اچ آی وی مثبت زیر پوست جامعه؛ آیا من در خطر ابتلا به ایدز هستم؟

ايران اكونوميست :مدتی است که موج سوم ابتلا به ایدز از راه رسیده و به سرعت در حال پیشروی است اما ظاهرا تا این رشد به عددهای بالاتری نرسیده و تبدیل به بحران نشود، قرار نیست جدی گرفته شده و تدبیر شود!اگر این پرسش ذهنتان را به خود مشغول کرده، برای محاسبه درصد خطر ابتلا به مرکز تحقیقات ایدز ایران رفته و با پاسخ دادن به پرسشهایی که برای ارزیابی این موضوع تدارک دیده شده، میزان رفتارهای پر خطری که داشته‌اید را بسنجید.

کد خبر: ۱۰۷۶۸

تاریخ: ۰۳ آبان ۱۳۹۱ - ۰۴:۵۱

آیا عجیب نیست که موج سوم ایدز از راه رسیده و در فاصله نسبتا کوتاهی نشانه‌های رسیدن آن در آمار و ارقام هم به چشم می‌خورد اما هنوز ممکن است خیلی هایمان ندانیم که تفاوت ویروس مولد این بیماری با ویروس مثلا سرماخوردگی چه بوده و راه‌های انتقال آن چیست؟ دندانپزشکی؟ آرایشگاه؟ پشه‌ای که قبل از نشستن روی پوست ما، از یک فرد اچ‌آی‌وی مثبت تغذیه کرده؟ خون آلوده؟ اعتیاد تزریقی و یا تماس جنسی مراقبت نشده؟

به گزارش «تابناک»، همزمان با برگزاری نخستین کنگره پژوهشی بین‌‌المللی اچ‌آی‌وی در دانشگاه علوم پزشکی تهران، عباس صداقت، رئيس اداره ایدز وزارت بهداشت در گزارشی تعداد ایرانیان مبتلا به ایدز را 90 هزار تن اعلام کرد که به عقیده وی، 70 هزار نفر ایشان از بيماري خود خبر ندارند؛ آماری نگران کننده که از دید مينو محرز، رئيس مرکز تحقیقات ایدز ایران، به مراتب بیش از این تعداد بوده و جدای 25 هزار بیمار مبتلا به این بیماری، تخمین زده می‌شود که در 100 تا 120 هزار نفر شناسایی نشده باشد.

این آمار و ارقام متفاوت در حالی بیان می‌شوند که به رغم هشدار کارشناسان مبنی بر در پیش بودن موج سوم ابتلا به ایدز و همچنین بازگشت موج دوم این بیماری کشورمان، چند سالی است که روز جهانی ایدز با تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و با تاييد رييس‌جمهوري از تقویم ملی کشورمان حذف شده و مباحث مطرح شده در ارتباط با تحدید نسل و رویکرد گاه عجولانه برخی مسئولان در تغییر روند کنترل جمعیتی هم زمینه ساز بروز نگرانی‌های جدیدی شده است.

به عبارتی بهتر، سیاست های کنترل جمعیتی -در کنار معایبی که امروزه به همراه داشته،- از دید کاهش خطرات بیماری‌های جنسی تا حدودی موثر بوده و از این حیث، برخی از کارشناسان نسبت به نادیده گرفتن این مزیت در حاشیه مقابله با تحدید نسل ابراز نگرانی می‌کنند، چرا که به گواه ایشان، با پشت سرگذاشتن موج اول ابتلا به ایدز در کشورمان که بر اثر فرآورده های خونی آلوده رخ داده بود، موج دوم از طریق اعتیاد و سرنگ‌های آلوده مشترک رخ داده و موج سوم این بیماری از طریق روابط جنسی کنترل نشده آغاز شده است.

این در حالی است که موج دوم هم به دلیل کاهش حمایت های اجتماعی در مسیر بازگشت قرار داشته و همزمانی این موضوع با رشد چشمگیر موج سوم می تواند مهار این بیماری را در دو جبهه دشوار تر کرده و شمار مبتلایان شناسایی نشده را به شدت افزایش دهد.

بدین ترتیب در شرایطی که تخمین تعداد افراد اچ‌آی‌وی مثبت کشورمان در پاییز گذشته به 83 هزار فرد مبتلا به ایدز حکایت داشت، این عدد در سال جاری به نود هزار تن رسیده و تعداد مبتلایان شناسایی نشده بر اساس مدل اپیدمیولوژی UNAIDS و سازمان جهانی بهداشت -که بر پایه محاسبات ریاضی و رصد دقیق کار‌شناسان استوار است- در کمتر از یک سال، از شصت هزار به هفتاد هزار تن افزایش می یابد.

این در حالی است که به گفته صداقت، با وجودی که هنوز اعتیاد تزریقی با 67 درصد موارد ابتلا در صدر روشهای انتقال این بیماری در کشورمان قرار دارد، ولی سهم انتقال ایدز از طریق روابط جنسیبه شدت تغییر کرده است؛ تا جایی که از هفت درصد در فاصله سال 65 تا 90 ، به ده درصد در سال گذشته رسیده و به عبارتی بهتر، با 20 درصد افزایش مواجه شده است.

این دست ارزیابی ها سبب می شود که چندی پیش، دکتر مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نسبت به شعله ور شدن آتشفشان بیماری ایدز در صورت ادامه این روند هشدار داده و در شرایطی که از کنترل تقریبی انتقال تزریقی خبر می‌دهد، رشد انتقال ایدز از طریق جنسی را خطرناک عنوان کرده و بگوید: «اگر همین روند رشد ایدز از طریق روابظ جنسی ناسالم طی شود یک دفعه 10سال آینده می‌بینیم، 50 درصد مبتلایان به ویروس ایدز در کشور ما از طریق جنسی مبتلا شده‌اند.»

خطرات موج سوم ابتلا به ایدز در شرایطی بیشتر به چشم خواهد آمد که برخی شاخصه های انتقال ایدز از راه های جنسی را مورد توجه قرار دهیم:

نخست آنکه این روش انتقال به صورت غیر مستقیم تحت تاثیر اعتیاد قرار دارد، به ویژه که امروزه پای مواد محرک و روانگردان (آمفتامین‌ها، مت آمفتامین‌ها و ...) مثل شیشه، کراک و غیره نیز به ماجرا باز شده و مسائلی مانند افزایش 8 تا 10 برابری تمایلات جنسی، سبب نقص در مراقبت از بیماری شده و به شدت بر روند شیوع بیماری اثر می‌گذارد. این نکته در حالی اهمیت مضاعفی می یابد که بدانیم سن اعتیاد در کشورمان رو به کاهش بوده و به تبع آن، احتمال ابتلا به ایدز افزایش خواهد یافت.

دوم، یکی از تاثیرات جانبی پدیده‌های نامطلوبی مانند افزایش سن ازدواج و طلاق، بروز روابط جنسی غیرمتعارف بوده و مدت هاست که این موضوع با بیان مواردی مانند کاهش چشمگیر سن کارگران جنسی، زنگ خطر را به صدا در آورده است.

سوم، شاید تلخ ترین نکته ای که در بررسی شاخصه های انتقال جنسی این بیماری به چشم می خورد، ابتلای افرادی است که چه بسا خودشان رفتار پرخطر نداشته‌اند و تنها به دلیل ابتلای همسرانشان در معرض ایدز قرار خواهند گرفت؛ الگویی که بیشتر زنان را تهدید می‌کند و به تبع آن، ممکن است با انتقال بیماری از مادر به جنین، منجر به تولد فرزندانی شود که در عین بی گناهی، آلوده به ویروسی هستند که متاسفانه در نزد بسیاری از مردم مترادف ویژگی های خوبی نیست.

بدین ترتیب ممکن است ابتلای مردی که یا معتاد تزریقی بوده و یا در نتیجه معاشرت با یک زن خیابانی مبتلا، اچ‌آی‌وی مثبت شده، همسری را در زمره قربانیان قرار داده و بی خبری از وقوع این رویداد، منجر به تولد فرزندی شود که سرنوشتش با ایدز گره خورده است.

بدین ترتیب، شیوع موج سوم ایدز مصادف خواهد بود با شکل گیری مبتلایانی که ‌اچ‌آی‌وی مثبت بودنشان حتما به منزله سرزدن رفتار پر خطر از جانب ایشان نبوده و متاسفانه اغلب تا مراحل پیشرفت بیماری شناسایی نمی‌شود؛ نوعی پوشیده از تکثیر و شیوع ایدز که خطرات به مراتب بیشتری را متوجه جامعه کرده و مقابله با آن بسیار دشوارتر می نماید.

اینجاست که ضرورت پیشگیری از ایدز بیش از پیش احساس شده و هرگونه نا آگاهی نسبت به شناخت این بیماری، لطمات بیشتری بر پیکر جامعه وارد خواهد کرد؛ به ویژه زمانی که سیاست های ممزوج بهداشتی- کنترلی جمعیتی به ناگاه دچار تغییرات کلی شده و برخی از مسئولان در اقدامی شتاب زده، همه راههای جلوگیری از زاد و ولد را طرد کرده و به این نکته دقت نمی کنند که برخی از وسایل پیشگیری از بارداری، کارکردهای بهداشتی و پیشگیری از بیماری هم داشته و اصولا قابل حذف نیستند.

این واقعیت تلخ زمانی بیشتر به چشم خواهد آمد که بدانیم فعالیت های شناساندن ایدز تا آنجا به محاق رفته که بسیاری‌مان حتی نمی دانیم در مواجه با یک فرد مبتلا، چگونه می بایست برخورد کنیم؛ نمی‌دانیم که ایدز درمان دارد یا نه؛ نمی دانیم که آیا ممکن است همسر و فرزند فردی که به ایدز مبتلاست، اچ‌ای‌وی مثبت نباشد؛ نمی‌دانیم که افزایش ايدز در بين كودكان كار یعنی چه و چه تاثیری بر زندگی‌مان دارد و ... .

بدین ترتیب ممکن است مجموعه ناشناخته هایمان نسبت به این بیماری تا آنجا برسد که مثلا مدیران یک مدرسه در مواجهه با کودک اچ‌آی‌وی مثبت، تصمیم به اخراج وی از مدرسه گرفته و این اقدام را در راستای پیشگیری از شیوع بیماری ارزیابی کنند و البته برخی از والدین همکلاسی های این کودک هم هرگز نفهمند که وظیفه آموزش دادن به فرزندانشان در این گونه مواقع بر عهده کیست؟ آموزش و پرورش؟ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؟ صدا و سیما و رسانه ها یا خودشان؟!

***

آیا من در خطر ابتلا به اچ‌آی‌وی هستم؟ اگر این پرسش ذهنتان را به خود مشغول کرده، برای محاسبه درصد خطر ابتلا به مرکز تحقیقات ایدز ایران رفته (اینجا) و با پاسخ دادن به پرسشهایی که برای ارزیابی این موضوع تدارک دیده شده، میزان رفتارهای پر خطری که داشته‌اید را بسنجید.