آمریکا باید تسلیحات سنگین در اختیار شورشی‌های سوری قرار دهد

به نقل از مؤسسه بروکینگز، بنا به ارزیابی‌های کارشناس مسائل خاورمیانه در این اندیشکده آمریکا برای تغییر بازی در سوریه به نفع شورشی‌ها و منافع خود در این منطقه لازم است به هر نحو ممکن و تا آنجا که امکان دارد، به شورشیان کمک تسلیحاتی کند.

بالاخره، رئیس جمهور اوباما با اکراه زیاد تصمیم نهایی خود برای تجهیز مستقیم گروه‌های مخالف سوری را اتخاذ نمود. رئیس جمهور به خوبی می‌داند که ورود به جنگ هرچند کار آسانی است، اما خروج از آن بسیار دشوار است. نمونه عراق تردیدی در ذهن وی باقی نمی‌گذارد. اما وی همچنین درس‌های مهمی از جنگ لیبی گرفته است. اوباما پس از آنکه با مأموریت محدود موافقت نمود، بلافاصله مجبور شد تا سطح مشارکت آمریکا را افزایش دهد وگرنه می‌بایست با احتمال شکست شورشیان مواجه می‌شد.

با این وجود، تعهدات دیرهنگام آمریکا برای پیروزی شورشیان سوری تأسف‌بار است. انسان‌های زیادی کشته شده‌اند و موفقیت‌های میدانی شورشیان که شش ماه پیش به دست آورده بودند، اکنون از دست رفته است. به دست آوردن مجدد آن وضعیت برتر، به چیزی بیشتر از مداخله محدود خارجی کنونی نیازمند است. حتی اگر سرنگونی بشار اسد رئیس جمهور سوریه به راحتی قابل تحقق باشد، برکناری وی در مقایسه با سقوط صدام حسین در سال 2003 که ثبات را به عراق به ارمغان آورد، تضمین کننده صلح و ثبات در سوریه نخواهد بود.

مسأله اساسی این است: قرارداد صلح در شرایط کنونی عملی نیست. این امر نیازمند تلاش‌های نظامی بیشتر در خط مقدم است و در نهایت چنین قراردادی به نیروهای حافظ صلح چندملیتی جهت اجرای آن نیاز دارد.

افزون بر این، درصد محدودی از نیروهای آمریکایی باید بخشی از این نیروهای چندملیتی باشند. به جز آمریکا هیچ کشور دیگری توانمندی‌های نظامی و نفوذ سیاسی لازم را برای ایجاد انسجام در این ائتلاف نظامی چند ملیتی ندارد.

مزایای تأخیر

در همین راستا، عدم تمایل رئیس جمهور برای درگیر شدن در بحران سوریه در عمل تأثیرات سودمندی داشته است. این به طور چشمگیری به هم‌پیمانان امریکا نشان داد که آمریکا در واقع یک بازیگر ضروری است. انگلیس، فرانسه، ترکیه، عربستان سعودی، اردن و قطر هر یک به نحوی از اوباما درخواست کرده‌اند که نقش رهبری قدرتمند را بازی کند.

این تقاضای مصرانه برای مداخله آمریکا، عنصر جدیدی در مسائل خاورمیانه است. این همچنین به آمریکا فرصت بیشتری می‌دهد تا خطرات ناشی از مداخله نظامی را مدیریت کند.

اگر اوباما اکنون ایده مداخله نظامی چندجانبه را با متحدان خود در میان بگذارد، وی راحت‌تر می‌تواند آنها را برای حمایت از شورشیان متقاعد نماید، به گونه‌ای که انسجام بیشتری میان این کشورها بوجود آید.

علاوه بر این، این اعلان ـ برای مداخله نظامی ـ به مردم سوریه اطمینان خاطر می‌بخشد که جامعه جهانی برای پایان بخشیدن به خشونت و درگیری‌های فرقه‌ای در این کشور تعهد کامل دارد. این می‌تواند یکی از مزیت‌های روانشناختی مهمی را که تاکنون در اختیار اسد بوده است، بر هم بزند: هم اکنون این احساس در میان بسیاری از سوری‌ها وجود دارد که آنها با یک انتخاب دشوار رو به رو هستند؛ یا باید حکومت اسد را برگزینند یا القاعده به علاوه جنگ فرقه‌ای را انتخاب نمایند.

ما می‌توانیم با دادن اطمینان خاطر به مردم نسبت به آینده و دوران پس از اسد، به طور مؤثری با چالش فوری تغییر حرکت جنگ مقابله کرده و آن را به نفع شورشیان مدیریت کنیم. ما می‌توانیم نه تنها سلاح‌های سبک در اختیار شورشیان قرار دهیم، بلکه همچنین می‌توانیم در صورت نیاز تسلیحات سنگین و حتی حمایت هوایی از آنان به عمل بیاوریم. پس از تعیین اهداف و معیارهای فراگیر سیاسی و نظامی برای مداخله، برخی گام‌های اضافی دیگر می‌تواند برداشته شود، بدون آنکه آمریکا خطرات ناشی از یک جنگ تمام‌عیار را به جان بخرد.

چگونه می‌توان اسد را سرنگون ساخت؟

برای دستیابی به اهداف اعلام شده مبنی بر وادار کردن اسد به کناره‌گیری، آمریکا باید نقش پررنگتری در ایجاد هماهنگی میان شورشیان سوری بازی کند. همچنین واشنگتن باید خود را هم به عنوان مغز متفکری که حرکت‌های کلیدی را در میدان نبرد مشخص می‌کند و هم به عنوان راهنمایی ببیند که حرکت عناصر گوناگون اپوزیسیون را در جهت اهداف مشترک تنظیم می‌کند.

محاسبات اسد و حامیان ایرانی وی مادامی که حلب و دمشق به صورت دائم و مستقیم تحت کنترل شورشیان قرار دارد، تغییر نخواهد کرد. اینها اهداف راهبردی کوتاه مدتی است که آمریکا باید برای مخالفان تنظیم کند و آمریکا باید حمایت‌های لازم را در اختیار آنها قرار دهد.

ما نمی‌توانیم از اسد و نخبگان نزدیک وی انتظار داشته باشیم که تبعید را بپذیرند، در حالی که آنها مطمئن هستند که دو شهر مهم سوریه تحت کنترل آنها قرار دارد. تنها پس از اینکه وی کشور را ترک کرد، ما قادر خواهیم بود تا از اهرم‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی خود برای آغاز یک فرایند پیچیده میانجیگری جهت حل و فصل اختلافات سیاسی در کشور استفاده کنیم.

هرچند که از هم اکنون نمی‌توان جزئیات پایان درگیری سوریه را تعیین نمود و شاید به طور کامل شرایطی رقم بخورد که ما هنوز آن را پیش‌بینی نکرده‌ایم، اما این مهم است که درک روشنی از استراتژی جامع خود برای جنگ داشته باشیم.