عالمی که داستان‌های حیرت‌آورش در اذهان مردم جریان دارد

به گزارش سرویس دین و اندیشه خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، صاحب (تاریخ عالم آرای عباسی) که از مأخذ مورد اعتماد است، می‌گوید که شیخ بهاءالدین محمد عاملی معروف به (شیخ بهائی) در شب چهارم شوال سال 1030 ه . ق بیمار شد و هفت روز رنجور بود، تا اینکه در شب 11 شوال در گذشت.

به مناسبت سالروز وفات این عالم برجسته شیعه خلاصه‌ای از زندگی این بزرگمرد عرصه دین و دانش را مرور می‌کنیم:

ولادت:

شیخ بهاءالدین محمد بن عزالدین حسین بن عبدالصمد بن شمس الدین محمد بن علی بن حسین بن محمد بن صالح حارثی همدانی عاملی جبلی، معروف به (شیخ ‌بهائی)، در سال 953 هجری قمری در بعلبک از توابع جبل عامل در یک خاندان علم و دانش که تبار و نسب خود را به (حارث همدانی) یکی از یاران مخلص علی (علیه السلام) می‌رسانند، پا به عرصه حیات نهاد پدر عالیقدر او، عالم بزرگوار، شیخ حسین فرزند عبدالصمد حارثی بوده است، در ایام جوانی، در اثر سختگیری‌ها و کارشکنی‌هایی که در امور شیعه در جبل عامل پیش آمده بود، وی به ایران منتقل شد و کودک نوپا نیز همراه پدر بود که آن زمان عهد حکومت صفویه بود، حکومت صفویه که حرکت سیاسی خود را با تز دفاع از اهل بیت (علیه السلام) و دوستی و مودت آل عصمت (علیه السلام) شروع کرده بود، به همین دلیل وی به حکومت صفوی پیوست و با خاندان بزرگ منشار که عنوان (شیخ الاسلامی)حکومت را داشت، وصلت نمود.

تحصیلات:

وی از کودکی چون دارای ذوق سرشار و استعداد وافی و جامع بوده توانست از همان اوان کودکی از محضر بزرگان و دانشمندان متعددی کسب علم نماید، به خاطر همین از محضر پدر شروع نمود، تفسیر و حدیث و ادبیات عرب را از پدر، حکمت و کلام و بعضی علوم معقول را از ملا عبداللّه مدرس یزدی، و ریاضیات را از ملا علی مذهب و ملا افضل قاضی مدرس و ملا محمد باقر بن زین العابدین یزدی، و طب را از حکیم عماد الدین محمود، و صحیح بخاری را نزد محمد بن عبداللطیف مقدسی آموخت.

اساتید:

شیخ بهائی به کشورهای مختلفی مسافرت کرده و از محضر اساتید متعددی در رشته‌های گوناگون کسب علم نموده است که مهمترین آنها عبارتند از: 1- پدر بزرگوار خویش. 2- ملا عبداللّه مدرس یزدی، صاحب حاشیه ملا عبداللّه .3 - ملا علی مذهب .4 - ملا افضل قاضی مدرس.5- ملا محمد باقر بن زین العابدین یزدی، صاجب کتاب مطالع الانوار، .6 - حکیم عماد الدین محمود .7 - محمد بن عبداللطیف مقدسی.

شاگردان:

برای پی بردن به مقام علمی و میزان دانش شیخ، کافی است بدانیم که متجاوز از 40 تن از دانشمندان و بزرگان قرن یازدهم هجری قمری از وی علم آموخته و بهره برده‌اند و بعضی از آنان عبارتند از: 1- ملا صدرا. 2- فیض کاشانی.3 - علینقی کمره‌ای. 4- محقق شیخ الاسلام.

5 - فاضل جواد. 6 - مجتهد مفتی اصفهانی.

تألیفات:

شیخ بهایی یکی از پر برکت‌ترین علمای جهان اسلام از نظر تألیف بوده است، برخی تعداد تألیفات او را با توجه به رساله‌ها و حاشیه‌ها و تعلیقه‌ها، به 200 جلد رسانده‌اند، ولی تازه‌ترین تحقیق در این مورد، از دکتر محمد باقر حجتی، است که به کنفرانس دمشق (در مورد شیخ بهائی ) ارائه داده‌اند، تعداد آنها 123 جلد است که در بخش‌ها و رشته‌هایی همچون؛ الف: فقه (29 جلد)، ب: علوم قرآنی (9 جلد)،ج: حدیث (2 جلد)؛1 حاشیه کتاب (من لایحضره الفقیه )، د: ادعیه و مناجات (6 جلد)،ح: ادبیات و علوم عربی (28 جلد):

و چند جلد کتاب دیگر که موضوعات آنها مشخص نشده است، مانند: شرح حق المبین، الصراط المستقیم، القدسیه و.

اولین کسی که یک دوره فقه غیر استدلالی به صورت رساله عملیه به زبان فارسی نوشت به نام (جامع عباسی) شیخ بهائی است.

گفتار بزرگان:

برخی در توصیف او گفته‌اند: شیخ بزرگوار ما (علا مه جهان بشر و مجدد دین در قرن حادی عشر) است که ریاست مذهب و ملت به او منتهی گردید، و در علوم و فنون اسلامی فنی وجود نداشته که او از آن بهره‌ای نبرده باشد.

مقام علمی:

گاهی ستارگانی طلوع کرده‌اند که غیر از فروغ شعر و نویسندگی، دارای پرتو نبوغ و مواهب فطری دیگری هم بوده‌اند یکی از همین نوابغ، بدون شک حکیم، فقیه، عارف، منجم، ریاضی دان، شاعر، ادیب و مورخ بزرگ، در آسمان علم و فقاهت، شیخ بهاء الدین عاملی، معروف به (شیخ بهائی) است شیخ بهائی نه تنها در فقه و حکمت و ریاضیات و لغت و حدیث دست داشته است، بلکه او واجد کمالات و حایز علوم معقول و منقول بوده است هنوز داستان‌های حیرت آوری که از شگفتی‌های علمی اوست، در اذهان مردم جریان دارد و حقا می‌توان گفت شیخ بهائی نه تنها عالم کم نظیری است، بلکه در نوع خود شخصی بی مانند است اطلاعات وسیعی که شیخ بهائی در رشته‌های مختلف داشته، به شهرت وی کمک بسیاری کرده است و تنها طبقه خواص و اهل مطالعه نیستند که او را می‌شناسند، بلکه توده مردم هم با اسم او آشنایی کامل دارند.

شیخ بهایی در اثر ذکاوت و استعداد فطری که داشت، با بهره‌گیری از پدر و محیط علمی و فضیلتی اصفهان توانست در علوم و دانش‌های متداول عصر تبحری به دست آورد. در جامعیت و تنوع علوم و دانش، کمتر نظیری می‌توان بر او پیدا نمود.

او خود با تواضع و فروتنی خاصی، به این حقیقت اعتراف دارد، آنجا که می‌گوید: من در مباحثه و جدل، بر هر ذوفنونی چیره شدم، ولی هرگز نتوانستم با کسی که در یک فن استاد بود، حریف شوم.

پس هر انسانی نمی‌تواند در تمام فنون موفقیت و پیشرفت داشته باشد، بسیار بجاست که مربیان و پیش کسوتان ذوق فرد را دریابند و او را به مسیر مورد علاقه‌اش هدایت کنند.

مسافرت:

شیخ بهائی مردی جهانگرد بوده است و به مصر، شام، حجاز، عراق، فلسطین، آذربایجان و هرات مسافرت کرده است.

وفات:

در مورد تاریخ وفات شیخ بهایی نیز اقوال گوناگون وجود دارد، صاحب (تاریخ عالم آرای عباسی) که از مأخذ مورد اعتماد است، می‌گوید که در شب چهارم شوال سال 1030 ه . ق بیمار شد و هفت روز رنجور بود، تا اینکه در شب 11 شوال در گذشت و از آنجا به مشهد بردند و در آنجا که درس می‌گفت، به خاکش سپردند.