به سرزمین صد گنج ایران سفر کنید

شمال سیستان و بلوچستان، شهرهای زهک، هیرمند و زابل را در خود جای داده و مردمش مرزداران غیوری هستند که با گویش سیستانی صحبت می‌کنند. وجود دریاچه ۴۰۰۰ کیلومترمربعی هامون، چاه نیمه‌ها، مجتمع تفریحی – تحقیقی دانشگاه زابل در حاشیه چاه نیمه‌ها، آثار تاریخی و منحصر به فرد از جمله شهر سوخته متعلق به ۵۰۰۰ سال قبل، دهانه غلامان تنها شهر هخامنشی ایران، کوه خواجه تنها بنای خشتی منحصر به فرد و دهها اثر تاریخی و طبیعی در کنار قابلیت‌های مرزی، این منطقه را به عنوان یکی از نقاط بکر جنوب شرق کشور تبدیل کرده است.

هر چند طی سالهای اخیر خشکسالی در منطقه سیستان حکمفرما شده اما با اجرای طرح‌های مختلف کشاورزی و آبخیزداری، سرسبزی و طراوت خاصی را در بخش‌هایی ازاین سامان خواهیم دید. البته رودخانه هیرمند که از افغانستان به سمت مرز ایران جریان دارد، هر از چند گاهی به طرف مرز ایران در منطقه سیستان جریان می‌یابد و خوشحالی و شادمانی مردم این سامان را به همراه دارد.

سیستان و بلوچستان طی سالهای اخیر در ابعاد مختلف تحولات چشمگیری را شاهد بوده که باعث رونق و آبادانی این سامان شده و به لحاظ دارا بودن شرایط اقلیمی و نیز اراضی حاصلخیز و وجود انواع میوه‌های گرم و نیمه گرمسیری به هندوستان کوچک مشهور شده است. بلوچستان منطقه وسیعی است که حد شمالی آن کویر لوت وحد جنوبی آن نیز دریای عمان را شامل می‌شود.

بلوچ‌ها یکی از اقوام اصیل و شناخته شده ایرانی هستند، که به زبان بلوچی که از نزدیکترین خویشاوندان زبان فارسی است، سخن می‌گویند. بلوچستان دارای طبیعت کوهستانی بوده و اطراف آن کوه‌های متعددی فرا گرفته است که از بلندی‌های استان، کوه آتشفشان نیمه فعال تفتان در خاش با ارتفاع ۴۰۰۰ متر خودنمایی می‌کند. مناطق جنوبی سیستان و بلوچستان با توجه به مجاورت با دریای عمان و بهره گیری از بادهای موسمی مونسو، اقلیم متفاوتی دارند.

نوری، عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه سیستان و بلوچستان، با اشاره به گونه‌های جانوری استان اظهار کرد: تمساح پوزه کوتاه ایرانی (گاندو)، خرس سیاه، سنجاب بلوچی، لاک پشتان دریایی، وجود مارهای بومی و وجود انواع پرندگان بومی و مهاجر استان برخی از گونه‌های جانوری استان هستند که با توجه به شرایط منطقه زیستگاه مناسبی برای آنها است.

وی به بخش بزمان به لحاظ اکو توریستی و زیستگاه جانوری اشاره کرد و افزود: جاذبه‌های اکوتوریستی منطقه بزمان از تنوع بالایی برخوردار است. این منطقه به دلیل دارا بودن حدود ۳۵ درصد گونه‌های جانوری ایران به خصوص گونه منحصر بفردی همچون خرس سیاه و خزندگان کمیاب، فرصت بوم گردی مناسبی را فراهم آورده است.

عضوهیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان ادامه داد: بزمان یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان است و در ۹۰ کیلومتری ایرانشهر واقع شده است. بزمان یکی از باسابقه‌ترین بخش‌های استان محسوب می‌شود. غار کرمانچی و غار گربودار از دیگر نقاط دیدنی منطقه بزمان به شمار می‌روند.

عضوهیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان گفت: دربخش تنوع گیاهی نیز این استان درمیان دیگر استانها در جایگاه مطلوبی قرار دارد. جنگل‌های حرا یا همان درختزارهای دریایی را در نوار باریکی از پناهگاه‌های ساحلی می‌توان دید. نام دیگر جنگلهای غرق در آن، جنگلهای مانگرو است.

نوری اضافه کرد: از مهمترین جلوه‌ها و جاذبه‌های طبیعی سیستان و بلوچستان می‌توان به قله تفتان اشاره کرد. کوه آتشفشان تفتان با بیش از چهار هزار متر ارتفاع واقع در جنوب شرقی ایران و در فاصله ۵۰ کیلومتر شمال شرقی شهرستان خاش قرار گرفته است. وجود چشمه‌های آب معدنی و آب گرم متعدد در اطراف آن ویژگی‌های خاصی را به این منطقه بخشیده است.

معاون پژوهشی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان در ادامه گفت: جلوه‌های زیبا و دیدنی جنوب استان همچون شمال، تنوع دل انگیزی به همراه داشته و هر بیننده و شنونده‌ای را به سوی خود جلب می‌کنند. «قلعه ناصریه» مربوط به دوره قاجاریه در ایرانشهر، «سفال کلپورگان» درسراوان، سواحل زیبای عمان در چابهار و «قلعه چهل دختران» در نیکشهر و صدها اثر تاریخی و طبیعی دیگر برغنای استان افزوده است.

وی ادامه داد: سواحل زیبای دریای عمان و در کنار منطقه آزاد اقتصادی و تجاری چابهار، این شهرستان را به جزیره‌ای زیبا و دیدنی برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرده است. وجود فرقه‌ها و مذاهب مختلف و همزیستی مسالمت آمیز آنان در کنار یکدیگر، آداب و سنن مختلف، طبیعت بکر، تاریخ کهن و هنرهای دستی خود سندی از تنوع و زیبایی استان است.

وی با تاکید به توسعه گردشگری استان با توجه به طبیعت شگرف منطقه، گفت: سیستان و بلوچستان سرزمینی صد گنج با اسطوره و فرهنگی غنی است که باید در زمینه جذب گردشگر به استان برنامه ریزی مناسبی انجام شود.

نوری تصریح کرد: گردشگری در اقتصاد پویا و توسعه پایدار نقش مهم و اساسی دارد و اقتصاد توریسم در سیستان و بلوچستان در صورت حمایت و ایجاد زیرساخت‌های اصلی می‌تواند توسعه پایدار را به همراه داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: آب و هوای مناسب و همچنین وجود شمار زیادی جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی، باستانی و طبیعی در سیستان و بلوچستان از قابلیت‌های جذب گردشگر از کشورهای خاورمیانه و حوزه خلیج فارس به استان به شمار می‌رود.

نوری افزود: این استان شاخصه‌های طبیعی ممتاز از جمله آب و هوای مطبوع سواحل دریای عمان در فصل پاییز و زمستان و داشتن آبهای معدنی گرم و سرد به عنوان یکی از مناطق ویژه در گردشگری محسوب می‌شود.