محمد طبیبیان، اقتصاددان، در گفتوگو با روزنامه اعتماد به بررسی چگونگی اداره اقتصاد کشور بدون اتکا به درآمدهای نفتی پرداخته است. وی در این مصاحبه بر اهمیت حیاتی عقلانیت و استفاده از علم روز در مدیریت امور تأکید میکند. به گفته این اقتصاددان، اداره مملکت بدون نفت کاملاً شدنی است و کشورهای متعددی همچون ژاپن، کره جنوبی، ویتنام، سنگاپور، مالزی و چین اقتصاد خود را بدون تکیه بر منابع نفتی توسعه دادهاند. بنابراین، چالش اصلی ایران وجود یا عدم وجود نفت نیست، بلکه داشتن عقلانیت و توانایی لازم برای اداره جامعه، سیاست و اقتصاد است. او عقلانیت را به معنای بهکارگیری علم روز در حوزههای گوناگون از جمله سیاست، دیپلماسی و اقتصاد تعریف کرده و میافزاید که جامعه ایران در طول تاریخ با «فقر معرفتی» و ضعف سنتهای فکری در زمینه حکمرانی روبهرو بوده است. به اعتقاد وی، نمیتوان با شعارهای احساسی و اظهارنظرهای غلوآمیز مشکلات اقتصادی را حل کرد، بلکه باید همانند کشورهای موفق، از نیروهای متخصص و دانش کارشناسی در بخشهای مختلف بهره برد. طبیبیان با اشاره به اینکه قوانین اقتصادی نباید در تضاد با اصول علم اقتصاد باشند، قانون عملیات بانکی بدون ربا را نمونهای از قانونگذاری مغایر با این اصول میداند. وی همچنین تصریح میکند که در سالهای گذشته، سیاستگذاران بهجای بهرهگیری از دانش معتبر جهانی، تلاش کردهاند برای تصمیمات از پیشتعیینشده خود توجیههای کارشناسی تراشیده و افرادی را به کار گمارند که دیدگاههای غیرعلمی آنها را تأیید کنند. این روند ریشه در ضعف ساختارهای دانشگاهی و آموزشی دارد که بهجای تربیت نیروی متخصص، صرفاً به صدور مدرک میپردازند. این اقتصاددان در واکنش به این پرسش که آیا دولت چهاردهم میتواند سیاست اداره بدون نفت را آغاز کند، ادعاهای مطرحشده درباره بهبود شرایط اقتصادی را با واقعیتهای ملموس زندگی مردم در تضاد میداند. وی با اشاره به نرخ بالای تورم، روند نزولی تولید ملی، افزایش خط فقر و قیمتهای سرسامآور کالاها تأکید میکند که نمیتوان مشکلات را با اظهارات خوشبینانه نادیده گرفت. او مسعود پزشکیان را فردی شریف میداند، اما یادآور میشود که اداره کشور فراتر از توان یک فرد است و رئیسجمهور برای پیشبرد برنامهها به یک تیم توانمند، هماهنگ و متخصص نیاز دارد. طبیبیان در پایان با اشاره به دولتهای گذشته، ویژگی دوران ریاستجمهوری هاشمی رفسنجانی را شکلگیری یک تیم تکنوکرات برای مدیریت اجرایی کشور بر اساس تفکیک میان مسئولیت سیاسی و اداره تخصصی امور دانست و بر ضرورت وجود نظام تصمیمگیری عقلانی و تیم اجرایی متخصص برای اداره اقتصاد ایران تأکید کرد. منبع: آفتاب نیوز