به گزارش ایران اکونومیست؛ مدیر علمی دپارتمان مدیریت و رهبری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی با تأکید بر ضرورت تغییر الگوهای مدیریتی در نظام سلامت، گفت: بزرگترین میراث رهبران و مدیران اکوسیستم سلامت، فرهنگ و مدل تصمیمگیری است و این میراث باید به شیوهای نوین و غیر دستوری به نسل جدید مدیران منتقل شود.
با اشاره به ضرورت تربیت نسل جدید مدیران و رهبران در نظام سلامت اظهار کرد: در حوزه تصمیمگیری همواره باید به این نکته توجه داشت که کاری که امروز میتوان انجام داد، ممکن است فردا دیگر امکانپذیر نباشد یا انجام آن هزینه بسیار بیشتری داشته باشد. از این رو، نظام سلامت برای عبور از شرایط موجود به نسل جدیدی از مدیران و رهبران نیاز دارد.
وی افزود: بزرگترین میراث رهبران سلامت کشور، فرهنگ و مدل تصمیمگیری است. این میراث باید با شیوههای جدید و غیر دستوری به نسل بعد منتقل شود و در عین حال، فرهنگ و مدل تصمیمگیری نیز باید در یک چرخه تعالی و بهبود مستمر، با نگاه به خلق ارزش پایدار در اکوسیستم سلامت قرار گیرد.
تفرشی «رهبری نسل پنجم» را یکی از رویکردهای جدید برای پاسخ به این شرایط دانست و اظهار کرد: کشور در این حوزه هنوز در ابتدای مسیر قرار دارد و برای شناخت و توسعه این رویکرد، به پژوهشها و مطالعات علمی و عملی بیشتری نیاز داریم.
مدیران آینده نظام سلامت از مدیریت صرف عبور کنند و به رهبرانی اثرگذار تبدیل شوند
مدیر علمی دپارتمان مدیریت و رهبری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به سرعت تغییرات در جهان امروز گفت: در شرایطی که تغییرات با سرعت بیسابقهای اتفاق میافتند، نسخههای قدیمی دیگر پاسخگوی مسائل جدید نیستند. ابهام، پیچیدگی، عدم قطعیت و نوسان به بخشی از واقعیت سازمانها تبدیل شده و صنعت سلامت نیز بیش از هر زمان دیگری به افرادی نیاز دارد که صرفاً مدیر نباشند، بلکه رهبر باشند.
وی ادامه داد: رهبران آینده باید بتوانند اعتماد ایجاد کنند، استعدادها را پرورش دهند و به جای آنکه تنها به پیشبینی آینده بپردازند، در ساختن آن نقش داشته باشند.
تفرشی درباره سابقه فعالیتهای علمی و حرفهای خود نیز گفت: سالها در حوزه مدیریت و رهبری، فعالیتهای علمی، اجرایی، مشاورهای و مربیگری مدیران ارشد داشتهام و در کنار تدریس، پژوهش و تولید علمی، با صدها سازمان در حوزههایی همچون کوچینگ، منتورینگ، مشاوره، آموزش، سخنرانی، جذب و استخدام و حل تعارضات و چالشهای سازمانی همکاری کردهام.
وی افزود: بخش مهمی از این فعالیتها در صنعت سلامت و دارو و در حوزههایی مانند تصمیمگیری، مربیگری، کوچینگ، مشاوره، مدیریت منابع انسانی، رهبری، مهارتهای نرم و توسعه سازمانی انجام شده است. تمرکز اصلی من نیز بر توسعه مهارتهای رهبری، مدیریت استعداد، جانشینپروری و توانمندسازی مدیران ارشد بوده است.
دپارتمان مدیریت و رهبری؛ مسیری برای شناسایی و پرورش نسل آینده مدیران سلامت
تفرشی درباره اهداف راهاندازی دپارتمان مدیریت و رهبری در جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی اظهار کرد: هدف اصلی این دپارتمان، ایجاد یک مسیر نظاممند برای شناسایی ظرفیتهای افراد، توسعه این ظرفیتها، آمادهسازی افراد برای نقشهای مدیریتی و رهبری و در نهایت افزایش اثرگذاری آنها در سطح سازمان و اکوسیستم سلامت است.
وی ادامه داد: در این مسیر موضوعاتی مانند برند شخصی، دیدهشدن حرفهای، جانشینپروری و آمادگی برای پذیرش نقشهای کلانتر نیز مورد توجه قرار میگیرد. هدف نهایی این است که از مدیریت صرف عبور کنیم و به سمت رهبری با نگاه خلق ارزش پایدار در اکوسیستم سلامت حرکت کنیم؛ رویکردی که باید با توجه به ظرفیتها و چالشهای بیننسلی و تحولات انقلاب صنعتی پنجم دنبال شود.
هوش مصنوعی به اکوسیستم سلامت وارد شده است؛ مدیران باید برای همکاری با فناوری آماده شوند
مدیر علمی دپارتمان مدیریت و رهبری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی در ادامه با تشریح مفهوم رهبری نسل پنجم گفت: سیستمعامل رهبری نسل پنجم، پاسخی به دنیای جدیدی است که هوش مصنوعی، فناوریهای هوشمند و تغییرات سریع، بخش مهمی از آن را شکل دادهاند؛ رویکردی که در عین توجه به فناوری، انسانمحوری را در مرکز تصمیمگیری قرار میدهد.
وی افزود: مدیران امروز دیگر فقط با مسائل اداری و اجرایی مواجه نیستند، بلکه باید بتوانند در شرایط ابهام، عدم قطعیت، پیچیدگی و نوسان و در کنار چالشهای ژئوپلیتیکی، تصمیمهای درست بگیرند و میان انسان، فناوری و هوش مصنوعی در سازمان تعادل و معنا ایجاد کنند.
تفرشی با اشاره به شرایط خاص نظام سلامت اظهار کرد: سلامت مستقیماً با جان انسانها سروکار دارد. از یک سو با کمبود نیروی انسانی، مهاجرت متخصصان و فرسودگی شغلی مواجه هستیم و از سوی دیگر فناوریهای جدید با سرعت وارد این حوزه میشوند. این شرایط، هم فرصت و هم ریسک ایجاد میکند و مدیریت آن به مهارتها و نگاههای تازه نیاز دارد.
وی تأکید کرد: کشور باید با سرعت بیشتری برای این شرایط آماده شود و این آمادگی نیازمند تغییر باورها، افزایش انعطافپذیری شناختی، درک درست فناوری و حرکت به سمت رهبری شبکهای است. ساختارهای خشک و غیرانعطافپذیر سنتی نمیتوانند پاسخگوی پیچیدگیهای امروز باشند و در شرایط کنونی، درک سریع و اقدام بهموقع اهمیت زیادی دارد.
هوش مصنوعی جای مدیران را نمیگیرد؛ قضاوت انسانی و مسئولیتپذیری همچنان تعیینکننده است
تفرشی مهمترین ویژگی مدیر نسل پنجم را داشتن ذهنیتی یادگیرنده و آیندهنگر دانست و گفت: مدیر باید بتواند تغییرات را بپذیرد، از فناوری نترسد و در عین حال ارزشهای انسانی را در مرکز تصمیمگیریهای خود حفظ کند.
وی افزود: هوش مصنوعی ابزاری قدرتمند برای کمک به تصمیمسازی و تصمیمگیری است، اما قضاوت انسانی، مسئولیتپذیری، اخلاق و درک شرایط انسانی همچنان بر عهده مدیران خواهد بود. آینده متعلق به همکاری انسان و هوش مصنوعی برای خلق ارزش است، نه رقابت میان آنها.
آموزش مدیران سلامت در مسیر تحول
مدیر علمی دپارتمان مدیریت و رهبری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی همچنین بر ضرورت بازنگری در الگوی آموزشهای مدیریتی تأکید کرد و گفت: در گذشته معمولاً آموزشهای مشابهی برای افراد مختلف ارائه میشد، اما امروز نیازها متفاوت است و آموزشهای مدیریتی باید به سمت شخصیسازی حرکت کند.
وی افزود: توسعه مهارتهای رهبری، شناخت اکوسیستم سلامت و افزایش توان تصمیمگیری در شرایط ابهام و عدم قطعیت باید بخش مهمی از آموزشهای جدید باشد. مدیران ارشد، مدیران میانی، سرپرستان، کارکنان مستعد و حتی افرادی که ایدههای نوآورانه در اکوسیستم سلامت دارند، میتوانند مخاطبان این آموزشها باشند.
تفرشی هدف از این رویکرد را تربیت نسل جدیدی از رهبران برای آینده نظام سلامت عنوان کرد و گفت: آینده نظام سلامت نیازمند مدیرانی است که علاوه بر دانش تخصصی، توانایی رهبری در محیطهای پیچیده، فناورانه و متغیر را نیز داشته باشند.
آینده نظام سلامت از امروز ساخته میشود
وی با تأکید بر اینکه آینده اکوسیستم سلامت با سرعت زیادی در حال تغییر است، گفت: مدیرانی موفقتر خواهند بود که از امروز برای یادگیری، تحول و استفاده هوشمندانه از فناوری و خلق ارزش در اکوسیستم سرمایهگذاری کنند.
مدیر علمی دپارتمان مدیریت و رهبری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی در پایان با اشاره به تحول نگاه به سرمایه انسانی در سازمانها اظهار کرد: نگاه مدیریتی در سالهای گذشته از مدیریت اداری و منابع انسانی به سمت توسعه سرمایه انسانی، مدیریت استعداد، فرهنگ سازمانی و سازمانهای آینده حرکت کرده است و امروز بیش از گذشته بر «مزیت انسانی» تأکید میشود.
تفرشی در پایان خاطرنشان کرد: در این رویکرد، قضاوت، خلاقیت و توان همکاری انسان در کنار هوش مصنوعی به عنوان یک مزیت مهم شناخته میشود. رهبری نسل پنجم نیز به دنبال ایجاد هماهنگی میان انسان، فناوری، فرهنگ، ساختار و هوش مصنوعی است تا سازمانها بتوانند تصمیمهای مسئولانهتر بگیرند و در نهایت ارزش پایدار بیشتری برای اکوسیستم سلامت خلق کنند.