توسط محققان کشور محقق شد؛

دستیابی به بهترین ماده موثره چای ترش با یک روش جدید

محققان کشور در طرحی با بررسی بهترین شرایط خشک کردن گیاه چای ترش، به این نتیجه رسیدند که با خشک کردن این گیاه در سایه، به بهترین ماده موثره از چای ترش دست می یابند.

کد خبر: ۱۱۱۹۵۱

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۰:۲۱

حسین حسینی، مسئول بخش تحقیقات کشاورزی شرکت دانش بنیان «باریج اسانس»  در خصوص طرح «بررسی تاثیر زمان برداشت و روش خشک کردن بر میزان آنتوسیانین و اسید سیتریک در چای ترش در شرایط منطقه ایرانشهر» گفت: یکی از گیاهانی که مورد استفاده قرار می گیرد، چای ترش است؛ این گیاه در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری وجود دارد و معمولا در شرایط آفتابی خشک می شود.

وی بیان کرد: کشت و کار گیاه چای ترش در ایران تنها در استان سیستان و بلوچستان و در شهرستان ایرانشهر اتفاق می افتد و در این استان به دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی، محل رویشگاه طبیعی تعداد زیادی از گیاهان دارویی است.

حسینی با بیان اینکه سطح زیر کشت گیاه چای ترش در استان سیستان و بلوچستان بیش از۳۰۰ هکتار است، گفت: ما در این طرح روش‌های خشک کردن گیاه چای ترش را به شیوه‌های خشک کردن در سایه، آفتاب و به روش «آون» مورد بررسی قرار دادیم.

وی با تاکید بر اینکه طی آزمایشاتی که انجام دادیم به این نتیجه رسیدیم که خشک کردن چای ترش در این ۳ شرایط در ماده موثره  گیاه تاثیر بسزایی دارد، گفت: در روش طبیعی، کاسبرگ‌ها پس از جداسازی از کپسول‌ها بر روی صفحات مشبکی که هوا دو طرف آن جریان دارند، قرار داده می‌شوند؛ این صفحات در سایه یا زیر آفتاب به منظور خشک کردن کاسبرگ‎های گیاه چای ترش گذاشته می‌شوند.

مسئول بخش تحقیقات کشاورزی این شرکت دانش بنیان با بیان اینکه این پروژه برای تولید صنعتی این چای انجام گرفته است، گفت: در روش خشک کردن مصنوعی نیز از دما و جریان هوای مصنوعی استفاده می‌شود که برای این منظور از دمای ۴۰ درجه سانتیگراد و جریان هوای بالا و شدید در مراحل اولیه خشک سازی استفاده خواهد شد.

وی خاطر نشان کرد: نتایج به دست آمده در این مطالعات نشان داد که شرایط خشک کردن در سایه نسبت به شرایط آفتاب بهتر است؛ چراکه در شرایط آفتاب ماده موثره این گیاه دارویی به دلیل بالا بودن میزان دما، کاهش می‌یابد.

مجری طرح اظهار داشت: در شرایط صنعتی استفاده از روش «آون یا دمای تحت کنترل» راهکار مناسبی نسبت به شرایط سایه برای خشک کردن گیاهان دارویی است ولی تفاوت معنی‌داری میان شرایط خشک کردن در سایه و خشک کردن به روش «آون» از لحاظ میزان ماده موثره وجود ندارد.

وی با تاکید بر ضرورت توجه به زمان برداشت و خشک کردن گیاهان دارویی اظهار کرد: برای جلوگیری از کاهش میزان ماده موثره گیاهان دارویی علاوه بر شرایط خشک کردن آن، باید به زمان برداشت آنها نیز توجه شود.

وی ادامه داد: در چای ترش از کاسبرگ آن استفاده می‌شود و زمانی که کاسبرگ‌ها از میوه گیاه جدا شده باشند و قبل از آن که حالت فیبری پیدا کنند، برداشت می‌شوند؛ به عبارت دیگر برداشت چای ترش بعد از افتادن گل و قبل از خشک شدن و باز شدن غلاف دانه صورت می‌گیرد.

وی یادآور شد: معمولا چای ترش برداشت شده بعد از ساعت ۹ صبح، ارزان‌تر خریداری می‌شود، زیرا دمای آفتاب موجب کاهش ماده موثره آن خواهد شد.

عضو هیات علمی دانشگاه کاشان با بیان این که در حال حاضر چای ترش موجود در بازار به روش خشک کردن در آفتاب عرضه می‌شود، گفت: در این روش به مدت ۲ روز گیاه در معرض نور خورشید باقی می‌ماند که موجب کاهش ماده موثره آن خواهد شد.

حسینی افزود:  یکی از نتایج این طرح، تدوین استاداردهای لازم خشک کردن  گیاهان دارویی از جمله چای ترش  است.