ایران مقابله با پدیده گرد و غبار را جهانی کرد

رئیس مرکز امور بین الملل و کنوانسیون های سازمان حفاظت محیط زیست گفت: شکل گیری و تصویب قطعنامه های مختلف بین المللی در خصوص مقابله با پدیده گرد و غبار در سطح جهانی با ابتکار عمل و پیشگامی ج.ا.ایران باعث جلب توجه و نگاه بین المللی به این موضوع و آغاز اقدامات جهانی در این حوزه شد.

کد خبر: ۱۱۲۶۰۰

تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۳:۳۳

مجید شفیع پور گفت: سازمان حفاظت محیط زیست همواره با دریافت آخرین مسیرهای برخواست، حرکت، انتقال و فرونشست طوفان‌های گرد و غبار، علاوه بر اقدام از طریق کلیه مراکز و مجموعه‌های استانی و منطقه‌ای در مقیاس ملی، در سطح بین‌المللی نیز با انعکاس این اطلاعات به وزارت امور خارجه، اقدام‌های لازم را از مجاری دیپلماتیک پیگیری می‌کند.

انعکاس ردیابی‌های ماهواره‌ای به به دفتر محیط زیست بین‌المللی و توسعه پایدار وزارت امور خارجه

رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست اشاره‌ای هم به طوفان‌های گرد و غبار اخیر در کشور داشت و اظهار کرد: با توجه به پتانسیل شکل‌گیری طوفان‌های گرد و غبار برخواسته از کشورهای منطقه به ویژه کانون‌های انتشار گرد و غبار در کشورهای عراق، عربستان، سوریه و اردن که استان‌های غربی و جنوب غربی ایران را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد و حتی در مواردی پایتخت را نیز متاثر می‌سازد، ردیابی‌ها و تصاویر ماهواره‌ای ثبت شده به منظور ایجاد همگرایی عملی میان کشورهای منطقه به دفتر محیط زیست بین‌المللی و توسعه پایدار وزارت امور خارجه انعکاس داده شد.

وی با تاکید بر این موضوع که اقدامات صورت گرفته در خصوص مقابله با پدیده گرد و غبار در سطح ملی و بین‌المللی نتیجه تلاش و همکاری وزارت امور خارجه و سازمان حفاظت محیط زیست است، تصریح کرد: خوشبختانه پیگیری‌ها و تلاش‌های صورت گرفته منجر به صدور قطعنامه‌هایی در مجامع بین‌المللی شد که علاوه بر تشدید اهتمام کشورهای درگیر برای مقابله با رشد فزاینده کانون‌های این پدیده، موضوع به سازمان‌های مالی و نهادهای مشابه، همچنین نهاد تخصصی موضوع مقابله با بیابان‌زایی جهت انجام اقدامات موثر انعکاس یافت.

چالش جهانی گرد و غبار

شفیع پور ضمن یادآوری این موضوع که چالش طوفان‌های گرد و غبار امروز چالشی ملی، منطقه‌ای یا قاره‌ای نیست، خاطرنشان کرد: بخش وسیعی از دنیا امروز با چالش این طوفان‌ها و اثرات منفی آن مواجه شده است.

وی ادامه داد: این گونه رخدادها به عنوان معضلاتی چند بعدی شناخته می‌شوند که اثرات سوء آن بر حوزه‌های مختلف همچون بهداشت و سلامت عمومی، تخریب خاک حاصلخیز و تهدید امنیت غذایی، کاهش منابع آب‌های تجدیدپذیر قابل استفاده آشکار شده و خسارات زیست محیطی و اقتصادی آن به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل خلل برانگیز در زندگی جاری جوامع بزرگ جهان اعم از توسعه یافته و در حال توسعه در حال رشد و نمو است.

رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست افزود: در حال حاضر منطقه غرب آسیا و برخی کشورهای خاور دور همچون چین، کره جنوبی و ژاپن، استرالیا و زلاندنو در اقیانوسیه، بالغ بر 15 کشور در شمال و مرکز آفریقا از اثرات سوء این چالش جهانی رنج می برند.

تاثیرپذیری اروپا از طوفان‌های گرد و غباری در آسیا

این مقام مسئول گفت: بارها تاکید شده است که چالش‌ها و مسائل محیط زیست موضوع فرامرزی است و این موضوع در خصوص چالش گرد و غبار به خوبی آشکار شده است به گون‌ ای که به طور نمونه امروز شاهد تاثیرگذاری کانون‌های انتشار گرد و غبار ایالات متحده بر کانادا یا تداوم انتقال این طوفان‌ها از آفریقا تا آمریکای لاتین و حتی در پاره‌ای اوقات، تاثیرپذیری غرب و شمال غرب اروپا از طوفان‌های گرد و غباری برخواسته از منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا هستیم.

شفیع پور خاطرنشان کرد: در حال حاضر گرد و غبار یکی از بحران‌ها و معضلات مهم زیست محیطی در دنیا محسوب می‌شود و همین امر منجر به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای تصویب قطعنامه‌های بین‌المللی در این زمینه و جلب همکاری کشورهای عضو مجامع جهانی برای مقابله با پدیده گرد و غبار شد.

رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست با یادآوری این موضوع که نخستین قطعنامه جهانی مقابله با گرد و غبار، قطعنامه مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد در آذرماه سال 94 بود، تاکید کرد: بر اساس این قطعنامه دبیرکل سازمان ملل مکلف به پیگیری برای ارائه گزارشی جامع در خصو کانون‌های تولید و انتشار گرد و غبار در سطح جهان، نحوه گردش و چرخش این طوفان‌ها در اتمسفر و خسارات ناشی از آن ها به مجمع عمومی سازمان ملل متحد شد.

وی گنجاندن موضوع گرد و غبار در قطعنامه تالاب‌ها و مدیریت بلایای کنوانسیون رامسر در اوایل سال 2015 میلادی را یکی دیگر از نتایج تلاش‌های بین‌المللی ایران برای جلب نگاه جهانی به موضوع گرد و غبار برشمرد و گفت: بر این اساس، موضوع گرد و غبار به منظور کنترل و کاهش اثرات مخرب آن در برنامه مدیریتی اکوسیستم ها وارد شد.

الزام کشورهای آسیا و اقیانوسیه به تقلیل کانون‌های انتشار گرد و غبار

این مقام مسئول اشاره‌ای هم به دو اقدام اخیر ایران در این زمینه داشت و افزود: طی دو اقدام گسترده و عمیقی که ماه گذشته محقق شد، موضوع طوفان‌های گرد و غبار در قالب قطعنامه‌ای به تاریخ 19 ماه می حدود یک ماه پیش برای مقیاس منطقه‌ای آسیا و اقیانوسیه به تصویب رسید.

شفیع پور ادامه داد: بر این اساس، مقرر شد تمهیداتی برای شکل‌گیری برنامه‌های اقدام منطقه‌ای در منطقه‌های مختلف متاثر از این چالش فرامرزی بزرگ در آسیا و اقیانوسیه در نظر گرفته شود و کشورهای گوناگون درگیر با این پدیده مکلف شوند موضوع را در دو سطح تبادل اطلاعات از منظر اطلاعات بلایای طبیعی که برخواستن این گونه طوفان‌ها در این طبقه از بلایا قرار می‌گیرد و از منظر امدادرسانی و تثبیت که به تقلیل کانون‌های انتشار گرد و غبار منتهی می شود، پیگیری کنند.

رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست افزود: پس از این قطعنامه که همزمان با برگزاری اجلاس اسکاپ در بانکوک اخذ شد، قطعنامه دیگری در دومین مجمع محیط زیست سازمان ملل متحد به تاریخ 7 خردادماه مصادف با 27 ماه می سال 2016 به تصویب رسید.

وی ادامه داد: در قطعنامه دوم، با توجه به اینکه برنامه محیط زیست ملل متحد (یونپ) مرجع اصلی صلاحیت‌دار برای سیاست‌گذاری و نظارت در خصوص مسائل محیط زیستی و تسهیل اجرای برنامه‌های زیست محیطی توسعه پایدار در گستره جهانی است و طرح چالش گرد و غبار در سطوح مختلف سیاست‌گذاری و اجرایی این برنامه باید مورد پیگیری و اقدام قرار گیرد، اقدامات ایران از این طریق پیگیری شد.

شفیع پور خاطرنشان کرد: در قطعنامه اخیر دومین مجمع محیط زیست سازمان ملل متحد، گسترش سطح همکاری‌ها به ویژه با تاکید بر تعیین تامین کنندگان منابع مالی کشورها برای انجام حرکت‌های منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفت.

رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست بانک توسعه اسلامی، بانک توسعه آسیایی و سایر مجموعه‌های مشابه را از جمله تامین‌کنندگان پاره‌ای از نیازهای مالی کشورها در حرکت‌های منطقه‌ای مقابله با گرد و غبار دانست و خاطرنشان کرد: این قطعنامه مهم جهانی با اهتمام جدی هیات اعزامی از سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 7 خرداد 1395 در کنیا در قالب قطعنامه‌های مصوب دومین مجمع محیط زیست ملل متحد شکل گرفت.

این مقام مسئول قطعنامه مصوب دومین مجمع محیط زیست ملل متحد در زمینه گرد و غبار را از جمله مهم‌ترین تلاش‌های ایران در مقیاس بین‌المللی و منطقه‌ای برشمرد و اظهار کرد: این قطعنامه، پشتیبان حرکت‌های سازمان‌یافته تمامی کشورهایی است که به نحوی در انتشار و یا دریافت طوفان‌های گرد و غبار و شن دخیل هستند و از جمله مزایای آن تدوین تکالیفی برای دبیرکل سازمان ملل متحد و مدیر اجرایی برنامه محیط زیست این سازمان ملل علاوه بر سایر نهادهای بین الدولی همچون کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی و ساختارهای مترتب آن است.

وی ادامه داد: کاهش گستردگی وعمق طوفان‌های گرد و غبار که در وهله نخست سلامتی شهروندان را هدف قرار داده و سپس معضلاتی در سطوح مختلف همچون سطوح اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایجاد کرده، از جمله اهداف این قطعنامه است.

شفیع پور گفت: اقدامات بین‌المللی سازمان حفاظت محیط زیست هم راستا با اقدامات و ایفای نقش این سازمان در سطح داخلی از طریق اطلاع‌رسانی به مراجع ملی بهداشتی و دیپلماتیک در کشور و تعیین ماموریت‌هایی برای دستگاه‌هایی مرتبط همچون وزارتخانه‌های کشور، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی از طریق سازمان جنگل‌ها و مراتع، امور خارجه، نفت و نیرو است و از این رو انتظار می‌رود به دنبال این تلاش‌های منسجم و برنامه‌ریزی شده، شاهد نتایج و اثرات مثبت تدریجی برای کاهش و رفع طوفان‌های گرد و غبار در کشور باشیم.