چرا بورس آمریکا سقوط کرد؟

به گزارش ایران اکونومیست؛ ریزش سنگین سهام شرکت‌های فناوری، نگرانی از محدودیت‌های جدید صنعت هوش مصنوعی و افزایش فشارهای تورمی، بازار سرمایه آمریکا را با یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های سال‌های اخیر مواجه کرده است.

ایران‌جیب، بازار سهام آمریکا در روزهای اخیر یکی از سنگین‌ترین سقوط‌های تاریخ خود را تجربه کرده است. بررسی گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد در معاملات 5 نوامبر 2026 برابر با 14 آبان 1405، ارزش شرکت‌های حاضر در شاخص S&P 500 حدود 2.9 تریلیون دلار کاهش یافت و شرکت‌های شاخص نزدک نیز نزدیک به 2.5 تریلیون دلار از ارزش بازار خود را از دست دادند.

این ارقام که هرکدام رکوردی تاریخی در کاهش یک‌روزه ارزش بازار محسوب می‌شوند، نشان‌دهنده شدت فشار فروش در بزرگ‌ترین بازار سرمایه جهان هستند. البته این دو رقم به دلیل همپوشانی شرکت‌ها نباید با یکدیگر جمع شوند.

سقوط شاخص‌های اصلی بورس آمریکا

در جریان معاملات این روز، شاخص نزدک با افت 5.52 درصدی، سنگین‌ترین کاهش روزانه خود در 19 ماه گذشته را ثبت کرد. شاخص S&P 500 نیز 4.36 درصد و شاخص داوجونز 3.44 درصد سقوط کردند.

هم‌زمان، سهام شرکت‌های بزرگ فناوری از جمله انویدیا و AMD با فشار فروش قابل توجهی مواجه شد و نگرانی سرمایه‌گذاران نسبت به آینده صنعت هوش مصنوعی افزایش یافت.

چرا بورس آمریکا سقوط کرد؟

نخستین عامل، پیامدهای انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بود. پیروزی دموکرات‌ها نگرانی‌هایی درباره تشدید نظارت بر صنعت هوش مصنوعی و محدود شدن توسعه مراکز داده ایجاد کرد. سرمایه‌گذاران نگران هستند که سخت‌گیری‌های احتمالی، پروژه‌های چندمیلیارد دلاری فناوری را با تأخیر مواجه کند.

دومین عامل، تردید درباره سودآوری هوش مصنوعی است. شرکت‌های بزرگ فناوری طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های عظیمی برای توسعه تراشه‌ها و مراکز داده انجام داده‌اند، اما بازار اکنون درباره تناسب درآمدهای آینده با هزینه‌های سنگین این پروژه‌ها پرسش‌های جدی مطرح می‌کند.

سومین عامل، فشار نرخ بهره و تورم آمریکاست. نرخ‌های بهره بالا هزینه تأمین مالی شرکت‌ها را افزایش می‌دهد و ارزش‌گذاری سهام شرکت‌هایی را که سودآوری آنها به سال‌های آینده وابسته است، تحت فشار قرار می‌دهد.

گزارش‌های جدید همچنین نشان می‌دهد انتشار آمار تورمی بالاتر از انتظار در 10 نوامبر، نگرانی‌ها درباره احتمال افزایش دوباره نرخ بهره توسط فدرال رزرو را تشدید کرده است.

نقش تنش‌های خاورمیانه و تنگه هرمز

در کنار عوامل داخلی اقتصاد آمریکا، نااطمینانی درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی در خاورمیانه نیز می‌تواند به ریسک‌های بازارهای جهانی اضافه کند.

هرگونه اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز می‌تواند قیمت انرژی، هزینه حمل‌ونقل و انتظارات تورمی را افزایش دهد. چنین شرایطی احتمال کاهش نرخ بهره در آمریکا را محدود کرده و فشار بیشتری بر بازار سهام وارد می‌کند.

با این حال، بررسی گزارش‌های مربوط به سقوط اخیر نشان می‌دهد نگرانی درباره آینده صنعت هوش مصنوعی و تحولات سیاسی آمریکا از عوامل اصلی و مستقیم این ریزش بوده‌اند و نمی‌توان سقوط وال‌استریت را مستقیماً به تحولات تنگه هرمز نسبت داد.

آیا بحران وال‌استریت ادامه خواهد داشت؟

با وجود سقوط سنگین بازار، معاملات روزهای بعد نشان داد سرمایه‌گذاران همچنان درباره آینده بورس آمریکا اختلاف‌نظر دارند.

در 9 نوامبر، شاخص نزدک 2.74 درصد و S&P 500 حدود 2.35 درصد رشد کردند و بخشی از افت قبلی جبران شد. اما در معاملات 10 نوامبر، انتشار آمار تورمی جدید بار دیگر فشار فروش را افزایش داد.