۱۲ آبان ۱۴۰۵ - ۱۱:۲۴
هر لیتر آب چقدر هزینه دارد؟ مقدار هزینه در مصرف خانگی و کشاورزی
هر لیتر آب چقدر هزینه دارد؟ مقدار هزینه در مصرف خانگی و کشاورزی
هر لیتر آب برای یک مشترک خانگی حدود ۱۲ تا ۱۳ تومان تمام می‌شود، در حالی که قیمت واقعی آن خیلی بیشتر است. این عدد کوچک است و برای همین کمتر به آن فکر می‌کنیم. اما وقتی آب کم می‌شود و قبض‌ها بالا می‌رود، دانستن قیمت هر لیتر به تصمیم‌های خانه و مزرعه کمک می‌کند. در این مطلب ساده می‌خوانید آب چطور قیمت‌گذاری می‌شود و هزینه‌اش در خانه و کشاورزی چقدر است. شرکت کرانه نیلگون افق هم کنار کشاورزان و باغداران است تا با شناخت بهتر آب، خاک و بذر، از هر قطره آب محصول بیشتری بگیرند.
قیمت آب چطور تعیین می‌شود و هر لیتر چند تومان است؟
قیمت آب را دولت تعیین می‌کند و با قیمت واقعی تأمین آن فرق دارد. برای فهمیدن هزینه هر لیتر، اول باید دو عدد را از هم جدا کنید: قیمتی که روی کاغذ ثبت شده و مبلغی که مردم در قبض می‌پردازند. در این بخش با مثال ساده می‌بینید یارانه چقدر از هزینه آب را می‌پوشاند و هر لیتر برایتان چقدر تمام می‌شود.
قیمت دفتری با مبلغ قبض چه فرقی دارد؟
به گفته مسئولان صنعت آب، قیمت دفتری هر مترمکعب آب حدود ۲۵ هزار تومان است. اما مشترک خانگی به‌طور میانگین فقط ۱۲ تا ۱۳ هزار تومان می‌پردازد. بقیه را دولت به شکل یارانه می‌پردازد. یعنی بخشی از هزینه آب را شما نمی‌بینید، چون از جای دیگری تأمین می‌شود. این فاصله در مصرف‌های بالاتر کمتر می‌شود، چون هر چه بیشتر مصرف کنید، قیمت هر متر بالاتر می‌رود.
هر لیتر آب چند تومان می‌شود؟
هر مترمکعب آب هزار لیتر است. پس کافی است قیمت مترمکعب را بر هزار تقسیم کنید. با میانگین ۱۲ تا ۱۳ هزار تومان، هر لیتر حدود ۱۲ تا ۱۳ تومان می‌شود. با قیمت دفتری ۲۵ هزار تومانی، هر لیتر حدود ۲۵ تومان است. این‌ها اعداد تقریبی هستند و در هر شهر و هر پله مصرف کمی فرق می‌کنند. برای عدد دقیق باید تعرفه شرکت آب و فاضلاب استان خودتان را ببینید.
هزینه آب در مصرف خانگی چقدر است؟
آب خانگی از بقیه مصرف‌ها ارزان‌تر است، اما ارزان بودنش دلیل نمی‌شود که هر چه بخواهیم مصرف کنیم. هر چه آب را بهتر استفاده کنید و بهره‌وری آب را بالا ببرید، هم قبض کمتر می‌شود و هم منابع آب بیشتر دوام می‌آورند. در ادامه می‌بینید قبض چطور حساب می‌شود و برای هر نفر چقدر هزینه دارد.
تعرفه پلکانی چطور قبض را بالا می‌برد؟
قبض آب خانگی پله‌پله حساب می‌شود. مصرف کم، قیمت پایین‌تری دارد و هر چه مصرف از الگوی تعیین‌شده بالاتر برود، قیمت هر متر بیشتر می‌شود. برای نمونه، اگر کم مصرف کنید، بیشتر آبی که برمی‌دارید در پله اول حساب می‌شود و ارزان است. اما پرمصرف‌ها علاوه بر حجم بیشتر، برای هر لیتر هم پول بیشتری می‌دهند. اگر چند خانوار یک کنتور مشترک دارند، مصرف جمع می‌شود و ممکن است همه وارد پله‌های گران‌تر شوند. به همین دلیل نشتی کوچک یا شیر چکه‌کن هم گاهی قبض را بالا می‌برد.
هزینه آب برای یک نفر در روز چقدر است؟
الگوی مصرف آب برای تهران حدود ۱۳۰ لیتر در شبانه‌روز برای هر نفر است. اگر هر لیتر را حدود ۱۲ تومان حساب کنید، هزینه روزانه هر نفر حدود ۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ تومان می‌شود (محاسبه تقریبی، بدون در نظر گرفتن پله‌ها و فاضلاب). برای یک خانواده چهار نفره در یک ماه، این رقم حدود ۱۹۰ هزار تومان می‌شود. اگر مصرف‌تان بالاتر از الگو باشد یا هزینه فاضلاب و عوارض هم اضافه شود، قبض بیشتر از این خواهد بود.
هزینه آب در کشاورزی چقدر است؟
آب کشاورزی از چند راه تأمین می‌شود و هزینه‌اش یکسان نیست. کشاورزی که از شبکه آبیاری استفاده می‌کند با کسی که از چاه برداشت می‌کند هزینه‌های متفاوتی دارد. پس پیش از هر محاسبه باید بدانید آبتان را از کجا می‌گیرید. در ادامه می‌بینید هزینه آب مزرعه از چه بخش‌هایی ساخته می‌شود.
آب‌بهای کشاورزی و عوارض چاه چطور حساب می‌شود؟
برای آب شبکه‌های آبیاری، شرکت آب منطقه‌ای هر سال تعرفه‌ای اعلام می‌کند که به نوع شبکه و استان بستگی دارد. برای چاه‌های کشاورزی هم عوارض برداشت آب گرفته می‌شود. اگر چاه دارید، هزینه برق پمپ هم به این‌ها اضافه می‌شود و بخش بزرگی از هزینه واقعی آب شما همین است. چون تعرفه هر منطقه فرق دارد، عدد ثابتی برای همه کشور وجود ندارد. برای دانستن رقم دقیق، باید به شرکت آب منطقه‌ای استان خود مراجعه کنید.
آب مصرفی یک هکتار چقدر هزینه دارد؟
میزان آب مصرفی به محصول، خاک و روش آبیاری بستگی دارد. مثلا یک هکتار برنج حدود ۱۶ هزار مترمکعب آب نیاز دارد (تقریبی). برای مثال، اگر قیمت هر مترمکعب را ۱۰۰۰ تومان فرض کنید (عدد فرضی)، هزینه آب این هکتار حدود ۱۶ میلیون تومان می‌شود. این مثال فقط برای فهمیدن روش حساب است. برای عدد واقعی باید حجم آب مصرفی مزرعه خودتان و تعرفه منطقه‌تان را داشته باشید. هزینه برق یا سوخت پمپ و کارگر آبیاری را هم باید جدا حساب کنید. با آبیاری درست، همین هکتار می‌تواند با آب کمتری محصول بدهد.
چرا قیمت واقعی آب بیشتر از مبلغ پرداختی است؟
آب فقط از شیر خانه یا کانال مزرعه نمی‌آید. پیش از آن باید جمع‌آوری، تصفیه، انتقال و توزیع شود و همه این مراحل هزینه دارد. بخشی از این هزینه را دولت می‌دهد و ما در قبض نمی‌بینیم. پس وقتی از هزینه آب حرف می‌زنیم، باید به کل این مسیر فکر کنیم، نه فقط به قبض.
یارانه پنهان و هزینه تأمین آب چقدر است؟
به گفته وزارت نیرو، هزینه واقعی تولید هر مترمکعب آب با احتساب یارانه‌های پنهان حدود ۱۷۰ هزار تومان می‌شود. این عدد از سوی خود وزارت‌خانه اعلام شده و ما آن را مستقل بررسی نکرده‌ایم. با این حساب، آنچه مردم پرداخت می‌کنند بخش کوچکی از قیمت واقعی است. تفاوت این دو رقم نشان می‌دهد چرا صرفه‌جویی فقط مسئله قبض نیست و به آینده منابع آب هم مربوط است.
صرفه‌جویی چه سودی برای خانوار و کشاورز دارد؟
صرفه‌جویی برای خانوار یعنی قبض کمتر و جلوگیری از رفتن به پله‌های گران‌تر. برای کشاورز یعنی هزینه پمپاژ و آب‌بهای کمتر و پایین نیامدن سطح چاه. هر دو با کارهای ساده شروع می‌شود: رفع نشتی، آبیاری در ساعت‌های خنک و استفاده از روش‌هایی که آب را مستقیم به ریشه می‌رساند. این کارها هزینه زیادی ندارند و نتیجه‌شان از همان ماه اول در قبض یا هزینه پمپاژ دیده می‌شود.
سخن پایانی
هر لیتر آب برای مشترک خانگی چند تومان بیشتر نیست، اما قیمت واقعی آن خیلی بالاتر است و منابع آن محدود است. در خانه با رفع نشتی و کم کردن مصرف، و در مزرعه با آبیاری درست و شناخت هزینه واقعی آب، می‌توانید هم پول و هم آب را حفظ کنید. اولین قدم این است که بدانید آب را از کجا می‌گیرید، چقدر مصرف می‌کنید و برای هر لیتر چه می‌پردازید. با همین اطلاعات ساده می‌توانید تصمیم بهتری بگیرید. اگر کشاورز یا باغدار هستید، ثبت حجم آب مصرفی هر مزرعه یا باغ کمک می‌کند هزینه واقعی‌تان را بدانید.
رپورتاژ/
گزارش خطا
آخرین اخبار