پس از لغو محدودیتهای پیش روی صادرات نفت ایران پس از توافق هسته ای با قدرتهای جهانی و اجرایی شدن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، درباره توانایی ایران برای بازگشت به سطح تولید پیشین نفت در سال ٩٥ ابراز شک و تردید کردند.

اما این کشور حوزه خلیج فارس با ٢٥ درصد افزایش تولید نفت، شک و تردید این افراد را به مبارزه طلبید و قصد دارد تا پایان امسال به ظرفیت چهار میلیون بشکه در روز برسد که در هشت سال اخیر بی سابقه است.

به گفته آنتوان هالف، عضو برجسته مرکز سیاست انرژی جهانی در دانشگاه کلمبیا در نیویورک، ایران با سرعتی که توانسته تولید را ازسر گیرد، بیشتر فعالان و ناظران بازار جهانی نفت را شگفت زده کرده است، اما فراتر رفتن این کشور از سطح تولید پیش از تحریمها، مستلزم سرمایه گذاری و فناوری است که یک قضیه بلندمدت تری است.

ایران برای بازگشت به بازاهای جهانی پس از بیش از سه سال انزوا به بیش از یکصد میلیارد دلار سرمایه گذاری شریکان بین المللی برای نوسازی صنعت نفت خود و سرانجام بازیابی جایگاه خود به عنوان دومین صادر کننده بزرگ سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، نیاز دارد.

شرکتهای بین المللی پیش از بازگشت به ایران، هنوز در انتظار تصویب مدل جدید قراردادهای نفتی، شفاف سازی و تعیین تکلیف تحریمای باقیمانده آمریکا، هستند.

صادرات نفت خام ایران در پساتحریم با رشدی ٢ برابری به حدود ٢ میلیون بشکه در روز رسیده و در حال بازگشت به بازارهای اروپایی است و شرکتهای بزرگ نفتی نظیر شل و توتال نیز خرید نفت از ایران را ازسرگرفته اند.

بر اساس ارزیابی آژانس بین المللی انرژی، تولید ایران در ماه آوریل به سطوح پیش از تحریمها یعنی سه میلیون و ٦٠٠ هزار بشکه در روز رسید و این سطح تولید را در ماه مه نیز حفظ کرده است.

هر چند که تحلیلگران نفتی می پذیرند که ایران از پیش بینیهای اولیه پا را فراتر گذاشته است، اما نمی توانند بپذیرند که ایران در دوره کوتاه مدتی به اهداف بزرگ تر خود دست خواهد یافت.

به گفته رابین میلز، مدیرعامل شرکت قمر انرژی و پیتر ولز مشاور مستقل که هر دو تجربه کار در ایران را داشته اند، ادامه و حفظ سطح سه میلیون و ٦٠٠ هزار بشکه تا سه میلیون و ٨٠٠ هزار بشکه در روز واقع بینانه تر است.

بر اساس تازه ترین گزارش آژانس بین المللی انرژی، ایران برای تقویت فشار مخازن نفت خام خود به منظور افزایش ضریب برداشت نفت از چاههای نفتی سالخورده و قدیمی خود به میلیاردها دلار سرمایه گذاری و فناوری خارجی نیاز دارد.

بر اساس پیش بینی این نهاد بین المللی، حتی با هجوم سرمایه های خارجی، افزایش تولید روزانه به چهار میلیون بشکه، پیش از سال ٢٠٢١ امکانپذیر نخواهد بود.

به گفته توشار تارون بنسال، تحلیلگر انرژی شرکت مشاوره اف جی ایی سنگاپور، ایران می تواند در چند سال آینده ظرفیت تولید خود را تا ٣٠٠ هزار بشکه در روز از منابع منطقه غرب کارون نزدیک مرز عراق افزایش دهد.

این در حالی است که بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران به نشریه صدا که در ١١ ژوئن (٢٢ خردادماه) منتشر شده بود، گفت: ایران می تواند در یک دروه پنج ساله روزانه ٧٠٠ هزار بشکه نفت اضافی از این میدانها، تولید کند.

بانسال از موسسه اف جی ایی مدعی است که جذب سرمایه گذاری خارجی برای ایران، مادامی که هنوز قرارداد نمونه برای سرمایه گذاری در میدانهای نفتی آماده نشده، کمی دشوار است.

واشنگتن حتی پس از لغو تحریهای فروش نفت ایران، از معاملات مرتبط با جمهوری اسلامی ایران با دلار آمریکا جلوگیری می کند.

این در حالی است که زنگنه نیز هفته گذشته گفته بود: مدلهای قراردادهای نفتی نیازمند بازنگری بیشتری است.

دانیل یرگین، معاون شرکت مشاوره آی اچ اس گفت: مسئله مهم برای ایران این است که آیا خواهد توانست همه سرمایه های مورد نیاز خود را دریافت کند زیرا شرکتهای خارجی باید در باره تعهدهای تازه در ایران بسیار محتاط باشند و هیچکس نمی خواهد قوانین تحریمهای آمریکا را نقض کند.

به گفته مایک ویتنر، رئیس بخش پژوهش بازار نفت در سوسیته جنرال نیویورک، یک رشته اختلالات در تولید از نیجریه تا کانادا و ونزوئلا سبب جذب آسان نفت ایران در بازار به جای فشار بر قیمتها شده است.

معامله گران با توجه به تکمیل تقریبی بازگشت ایران به بازار نفت و افزایش روند فزاینده تقاضای جهانی، ارزیابی میزان تقویت بازار و قیمت نفت در سال ٢٠١٧ را آغاز کرده اند.

به گفته ویتنر، تولید ایران تا پایان امسال به حداکثر مقدار خود می رسدو در صورتی که نیاز به عرضه نفت خام بیشتری از سوی اوپک به بازار وجود داشته باشد، مشخص نیست که از کجا باید تامین شود.