تاریخ علم ایران را مرور کنید

مهمترین رکوردهای علمی بعد از انقلاب

تولید علم در ایران پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی به صورت چشمگیری افزایش داشته و بخش مهمی از این تولید علم، مرهون رشد چند برابری دانشگاهها و دانشجویان در کشور است.

کد خبر: ۱۰۰۰۴۰

تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۰:۱۶

بر اساس آمارهای کمی که در پایگاه های بین المللی اعلام شده و وضعیت را از ۱۵۹ سال پیش تاکنون رصد کرده است، اولین تولید علم ایران در سال ۱۲۵۶ شمسی مقارن با ۱۸۷۷ میلادی با چاپ دو مقاله گزارش شده است.

البته اولین تولیدهای علمی دنیا از سال ۱۸۵۷ میلادی با ۷ هزار و ۳۷ مقاله گزارش شده است.

در سال های ۱۲۳۶ تا ۱۲۵۶ شمسی هیچ اثری از نام ایران نیست. در سال های ۱۲۵۶ تا ۱۳۲۹ شمسی نیز در سال های معدودی یک یا دو مقاله از ایران به چاپ رسیده است.

آمار مقالات ایرانی در پایگاه های بین المللی در فاصله سال های ۱۲۵۶ تا ۱۳۲۹ شمسی

تعداد مقاله سال دارای مقاله ایرانی میزان مقالات دنیا

۱ ۱۲۶۲ ۱۱۱۸۴

۱ ۱۲۶۴ ۱۲۰۱۵

۱ ۱۲۹۰ ۱۸۲۸۶

۱ ۱۲۹۲ ۱۷۶۸۳

۱ ۱۲۹۷ ۱۱۴۵۸

۱ ۱۳۰۱ ۲۰۶۳۵

۲ ۱۳۰۲ ۲۰۹۹۳

۱ ۱۳۰۷ ۲۵۶۸۸

۱ ۱۳۱۵ ۲۸۶۲۲

۱ ۱۳۱۶ ۲۸۶۸۰

۱ ۱۳۱۸ ۲۸۳۷۹

۱ ۱۳۱۹ ۲۳۵۹۰

۱ ۱۳۲۳ ۱۹۵۷۱

۱ ۱۳۲۴ ۲۷۱۴۶

۱ ۱۳۲۵ ۴۸۲۹۸

از سال ۱۳۲۹ شمسی مقارن با ۱۹۵۰ تولید علم ایران رشد محدودی دارد و با یک مقاله آغاز می کند.

ایران به تدریج موفق به ثبت تعداد بیشتری از مقالات خود در پایگاههای علمی می شود به طوریکه در سال ۱۳۵۷می تواند ۴۴۰ مقاله را به ثبت برساند. در واقع در این سال به میزان ۰.۰۸ درصد تولید علم دنیا می رسد.

تعداد مقاله سال دارای مقاله ایرانی میزان مقالات دنیا درصد از کل تولید علم دنیا

۱ ۱۳۲۹ ۱۰۹۳۹۲ ۰

۱ ۱۳۳۰ ۱۲۵۱۸۸ ۰

۱ ۱۳۳۱ ۱۲۵۳۶۱ ۰

۱ ۱۳۳۲ ۱۲۲۵۸۲ ۰

۵ ۱۳۳۳ ۱۲۰۵۱۸ ۰

۳ ۱۳۳۴ ۱۲۴۰۳۱ ۰

۳ ۱۳۳۵ ۱۲۲۵۵۵ ۰

۰ ۱۳۳۶ ۱۲۹۹۴۷ ۰

۲ ۱۳۳۷ ۱۳۰۲۲۸ ۰

۸ ۱۳۳۸ ۱۴۲۱۲۳ ۰.۰۱

۲ ۱۳۳۹ ۱۵۱۵۶۵ ۰

۱۷ ۱۳۴۰ ۱۶۳۵۸۸ ۰.۰۱

۶ ۱۳۴۱ ۱۷۴۵۲۸ ۰

۸ ۱۳۴۲ ۲۰۵۱۲۷ ۰

۱۲ ۱۳۴۳ ۲۲۶۶۴۶ ۰.۰۱

۱۱ ۱۳۴۴ ۲۴۷۱۰۹ ۰

۱۴ ۱۳۴۵ ۲۶۷۵۹۱ ۰.۰۱

۲۸ ۱۳۴۶ ۲۷۶۶۵۲ ۰.۰۱

۳۶ ۱۳۴۷ ۳۰۴۲۸۳ ۰.۰۱

۳۵ ۱۳۴۸ ۳۴۵۲۰۱ ۰.۰۱

۵۱ ۱۳۴۹ ۳۵۷۶۰۵ ۰.۰۱

۶۸ ۱۳۵۰ ۳۶۸۶۷۸ ۰.۰۲

۹۶ ۱۳۵۱ ۳۸۳۰۰۱ ۰.۰۳

۲۳۶ ۱۳۵۲ ۴۷۷۴۱۸ ۰.۰۵

۲۷۳ ۱۳۵۳ ۵۱۹۱۶۶ ۰.۰۵

۲۹۴ ۱۳۵۴ ۵۲۲۲۰۳ ۰.۰۶

۳۴۰ ۱۳۵۵ ۵۱۹۳۷۳ ۰.۰۷

۳۸۵ ۱۳۵۶ ۵۳۵۲۷۲ ۰.۰۷

۴۴۰ ۱۳۵۷ ۵۶۴۹۵۳ ۰.۰۸

آمار سال های ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۴ نشان می دهد که آهنگ رشد تولید علم ایران در سال های ابتدایی جنگ تحمیلی تا حدی کاهش یافته اما پس از آن با رشد جهشی تعداد دانشجو و دانشگاهها شاهد سرعت پیدا کردن رشد تولید علم ایران هستیم.

از سوی دیگر تعداد کل دانشجویان از تعداد ۱۷۵ هزار و ۶۷۵ نفر در سال ۱۳۵۷ به تعداد ۴ میلیون و ۸۰۲ هزار و ۷۲۱ نفر در سال ۱۳۹۴ افزایش یافته است.

تعداد دانشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی شامل کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی که در میزان تولید علم ایران تاثیر گذار بوده نیز رشد قابل توجهی داشته اند.

تعداد دانشجویان کارشناسی ارشد از تعداد ۶ هزار و ۳۴۰ نفر در سال ۱۳۵۷ به تعداد ۷۲۰ هزار و ۸۰۶ نفر در سال ۱۳۹۴ و تعداد دانشجویان دکتری از یک هزار و ۲۵۵ نفر در سال ۱۳۵۷ به تعداد ۹۴ هزار و ۳۱۱ نفر در سال ۱۳۹۴ افزایش یافته است.

تعداد مقاله سال دارای مقاله ایرانی میزان مقالات دنیا درصد از کل تولید علم دنیا

۳۷۰ ۱۳۵۸ ۶۰۰۱۵۰ ۰.۰۶

۲۱۶ ۱۳۵۹ ۶۰۲۷۱۱ ۰.۰۴

۱۷۲ ۱۳۶۰ ۶۴۱۲۷۶ ۰.۰۳

۱۰۵ ۱۳۶۱ ۶۸۶۵۳۵ ۰.۰۲

۱۰۹ ۱۳۶۲ ۷۰۸۱۷۰ ۰.۰۲

۹۲ ۱۳۶۳ ۷۴۹۳۳۱ ۰.۰۱

۹۲ ۱۳۶۴ ۷۵۸۰۳۶ ۰.۰۱

۱۱۹ ۱۳۶۵ ۷۳۷۳۴۸ ۰.۰۲

۱۱۱ ۱۳۶۶ ۷۳۴۱۱۰ ۰.۰۲

۱۳۸ ۱۳۶۷ ۷۵۷۷۱۸ ۰.۰۲

۱۷۸ ۱۳۶۸ ۸۰۴۶۹۰ ۰.۰۲

۱۷۶ ۱۳۶۹ ۸۵۰۳۹۸ ۰.۰۲

۲۳۲ ۱۳۷۰ ۸۵۰۹۴۷ ۰.۰۳

۲۱۸ ۱۳۷۱ ۸۳۱۴۲۷ ۰.۰۳

۳۳۰ ۱۳۷۲ ۸۹۶۸۲۴ ۰.۰۴

۳۷۵ ۱۳۷۳ ۹۳۵۹۳۲ ۰.۰۴

۴۵۶ ۱۳۷۴ ۹۶۶۰۵۹ ۰.۰۵

۸۳۰ ۱۳۷۵ ۱۱۴۶۲۳۲ ۰.۰۷

۱۰۶۰ ۱۳۷۶ ۱۱۷۴۴۵۱ ۰.۰۹

از بازه زمانی ۱۳۷۶ تا ۱۳۹۴ شاهد شروع یک آهنگ سریع در رشد مقالات هستیم.

تعداد مقاله سال دارای مقاله ایرانی میزان مقالات دنیا درصد از کل تولید علم دنیا

۱۱۶۲ ۱۳۷۷ ۱۱۷۵۱۹۷ ۰.۱۰

۱۳۸۹ ۱۳۷۸ ۱۱۸۳۰۷۳ ۰.۱۲

۱۷۵۷ ۱۳۷۹ ۱۲۵۷۰۱۵ ۰.۱۴

۲۱۰۲ ۱۳۸۰ ۱۳۵۴۹۹۷ ۰.۱۶

۲۹۹۷ ۱۳۸۱ ۱۴۱۹۹۴۵ ۰.۲۱

۴۳۸۲ ۱۳۸۲ ۱۵۰۷۷۰۳ ۰.۲۹

۵۷۳۶ ۱۳۸۳ ۱۶۲۵۳۵۵ ۰.۳۵

۸۱۸۷ ۱۳۸۴ ۱۸۵۸۳۵۶ ۰.۴۴

۱۱۳۹۱ ۱۳۸۵ ۱۹۵۹۶۷۱ ۰.۵۸

۱۴۹۸۳ ۱۳۸۶ ۲۰۷۶۷۳۲ ۰.۷۲

۱۹۴۷۰ ۱۳۸۷ ۲۱۷۵۳۹۳ ۰.۹۰

۲۴۰۳۳ ۱۳۸۸ ۲۲۸۶۳۶۸ ۱.۰۵

۲۹۶۵۵ ۱۳۸۹ ۲۴۲۱۹۹۰ ۱.۲۲

۳۹۲۹۶ ۱۳۹۰ ۲۵۷۶۶۲۳ ۱.۵۳

۴۰۳۹۸ ۱۳۹۱ ۲۶۸۰۹۲۸ ۱.۵۱

۴۱۲۳۸ ۱۳۹۲ ۲۷۷۳۳۸۹ ۱.۴۹

۴۳۰۴۲ ۱۳۹۳ ۲۸۱۰۷۲۷ ۱.۵۳

۳۸۴۴۷ ۱۳۹۴ ۲۴۵۹۹۹۳ ۱.۵۶

به گزارش مهر، تعداد کل دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (دولتی و غیردولتی) از تعداد ۲۲۳ موسسه در سال ۱۳۵۷ به ۲ هزار و ۸۵۹ موسسه در سال ۱۳۹۴ افزایش یافته است.

همچنین تعداد اعضای هیات علمی تمام وقت دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (دولتی و غیردولتی) از تعداد ۵ هزار و ۵۸۰ نفر در سال ۱۳۵۷ به ۷۶ هزار و ۱۲۹ نفر در سال ۱۳۹۴ افزایش یافته است.

البته قابل ذکر است که با توجه به اینکه سال ۱۳۹۴ هنوز پایان نیافته است آمار این سال ناتمام است.

بررسی بخشی از آمارهای علمی ایران نشان می دهد که ایران در سال های ابتدایی انقلاب اسلامی در رتبه بندی های جهانی حضور نداشت اما اکنون رتبه علمی ایران در دنیا در پایگاه اسکوپوس شانزدهم است و در پایگاه ISI در پله نوزدهم دنیا ایستاده است.