دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی به ۶ درصد افزایش یافت؛ گامی برای اصلاح یا راه‌حلی موقت؟

سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد که از امروز شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵، دامنه نوسان واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های سهامی اهرمی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران از مثبت و منفی ۴ درصد به مثبت و منفی ۶ درصد افزایش می‌یابد. این تصمیم با هدف بهبود فرآیند معاملات و کمک به کشف قیمت اتخاذ شده و کارشناسان معتقدند که می‌تواند بر وضعیت حباب قیمتی و میزان نوسانات این صندوق‌ها تأثیرگذار باشد. صندوق‌های اهرمی به دلیل ساختار متفاوت خود، حساسیت بیشتری نسبت به نوسانات بازار دارند. در سال‌های اخیر، اختلاف میان قیمت معاملاتی برخی از این صندوق‌ها و ارزش خالص دارایی‌هایشان (NAV) مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته و در مواردی حباب منفی قابل توجهی در آن‌ها شکل گرفته است. محمد خبری‌زاد، کارشناس بازار سرمایه، در این باره گفت: دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی باید متناسب با میزان اهرم آن‌ها و حداقل بیشتر از دامنه نوسان سهام عادی باشد. او یادآور شد که در گذشته دامنه نوسان این صندوق‌ها ۱۰ یا ۸ درصد بود، اما دو سال پیش به دلیل شرایط نامناسب بازار، به اندازه سهام عادی کاهش یافت. این امر موجب شد در روند صعودی بازار، حباب منفی در این صندوق‌ها شکل بگیرد و قیمت واحدها نتواند همگام با رشد ارزش دارایی‌ها افزایش یابد. خبری‌زاد افزود: سازمان بورس حدود دو هفته پیش دستورالعمل جدیدی صادر کرد که افزایش دامنه نوسان به ۶ درصد را پیش‌بینی کرده بود. او معتقد است که با این تغییر، اگر روند بازار صعودی باشد، حباب این صندوق‌ها کاهش می‌یابد، اما تا زمانی که دامنه نوسان متناسب با درجه اهرم و بیشتر از ابزارهای عادی نباشد، حباب به صفر نخواهد رسید. وی اقدام جدید را مانعی برای رشد بیش از پیش حباب دانست و ابراز امیدواری کرد که با ارزیابی شرایط بازار، دامنه نوسان در آینده باز هم افزایش یابد. سهیل عیوضی، کارشناس دیگر بازار سرمایه، این تغییر را از دو منظر بررسی کرد. از یک سو، با توجه به حباب منفی ۲۰ تا ۲۵ درصدی در برخی صندوق‌ها، افزایش دامنه نوسان می‌تواند به کشف قیمت و تعدیل فاصله قیمت معاملاتی با NAV کمک کند. از سوی دیگر، به دلیل ریسک بالاتر صندوق‌های اهرمی، افزایش دامنه نوسان می‌تواند شدت و سرعت نوسانات قیمتی را افزایش دهد و نیازمند مدیریت ریسک مؤثر، بازارگردانی مناسب و نظارت کافی است. عیوضی تأکید کرد که افزایش دامنه نوسان به‌تنهایی تضمین‌کننده بهبود معاملات نیست و آثار آن به شرایط بازار و کیفیت مدیریت صندوق‌ها بستگی دارد، اما می‌تواند گامی اولیه برای مسیری باشد که در صورت اجرای صحیح و همراهی با مدیریت مناسب، به نتایج مطلوبی منجر شود. در مجموع، کارشناسان معتقدند افزایش دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی به ۶ درصد، گامی در جهت بهبود کشف قیمت، کاهش محدودیت‌های معاملاتی و تعدیل فاصله میان قیمت بازار و NAV است. با این حال، این تغییر به‌تنهایی قادر به حذف کامل حباب منفی نیست و عواملی چون تناسب دامنه نوسان با درجه اهرم، مدیریت ریسک، عملکرد بازارگردان‌ها و شرایط کلی بازار سرمایه در موفقیت این تصمیم نقش تعیین‌کننده‌ای خواهند داشت. (باشگاه خبرنگاران جوان)