رمزگشایی از رویکرد آینده آلمان در بحبوحه تنش‌های تعرفه‌ای و چالش‌های سیاسی

به گزارش روز دوشنبه ایران اکونومیست از شبکه دویچه وله، «حزب محافظه‌کار دموکرات مسیحی» (CDU/CSU) و «حزب چپ میانه سوسیال دموکرات‌» (SPD) از توافق بر سر ائتلافی خبر داده‌اند که آلمان را به تشکیل دولت جدید بسیار نزدیک‌تر می‌کند.

به نوشته این رسانه، تنش های جهانی و به ویژه تعرفه‌های دونالد ترامپ دو طرف را در برلین وادار ساخته تا به سوی توافق گام بردارند.

فریدریش مرتس صداعظم آینده آلمان و رهبر حزب دموکرات مسیحی این کشور اخیرا در مورد توافق جدید گفت که کشورش در حال حاضر با موقعیتی روبرو است که در آن تنش‌های ژئوپلیتیک به طرز فزایندی رو به رشد هستند.

وی افزود: «واکنش ائتلاف در حال شکل گیری به این برهه آن است که ما به دنبال کمک به تغییر در جهان برای آلمان هستیم».

لارس کلینگ بایل از رهبران حزب سوسیال دموکرات نیز در همین زمینه گفت: «این یک نقطه عطف است. ما در برهه واقعا تاریخی زندگی می کنیم».

دولت آینده آلمان چه سیاست های تجاری را دنبال خواهد کرد؟

تعرفه های گسترده ترامپ و اقدامات متقابلی که برخی کشورها در پاسخ اعمال کرده اند، بازارهای سهام جهانی را به سمت یک مارپیچ سوق داده و ترس از وقوع جنگ تجاری جهانی را برانگیخته است. در این میان، آلمان به عنوان یک کشور صادرات محور که از وضع تعرفه ها آسیب دیده با وضعیتی به مراتب بدتر از رکودی که در دو سال گذشته شاهد بود، روبرو است.

از سوی دیگر، از آنجاکه اتحادیه اروپا مدیریت تجارت ترانس آتلانتیک را برعهده دارد، آلمان نمی تواند در این زمینه مستقل عمل کند. به همین دلیل با توجه به آسیب پذیری اقتصادی خود، دولت آینده برلین امیدوار به تنش زدایی است.

دویچه وله اما این رویکرد را با توجه به سیاست اقتصادی ترامپ، تا حدی خوش بینانه می داند.

آینده روابط فراآتلانتیک آلمان چیست؟

مرتس از مدت‌ها پیش حامی سرسخت روابط فراآتلانتیک بوده است. او به مدت ۱۰ سال ریاست یک سازمان غیرحزبی موسوم به «آتلانتیک بورکه» را برعهده داشت که کار آن تقویت روابط آمریکا و آلمان بود.

اما از زمان آغاز دولت دوم ترامپ، به نظر می رسد اعتماد این سیاستمدار به روابط نزدیک با واشنگتن دچار لرزه شده است.

در دولت نخست ترامپ نیز روابط دو طرف تحت صدراعظمی آنگلا مرکل چندان نزدیک نبود و سیاست‌های مهاجرتی وی به ویژه خاری در چشم ملی گرایان آمریکایی بود. لذا به نظر می رسد هرگونه دیدار مرتس و ترامپ باوجود فاصله گرفتن او از سیاست های مرکل، چندان آسان نباشد.

آیا آلمان موشک های تاروس را به اوکراین تحویل می دهد؟

تلاش‌های ترامپ برای تضمین یک توافق صلح برای اوکراین، کشورهای اروپایی را تاکنون به نقش یک تماشاچی تنزل داده است. ترامپ ماه گذشته به طور مستقیم با ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه درباره چارچوب احتمالی صلح صحبت کرد و در برهه هایی ولودیمیر زلنسکی را نیز از مذاکرات کنار گذاشت. لذا چنانچه توافقی هم بدست آید، می تواند یک توافق تحمیلی برای اوکراین، آلمان و دیگر کشورهای اتحادیه اروپا باشد.

دویچه وله از همین رو استدلال کرده است که چنین رویکردی از سوی ترامپ ائتلاف آینده برلین را به سمت حمایت بیشتر از اوکراین سوق خواهد داد.

کلینگ بایل نیز روز چهارشنبه هفته گذشته در همین زمینه خاطرنشان کرد: «ما در کنار مردم شجاع اوکراین ایستاده ایم. آنها می توانند به ما تکیه کنند».

اما تا آن زمان مشخص نیست که کمک های نظامی به اوکراین به چه شکل ادامه پیدا می کند. هرچند مرتس در زمان صدارعظمی اولاف شولتس، از ارسال موشک های کروز دوربرد «تاروس» به اوکراین حمایت کرد؛ موضوعی که شولتس به شدت با آن مخالف بود زیرا بیم ورود آلمان به درگیری مستقیم با روسیه را داشت.

آیا اروپا بدون حمایت آمریکا توان دفاع از خود را دارد؟

دویچه وله در این زمینه یادآوری کرده است: مرتس در شب انتخابات ماه فوریه (اسفند ماه)، تائید کرد که مطمئن نیست ترامپ به تعهد دفاع جمعی آمریکا تحت ماده ۵ ناتو پایبند باشد. وی از همین رو خواستار تقویت همکاری دفاعی اروپا شد تا بدین وسیله گام به گام به استقلال از آمریکا برسد. صدارعظم آینده آلمان با همین هدف موافقت پارلمان را برای تعهد مالی معروف خود مبنی بر «هر آنچه لازم است» برای تقویت نیروهای مسلح کشورش به دست آورده است.

از نقطه نظر نویسنده این مطلب، بخشی از افزایش همکاری دفاعی اروپا به معنای بررسی راههایی برای استفاده این قاره از قدرت بازدارندگی هسته ای دو قدرت ای حوزه یعنی فرانسه و بریتانیا است. هرچند در این میان برخی از اعضای اتحادیه اروپا از جمله ویکتور اوربان نخست وزیر مجارستان که روابط نزدیکی با روسیه دارد، مخالف ایده تقویت دفاعی و حتی حمایت از اوکراین هستند.

آیا سیاست اروپاگرانه آلمان شتاب خود را از دست می دهد؟

مرتس در گذشته، بارها دولت شولتس را به بی توجهی به روابط در اروپا، به ویژه با فرانسه و لهستان به عنوان دو همسایه متهم کرد. اما اکنون که او آماده مسئولیت صدراظمی است، به خوبی آگاه است که این امر ساده نیست و کارهای زیادی برای انجام دادن وجود دارد. وی چند روز پس از پیروزی در انتخابات، با امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه در کاخ الیزه دیدار کرد، که از نظر سیاسی تضعیف شده است. برلین با ورشو نیز به دلیل تنش‌های دیرینه روابط چندان نزدیکی ندارد. ضمن آنکه اساسا اشتیاق برای یکپارچگی بیشتر در سراسر اروپا به ویژه با قدرت گرفتن جناح های دست راستی هم کاهش یافته است.

آلمان چگونه خطرات امنیتی با چین را کاهش خواهد داد؟

برخی سیاستمداران در اروپا و از جمله آلمان در گرماگرم تنش های تجاری با ترامپ، به چین به عنوان یک شریک تجاری جایگزین چشم دوخته اند. نویسنده استدلال می کند که اروپایی ها باید بدانند تجارت با چین دیگر مانند گذشته سودآور نیست و صادرات خودروهای آلمانی به این کشور که زمانی پرسود بود دیگر مانند قبل نیست.

هرچند هدف دولت آینده برلین کاهش خطرات امنیتی مرتبط با چین خواهد بود و در توافقنامه ائتلاف، نیز دو طرف بر سر جلوگیری از سرمایه گذاری خارجی در زیرساخت های حیاتی و بخش های استراتژیک که در تضاد با منافعشان است، تاکید کرده اند؛ بخشی که بی تردید مربوط به چین است.

آیا آلمان از اهداف اقلیمی خود دست می کشد؟

حزب سبزها در روزهای پایانی دولت شولتس، توانست بودجه قابل توجهی برای حفاظت از آب و هوا به دست آورد و حتی شاهد اصلاحاتی در قانون اساسی بود. اما وضعیت در مقیاس جهانی، بسیار متفاوت است. چراکه ترامپ بلافاصله پس از روی کار آمدن، از تمامی توافق های بین المللی آب و هوایی خارج شد.

از همین رو به نظر می رسد پیشبرد اقدامات حفاظت از آب و هوا در سطح بین المللی برای آلمان بسیار دشوارتر از قبل شده باشد. ضمن آنکه گروه‌های زیست محیطی نیز بر این عقیده هستند مرتس چندان به این موضوع پایبند نیست. آنها به ویژه با اشاره به عبارت توافقنامه ائتلاف که در آن «حفاظت از آب و هوا باید با رقابت اقتصادی و برابری اجتماعی متعادل شود» اشاره کرده و می‌گویند همین خود نشانگر تضعیف قابل توجه اهداف آب و هوایی دولت پیشین است.