استفاده از قارچها در داروسازی

محققان آلمانی و آمریکایی با مطالعه ژنوم قارچ Aspergillus fumigatus موفق به کشف مواد جدیدی شده‌اند که در خانواده آلکالوییدهای ایزوکولینولین قرار داشته و می‌توانند در داروسازی کاربرد داشته باشند.

کد خبر: ۱۱۰۰۶۵

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۸:۲۶

به گزارش ایران اکونومیست  به نقل از ساینس نیوز، قارچ‌ها می‌توانند یکسری ترکیبات طبیعی تولید کنند که پیش از این شناخته شده نبودند. این مواد فومیزوکوین نام گرفته‌اند و به نظر می‌رسد که می‌توانند در زمینه تولید داروهای جدید نوید بخش باشند.

این مطالعه که در Nature Chemical Biology به چاپ رسیده نشان می‌دهد که قارچ‌ها و گیاهان به طور مستقل از یکدیگر مسیرهای متابولیسمی برای ساخت این ترکیبات مولکولی پیچیده تشکیل داده‌اند. این یافته‌ها باعث شده که قارچ آسپرژیلوس برای کشف داروهای جدید و تولید آن‌ها به روش بیوتکنولوژیکی مورد توجه قرار گیرد.

تعداد زیادی از داروهایی که امروزه مورد استفاده قرار می‌گیرند از طبیعت منشا گرفته‌اند. بیشتر این مولکول‌ها که می‌توانند با یا بدون تغییرات مصنوعی و سنتزی یافت شوند و تاثیر سودمند خود را بر سلامت انسان برجای بگذارند، از میکروب‌ها یا گیاهان گرفته می‌شوند. بر این اساس کشف ترکیبات جدید فعال در طبیعت و استفاده از آن‌ها برای درمان بیماری‌های مختلف بسیار مورد علاقه دانشمندان است.

یک گروه از متابولیت‌های گیاهی که به خوبی شناخته شده هستند آلکالوییدهای ایزوکویینولین هستند . امروزه بیش از 2500 نوع مختلف از این ترکیبات شناسایی شده که معمولا در گیاهان خشخاش و زرشک یافت می‌شوند. مثال‌های معروف از این دست شامل مورفین‌های ضددرد یا کدئین‌های ضد سرفه هستند.

محققان دریافتند که قارچ‌ها محصولات طبیعی خاصی تولید می‌کنند که فرآیند ساخت آن بسیار شبیه فرآیندی است که در گیاهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. آن‌ها ژنوم قارچ آسپرژیلوس را آنالیز کرده و ژن‌هایی را شناسایی کردند که عملکردشان پیش از این شناخته شده بود. با مقایسه این توالی‌های ژنتیکی با اطلاعات قبلی مشخص شد که قارچ‌ها احتمالا این توانایی را دارند که محصولات طبیعی جدیدی سنتز کنند.

با دستکاری توالی‌های ژنتیکی، تعیین خصوصیات متابولیت‌های نهایی و استفاده از آزمایش‌های نشانه‌گذاری با استفاده از رادیواکتیو این امکان فراهم شد که محققان ساختار مولکول‌های جدید را نمایش دهند و مسیرهای بیوسنتزی را به طور جزیی و دقیق تعیین کنند.

قارچ‌ها و گیاهان در اوایل دوره تکامل خود خیلی زود از هم انشقاق پیدا کردند. مسیرهای سنتزی جدیدی که در قارچ‌ها کشف شده‌اند نشان می‌دهد که در هر دو گروه از این موجودات تکامل موازی برای تولید ترکیبات آلکالوییدی ایزوکویینولین وجود داشته است. این کشف راه تازه‌ای برای بیوتکنولوژی ترکیبی باز کرده و به تولید ترکیبات فعال و داروهای جدید کمک می‌کند.