گزیده‌ای از توصیه‌های رهبر انقلاب به شورای نگهبان؛ شورای نگهبان نباید به جوسازی‌ها اعتنا كند

به گزارش جام جم آنلاین، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه ای با توجه به اتمام مهلت ثبت نام نامزدهای ریاست جمهوری یازدهم در روز شنبه، گزیده بیانات معظم له درباره وظایف شورای نگهبان را منتشر كرد كه در ادامه می آید:

1- صلاحیت داوطلبین باید احراز شود

روالِ احراز و تشخیص صلاحیت یك روال همه جاییِ دنیایی است و مخصوص ایران و مخصوص مجلس شورای اسلامی هم نیست. در همه جا وقتی انسان برای مسئولیتی مأموریت دارد كه مسئول معیّن كند، قهراً تفحّص و جستجو می كند كه آیا این شخص صلاحیت دارد یا ندارد؛ این هیچ ارتباط ندارد به اینكه مجلس شورای اسلامی باشد یا غیر مجلس شورای اسلامی. بنابراین كار، كار معمولی ای است؛ كاری است كه در همه جای دنیا و پیش همه ی عقلای عالم انجام می گیرد. ۱۳۸۲/۱۰/۲۴
بعضی می گویند حقّ شهروندیِ انتخاب شدن را نبایستی سلب كرد. حقّ انتخاب شدن، حق شهروندی معمولی مثل حقّ شغل و كسب و كار و ساكن شدن در شهر و راه رفتن در خیابان و خریدن اتومبیل و ... نیست. این یك حقّ شهروندی است كه برای دارنده ی آن صلاحیتهایی لازم است كه این صلاحیتها باید احراز شود. مسئول احرازش هم فقط شورای نگهبان نیست؛ هم وزارت كشور است، هم شورای نگهبان، كه باید صلاحیتها را احراز كنند. در احراز صلاحیت نامزدها خودِ مردم بهترین افراد هستند و بیشترین مسئولیتها را دارند كه وقتی انسانی را احراز صلاحیت كردند، به همدیگر معرفی كنند و آن كسانی كه می توانند، برای آن شخص امكانات فراهم نمایند، تا انسان صالح بتواند وارد این میدان شود. ۱۳۸۲/۰۹/۲۶

۲- منظور از احراز صلاحیت، احراز یقینی علمی نیست!

مطلب دیگر این است كه ما احراز را حتمی می دانیم؛ ولی در این گونه مواقع عادتاً احراز یقینی و علمی ممكن نیست و احرازِ به معنای قیام بیّنه هم تقریباً همین طور است. اگرچه فرموده اند دو نفر یا سه نفر هم باشند كافی است؛ اما كمتر پیدا می شود مواردی كه دو نفر شاهدِ عادلِ شهادت دهنده ی عن حسٍّ بیایند و راجع به مطلبی شهادت دهند. در خیلی از این مسائل، مرزهای حدس و حس باهم نزدیك است و گاهی حدسیّات با حسیّات مشتبه می شود؛ بخصوص كه در خیلی از حرفها و اظهارات، جای تفاسیر مختلف وجود دارد؛ یعنی شخصی حرفی زده، وقتی شما به خودش مراجعه می كنید، می گوید من منظورم چیز دیگری بوده است. نمی شود گریبان او را گرفت كه ظاهرِ حرفت این است. اگر كسی خلاف ظاهر اراده كرده، یا در آن وقت توجّه به ظاهر نداشته، خلاف شرع كه نكرده است. بنابراین «ممكن است» شخصی خلاف ظاهر حرف زده باشد؛ همین ممكن كه شد، احتمال وارد می شود و پایه ی شهادت عن حسّ را سست می كند. بنابراین احراز كه می گوییم، مراد احراز علمی یا احراز شرعی به معنای قیام بیّنه نیست، بلكه مراد احراز عرفیِ ناشی از قرائن و امارات است كه باید قرائن و اماراتی قائم شود و انسان با یك اطمینان عرفی به این معنا برسد، كه البته ممكن است در هر دو طرف قرائن و امارات وجود داشته باشد؛ مثلًا اگر یك نفر در جایی حرفی زده و در جای دیگری هم حرف دیگری زده كه نقطه ی مقابل آن حرف است، این هم باید به حساب بیاید و انسان از مجموع و برآیند این ها مطلبی را احراز كند؛ یعنی آن نقاط اثبات كننده هم در كنار نقاطی كه به حسب ظاهر، صلاحیتها را نفی می كند، به حساب آید. ۱۳۸۲/۱۰/۲۴
البته ممكن است بعضی سابقه ای داشته باشند كه انسان براساس قرائنی كه دارد، تأیید می كند آن سوابق- كه الآن مطلوب نیست- از آن اشخاص منقطع شده است. بنابراین انسان باید برطبق وضعیت حال حكم كند. ۱۳۸۲/۱۰/۲۴

۳- مراقب باشید حق كسی ضایع نشود

من البته به هیچ وجه توصیه نمی كنم كه كسی در مقابل افرادی كه می خواهند با قانون گردن كلفتی كنند كوتاه بیاید؛ این را هم به آقایان گفتم، هم به بعضی از كسانی كه برای شكایت پیش ما آمدند؛ اما مؤكّداً توصیه می كنم كه مراقب باشید حقّ كسی ضایع نشود؛ چون ردّ صلاحیت چیز كوچكی نیست؛ یعنی اینكه ما كسی را ردّ صلاحیت كنیم و احیاناً صلاحیت داشته باشد. «جرح»، مسأله ی خیلی مهمی است. این طور نیست كه بگوییم ما این طور فهمیدیم؛ نه، باید جوانبش كاملًا دیده و رعایت شود. ۱۳۸۲/۱۰/۲۴

۴- احراز صلاحیت با دید صددرصد قانونی باشد

رد صلاحیت از دو حال خارج نیست؛ یا رد صلاحیتِ كسی است كه طبق قانون صلاحیت دارد- كه این غلط است- یا رد صلاحیت كسی است كه واقعاً طبق قانون صلاحیت ندارد، كه این درست است. نمی شود به طور مطلق گفت رد صلاحیت خوب است یا بد است. در یك صورت رد صلاحیت خوب است، در یك صورت بد است. باید به مسئولان احراز صلاحیت ها توصیه كنیم كه با دید صددرصد قانونی و بدون هیچ ملاحظه یی از هیچ طرف نگاه كنند. این، چیزی است كه بنده همیشه توصیه می كنم. ۱۳۸۴/۰۲/۱۹
البته كسانی كه به عنوان نامزد انتخابات به مردم معرفی می شوند، معنایش این است كه این ها صلاحیت دارند و این معرفی، امضای صلاحیت این هاست. دستگاه ها بایستی مراقب باشند كه این امضاء بیهوده، خلاف و دروغ نباشد. این دروغ گفتن به مردم است؛ هم رد كردنِ آدم صالح، هم پذیرفتنِ آدم ناصالح؛ هر دو بد و هر دو خلاف است . ۱۳۸۲/۱۰/۱۸
به نظر من مُرّ قانون خیلی مهم است. البته شما اهل قانون هستید و می دانید كه قانون زبان دارد؛ زبان قانون را باید دانست و حدود قانون را باید كشف كرد. گاهی اوقات كلمات و الفاظ برای بیان آن مغزها و محتوای حقیقیِ قانون كافی نیستند؛ قانون شناسی مثل شماها می تواند درك كند كه واقعاً قانون چه دارد می گوید. ۱۳۷۰/۱۲/۰۴

۵- به جوسازی ها ابداً نباید اعتناء كرد

نظارت شورای نگهبان در مسائل انتخابات ، یكی از مهم ترین كارهائی است كه انجام می دهد؛ كار بسیار مهمی است، كار بسیار لازمی است. به جوسازی هائی كه علیه این كار می شود، ابداً نباید اعتناء كرد. البته كار را باید درست انجام داد. به همان اندازه كه كار مهم است، به همان اندازه سلامت كار مهم است. یعنی باید معیارها را درست فهمید، و فقط بر اساس این معیارها قبول كرد یا رد كرد. از این معیارها نباید تخطی شود، كوتاهی هم نباید بشود، غفلت هم نباید بشود. ۱۳۸۶/۰۴/۲۰
اگر نظارت شورای نگهبان نباشد، و اگر تأیید صحت انتخابات به وسیله ی شورای نگهبان انجام نگیرد، اصل این انتخابات زیر سؤال خواهد رفت و اعتبار خود را از دست خواهد داد؛ چه انتخابات مجلس، چه انتخابات خبرگان، چه انتخابات ریاست جمهوری، و هر انتخاباتی كه نظارت آن بر عهده ی شورای نگهبان است. این وظایفِ یكی از دیگری مهم تر، همه بر دوش شورای نگهبان گذاشته شده است. ۱۳۸۶/۰۴/۲۰

۶- در نظارت بر كار ناظران دقت مضاعف داشته باشید

البته وظیفه ی شورای نگهبان خیلی سنگین است. این وظیفه را باید در حدّ مقدور با كمال دقّت و با رعایت حدّ اكثر عدل و انصاف انجام دهد و بر كار نظّار نظارت كند. آنچه كه آقایان نظّار انجام می دهند، به نام شورای نگهبان تمام می شود و از لحاظ مسئولیت الهی هم علی الظّاهر با مسئولیت بزرگواران این مجموعه انجام خواهد شد. این باید موجب شود كه دقّت و توجّه را مضاعف كنید. ۱۳۷۴/۱۱/۱۴

۷- به اعتراضات قانونی رسیدگی شود

ممكن است كسانی اشكالات و اعتراضاتی را بر مجاری گوناگون امور در انتخابات ثبت كرده باشند و اعتراض داشته باشند، كه البته، راه های قانونی وجود دارد. رسیدگی به اینها حتماً باید انجام بگیرد... من درخواست میكنم از آقایان مسئول در وزارت كشور و همچنین در شورای نگهبان كه به این موارد دقیقاً رسیدگی كنند. اگر چنانچه بعضی از اشكالات مقتضیِ این هست كه پاره ای از صندوقها بازشماری بشود، اشكالی ندارد. حالا مثلاً یك مورد را آقایان ذكر كردند كه آن شخص گفته كه رأی فلان نامزد این تعداد است، بعد در شمارش تعداد دیگری معرفی شده؛ خیلی خوب، كاری ندارد؛ صندوقهای مورد اشكال را، یا به طور تصادفی تعدادی از صندوقها را بازشماری كنند؛ خودِ نمایندگان ستادها هم حضور داشته باشند و ببینند، تا اطمینان كامل برای همه حاصل بشود. ۱۳۸۸/۰۳/۲۶
اگر كسانی شبهه دارند و مستنداتی ارائه میدهند، باید حتماً رسیدگی بشود؛ البته از مجاری قانونی؛ رسیدگی فقط از مجاری قانونی. بنده زیر بار بدعتهای غیرقانونی نخواهم رفت. امروز اگر چهارچوبهای قانونی شكسته شد، در آینده هیچ انتخاباتی دیگر مصونیت نخواهد داشت. بالاخره در هر انتخاباتی بعضی برنده اند، بعضی برنده نیستند؛ هیچ انتخاباتی دیگر مورد اعتماد قرار نخواهد گرفت و مصونیت پیدا نخواهد كرد. بنابراین همه چیز دنبال بشود، انجام بگیرد، كارهای درست، بر طبق قانون. اگر واقعاً شبهه ای هست، از راه های قانونی پیگیری بشود. قانون در این زمینه كامل است و هیچ اشكالی در قانون نیست. همانطور كه حق دادند كه نامزدها نظارت كنند، حق دادند كه شكایت كنند، حق دادند كه بررسی بشود. ۱۳۸۸/۰۳/۲۶