چرا چک تضمین شده جایگزین چک رمزدار شد؟

در آستانه تحولی مهم در نظام بانکی کشور، بانک مرکزی از ممنوعیت صدور چک‌های رمزدار از تاریخ هفتم مهرماه ۱۴۰۵ خبر داده است. همچنین، پذیرش این چک‌ها در سامانه چکاوک از ابتدای دی‌ماه امسال متوقف خواهد شد. این اقدام بخشی از یک برنامه جامع‌تر برای حذف کامل چک رمزدار و جایگزینی آن با چک تضمین‌شده است. چک رمزدار که سابقاً ابزاری رایج برای انتقال مبالغ بالا در معاملات بود، با محدودیت‌های جدی روبرو بود. از جمله مهم‌ترین کاستی‌های آن، عدم امکان استعلام پیش از دریافت بود که زمینه را برای کلاهبرداری و سوءاستفاده فراهم می‌کرد. همچنین، نبود ثبت دقیق مشخصات صادرکننده، راه را برای فرار مالیاتی و پولشویی باز می‌گذاشت. محدودیت مراجعه به شعب همان بانک در همان استان نیز کارایی این چک را در معاملات کلان و بین‌شهری به شدت کاهش می‌داد. در مقابل، چک تضمین‌شده با هدف رفع این کاستی‌ها معرفی شده است. این نوع چک برخلاف چک رمزدار، محدودیت جغرافیایی ندارد و دارندگان آن می‌توانند در هر شعبه‌ای از بانک مربوطه اقدام به نقد کردن آن کنند. علاوه بر این، چک تضمین‌شده از قابلیت استعلام از طریق شناسه صیادی ۱۶ رقمی بهره می‌برد که به کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و افزایش اعتماد در معاملات کمک می‌کند. اتصال چک تضمین‌شده به سامانه صیاد (پیچک) نیز پشتوانه قانونی و حقوقی قوی‌تری برای دارنده چک فراهم می‌آورد و نظارت بر تراکنش‌ها را تسهیل می‌کند. این امر، احتمال سوءاستفاده برای فعالیت‌های مجرمانه و پولشویی را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. بانک مرکزی اعلام کرده است که پس از ممنوعیت صدور چک رمزدار، پرداخت این چک‌ها صرفاً با مراجعه مستقیم ذی‌نفع به شعبه مقصد و تکمیل فرم‌های مربوطه امکان‌پذیر خواهد بود. با این حال، روند پرداخت چک تضمین‌شده بلافاصله و مشابه چک رمزدار اجرایی خواهد شد تا خللی در امور مشتریان ایجاد نشود. همچنین، با توجه به ثبت چک‌های تضمین‌شده در سامانه صیاد، واگذاری آن‌ها در سامانه چکاوک به صورت سیستمی انجام خواهد شد تا از عودت‌های غیرموجه جلوگیری شود. به طور کلی، حذف چک رمزدار و جایگزینی آن با چک تضمین‌شده، گامی در جهت افزایش شفافیت، کاهش ریسک و انطباق نظام پرداخت کشور با استانداردهای نوین نظارتی محسوب می‌شود. منبع: آفتاب نیوز