کارشناسان روس تاکید کردند؛

آمادگی روسیه برای فروش تسلیحات به ایران

پس از لغو تحریم های ضد ایرانی، همکاری نظامی- فنی بین فدراسیون روسیه و ایران وارد مرحله جدید شده است.

کد خبر: ۱۱۱۴۶۵

تاریخ: ۲۳ خرداد ۱۳۹۵ - ۲۱:۱۱

در چند ماه اخیر همکاری  نظامی- فنی روسیه و ایران و تحویل سامانه ضد موشکی اس -۳۰۰ موضوع بحث گسترده ای بوده است. شخصیت های دولتی دو کشور نیز اعلامیه های خوشبینانه ای صادر کرده اند. دورنمای همکاری نظامی - فنی روسیه و ایران موضوع این نوشتار خواهد بود.

ولادیمیر ساژین کارشناس سیاسی و خاورشناس روسیه در این خصوص می گوید: پس از امضای برجام هسته ای بین ایران و  کشورهای بزرگ جهان در ماه ژوئیه  سال ۲۰۱۵ میلادی، تهران از یوغ تحریم ها آزاد شد و به عادی سازی مناسبات خود با غرب پرداخت و به خارج کردن تدریجی دارایی خود از حالت انجماد دست یافت. استخراج و صادرات نفت را افزایش داد تا پایه و اساس مالی برای توسعه و مدرنیزاسیون نیروهای مسلح کشور فراهم سازد. ایران قصد دارد تسلیحات و تکنیک آلات نظامی خود را  مدرنیزه کند.

ولادیمیر ساژین در ادامه گفت: غرب و به ویژه تجارت غرب که ذینفعی زیاد خود در مناسبات تجاری- اقتصادی با ایران را نشان می دهد برای همکاری نظامی با ایران آماده نیست.

علی اکبر ولایتی مشاور امور بین الملل رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران  چندی پیش در این خصوص اعلام داشت که «تعدادی از کشورهای اروپایی تمایلی به تحویل مهمات جنگی عادی به ایران ندارند و روسیه  برای  تحویل جنگنده «سوخو -۳۰» به ما ابراز آمادگی کرده است».

واقعا هم پس از لغو تحریم های ضد ایرانی، همکاری نظامی- فنی بین فدراسیون روسیه و ایران وارد مرحله جدید شده است.  روسیه  پس از امریکا در جای دوم فهرست رتبه بندی کشورها از لحاظ حجم و ارزش صادرات تسلیحات قرار دارد ۱۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ که ۱۶ درصد صادرات جهانی است و گواه تقاضای زیاد برای تسلیحات روسی در جهان و کیفیت عالی آن  در ازای قیمت نسبتا پایین است. روسیه با۸۰ کشور جهان در عرصه نظامی - فنی همکاری می کند و از تجریه کار با تهران طی یک دهه برخوردار است. البته این تجربه همیشه  مثبت نبوده است.

ماجرای سامانه ضد موشکی «اس -۳۰۰» را باید به یاد آورد. هم اکنون این مسأله رفع شده است. یازدهم ماه آوریل  سال جاری، تحویل این سامانه به ایران آغاز شد. الکساندر فومین رئیس سرویس فدرال  همکاری نظامی - فنی روسیه اعلام کرد که تحویل سامانه «اس -۳۰۰» به ایران برطبق برنامه زمان بندی انجام می شود و حتی  از زمان مقرر جلو می زند. سرگی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در مصاحبه چندی پیش خود متذکر شد که تحویل سامانه به احتمال زیاد در سال جاری به پایان خواهد رسید.

مطابق با اطلاعات رسمی ۴ سامانه «اس -۳۰۰» به ایران تحویل داده خواهد شد که شرکت دفاع هوا- فضای «الماز - انتی» آن را طراحی و ساخته است. قیمت این سامانه ها حدود ۱ میلیارد دلار است. علی اکبر ولایتی گفت: «تحویل سامانه «اس -۳۰۰»  گویای  سطح جدی همکاری بین روسیه و ایران است. به پیش بینی ما دورنمای مناسبات مسکو و تهران روشن است».

آمریکا در خصوص تحویل «اس -۳۰۰» به ایران ابراز نگرانی کرد، ولی  سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه اطمینان داد که هیچ گونه محدودیتی شامل حال سامانه «اس -۳۰۰» نمی شود. از اینرو در این رشته ما از امکانات زیادی برای همکاری برخورداریم». مارک تونر سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا متذکر شد که اگر فقط سامانه «اس -۳۰۰» تحویل داده شود، این را نمی توان به عنوان نقض توافق ها تلقی کرد: از نقطه نظر سازمان ملل متحد، این سامانه ها تسلیحات دفاعی هستند.

اما آیا همکاری نظامی - فنی روسیه و ایران فقط به تحویل «اس -۳۰۰» ختم خواهد شد؟ حسین دهقان وزیر دفاع ایران، که اواخر  ماه آوریل، در پنجمین کنفرانس بین المللی امنیت در مسکو شرکت داشت در جریان  دیدار دو جانبه با سرگی شویگو وزیر دفاع  روسیه از همکاری نظامی- فنی بین دو کشور و امضای توافق های جدید ابراز رضایت کرد و اعلام کرد که چنین فرایندی زمینه خوبی برای امضای توافق های آتی ایجاد می کند. وی به چشم انداز گسترده برای همکاری نظامی- فنی روسیه و ایران  اشاره کرد.

به اعتقاد ولادیمیر ساژین، همانا پس از حل و فصل «مسأله اس -۳۰۰» همکاری نظامی - فنی دو کشور از چشم انداز گسترده ای برخوردار شد. اما اگر سامانه «اس -۳۰۰» به عنوان سلاح دفاعی خارج از ممنوعیت بین المللی قرار دارد، صادرات انواع  تسلیحات سنگین تهاجمی تحت کنترل شدید شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار دارد. این ممنوعیت شامل حال  جنگنده «سوخو -۳۰» و تانک «تی ۹۰» می شود که به نوشته رسانه ها، ایران در دریافت آنها  ذینفع است. مطابق با  قطعنامه شماره ۲۲۳۱،   امضای توافق هسته ای با ایران  از نظر حقوقی  فروش  بسیاری از انواع  تسلیحات سنگین تهاجمی  به ایران را ممکن می سازد  اما طی ۵ سال باید توافق شورای امنیت سازمان ملل دریافت شود. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در توضیح این موضوع گفت که اگر زمانی ایران در خرید این نوع تسلیحات ابراز ذینفعی بکند، کارهای مربوطه جهت تحویل آنها انجام خواهد شد.   اما بعید است آمریکا در شورای امنیت با تصویب انجام چنین معاملاتی موافقت کند. مارک تونر سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا ابراز اطمینان کرد که واشنگتن از حق وتوی خود در شورای امنیت سازمان ملل هنگام بحث تحویل اینگونه تسلیحات استفاده خواهد کرد.

فومین رئیس سرویس فدرال همکاری نظامی - فنی روسیه و ایران با صحبت درباره دیگر نمنکلاتور تسلیحات برای ایران، بعلاوه «اس -۳۰۰»، گفت که منظور  تحویل تسلیحاتی است که در فهرست تسلیحات ممنوعه سازمان ملل شامل نشده اند- انواع وسایل آتشباری و دیگر محصولات نظامی، سیستم رادیو الکترونیکی، سیستم رادار و غیره.

بدین ترتیب به گفته ولادیمیر ساژین، لغو تحریم ها و حل و فصل «مسأله اس -۳۰۰» شرایط جدیدی برای توسعه همکاری متقابلا  سودمند نظامی فنی روسیه و ایران ایجاد کرد. اما نباید مشکلات بین المللی - حقوقی و سیاسی را نادیده گرفت. در ایران و روسیه نیروهایی هستند که به دلایل مختلف درهمکاری نظامی- فنی روسیه و ایران ذینفع نیستند. مرحله جدید کنونی توسعه همکاری نظامی - فنی محتاج تلاش و کوشش جدی و کار پرزحمت کسانی است که مزایای همکاری نظامی- فنی دو کشور را مشاهده می کنند.