چرا از شر پراید دهه ۸۰ خلاص نمی‌شویم؟

نرخ گواهی اسقاط خودرو در ایران به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته و به ۶۰ میلیون تومان رسیده است. این تغییر طبق اعلام انجمن مراکز اسقاط خودروهای فرسوده، از تاریخ ۱۰ خرداد اجرایی خواهد شد. مقدار این گواهی به مدل و سال ساخت خودرو بستگی دارد و بر اساس آن، هر خودروی فرسوده می‌تواند بین یک تا سه گواهی اسقاط دریافت کند. به طور مثال، خودروی پرایدی که در نیمه اول دهه ۸۰ به بازار آمده و اکنون عمر آن بیش از ۲۰ سال است، به معادل ۱۸۰ میلیون تومان گواهی اسقاط نیاز دارد، در حالی که این خودرو در بازار دست‌دوم با قیمت‌های بالاتری تبادل می‌شود. در سال جاری، شرایط فرسودگی خودروها به گونه‌ای است که خودروهای مدل ۹۰ به قبل، به عنوان خودروهای فرسوده شناخته می‌شوند. طبق مقررات، اگر یک تاکسی بیش از ۱۰ سال و یک وانت بیشتر از ۱۵ سال از زمان ساختش گذشته باشد، در این طبقه‌بندی قرار می‌گیرد. همچنین اگر یک خودرو برای دو نوبت متوالی موفق به دریافت معاینه فنی نشود، به عنوان خودرو فرسوده شناخته خواهد شد. افزایش نرخ گواهی اسقاط از ۳۵ میلیون به ۶۰ میلیون تومان به معنای رشد تقریبا دو برابری است و این گواهی به عنوان یک امتیاز مالی برای خودروسازان و واردکنندگان لازم است تا بتوانند محصولات جدید خود را شماره‌گذاری کنند. همچنین، این گواهی با هدف تشویق مالکان خودروهای فرسوده به اسقاط خودروهای قدیمی طراحی شده است. محاسبه مبلغ گواهی اسقاط به سال تولید خودرو وابسته است. خودروهایی که قبل از سال ۱۳۷۵ تولید شده‌اند، تنها یک گواهی اسقاط دارند که معادل ۶۰ میلیون تومان ارزش دارد و خودروهای تولید شده در سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰ دو برگه گواهی دریافت می‌کنند که ارزش آن‌ها به ۱۲۰ میلیون تومان می‌رسد. بیشترین حمایت مالی به خودرهایی تعلق دارد که در بازه سال‌های ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۵ تولید شده‌اند و مالکان این خودروها با اسقاط، سه برگه گواهی به ارزش ۱۸۰ میلیون تومان دریافت می‌کنند. با این حال، تفاوت بسیار زیاد بین ارزش گواهی اسقاط و قیمت بازار خودروهای دست‌دوم بدین معناست که برخی از مالکان تمایلی به اسقاط خودروهای خود ندارند. به عنوان مثال، یک پراید مدل ۸۲ که با سه گواهی اسقاط به ارزش ۱۸۰ میلیون تومان برآورد می‌شود، در بازار آزاد به قیمتی بین ۲۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان خرید و فروش می‌شود. تا زمانی که این اختلاف قیمت برقرار باشد، مالکان به اسقاط خودروهای فرسوده خود تمایلی نشان نخواهند داد و ترجیح می‌دهند این خودروها را به عنوان سرمایه نگه دارند یا به افراد دیگر بفروشند که قصد استفاده از آن‌ها در سیستم حمل و نقل غیررسمی دارند.