ie
ie
 
  جمعه 04، مرداد 1387
  Friday, July 25, 2008
صفحه اصلي

دلبري‌هاي اين گربه زيبا
چاپ
05 فروردين 1387,ساعت 07:16:25
ايران اکونوميست: آرامگاه حيقوق نبي در تويسركان طي قرن‌ها چند بار بازسازي شده‌است. اين آرامگاه يكي از قديمي‌ترين آثار تاريخي ايران محسوب مي‌ شوند. در اين جغرافيا (اگر حمل برخودستايي تاريخي نشود) هرچه هست از دشت‌هاي فراخ تا كوهستان‌هاي برف گرفته، تا آنچه يا به كثرت و يا به قلت مي‌رويد از جنگل‌هاي شمالي تا بيابان‌هاي مياني، و هر چه مردمان فرهيخته‌اش ساخته‌اند، چه زياد، چه كم، به گونه‌اي است كه انگار روياها و خيالها پرنيان را ديده‌اند و رقم زده‌اند.
در كوهستان‌هاي آتشش آوازهاي پرجبرييل مي‌سوزد. در رودهاي تا ابد جاريش ني اسرافيل جاودانه است. درجنگلهايش بادها با رقص برگهاي هميشه سبزش سرودهاي آفرينش را مي‌خوانند. وه كه كويرهايش خاك پوك بي‌حاصل نيست كه پنجه شيرين‌ترين خنياگران را به اين شوره خاك ساخته‌اند.
اما آنچه كه مردمان اين سرزمين ساخته‌اند، از سنگ و خشت و آينه، يا باد را به خانه‌ها ميهمان مي‌كنند، يا سفره آب‌ها را شريان دلهاي نازك خانه‌هاي كاه گلي. تالارهاي آينه آدمي را هزار تكه مي‌كند كه كثرت است و كاشي‌هاي هزارتكه مساجدش به يكي مي‌رسند كه وحدت است. اين‌گونه است اين سرزمين كه نامش ايران است وبهاربه بهار با روح اساطيرش زنده مي‌شود وجان شكوفه‌ها را لبريز مي‌كند.
حالا كه بهار نغمه‌هاي نوشدن را مي‌خواند و ايام به تمام تقويم‌ها از اساطيري تا فلاحتگري خوش است و فرزانگان هميشگي كه مقربان الهي‌اند، به حكمت، گردش برزمين را توصيه كرده‌اند بايد كه راهي سفر شد. اگر از صاحب بصيرتي بپرسي و راهي بخواهي براي سفري شايد بگويد، همانجا كه ايستاده اي، شهرت، دهت، و كوچه‌باغت جاي نگاري بوده است.
شايد كه شب هنگامي شيرين همه شيرين‌ها خواب تلخ فرود فرهاد ديده است. يا كورش به يادگار گذاشته و يا اين‌كه يكي از فرزندان صاحب ذوالفقار آن بي‌همتا، با همت جستن از نياي خويش اژدهاي دهان آتش را به دونيمه وروح دخترانه آب را آزاد كرده است. اين‌گونه است اين سرزمين، نقشي از همه آنچه در جهان است در خود نهان كرده بگذريم، اگر كوله‌بار نبسته‌ايد در بهار امسال و نقشه اين گربه زيبا را به دست داريد وسرگردانيد كه كجا را براي رفتن انتخاب كنيد، چند پيشنهادي مي‌نويسم از جاهاي كمترديده شده اين خاك.
نام تالاآب كه مي‌آيد شايد بيشتر ما انزلي را به ياد بياوريم كه سخت زيباست با نيلوفرانه‌هايش، سكوت و سكون آب در اين تالاب هرجانداري را به خود فرو مي‌برد. اما اگر به گمانتان انزلي تالاب انتهاي ايران است و خواهر و برادراني ندارد سخت در اشتباهيد.
يكي از تالاب‌هاي ايران كه ساحت واعتبار بين‌المللي دارد وچون نگيني مسافران محورهاي ارتباطي شهركرد - خوزستان را به‌خود جلب مي‌كند، تالاب فراموش نشدني چغاخور بختياري است. اين تالاب با 85 گونه گياه وآبزي منطقه سياحتي بكري است كه چشمان شما را انتظار مي‌كشد.
اگر نگاهتان بي‌تاب لحظات ناب پركشيدن قويي است، چغاخوربراي شما مهيا كرده است، پرندگان بي‌نظير همچون انواع حواصيل، لك لك سفيد، خروس كولي، كشيم، باكلان، مرغابي سانان، فلامينگو، يلوه، اكراس، قو، سليم، كاكائيها و آبزياني چون ماهي كپور، گامبوزيا (ماهي گورخري) و نيز خزندگاني شامل لاك پشت‌آبزي، حيواناتي همچون روباه و خرگوش درمجاورآن نيز زندگي مي‌كنند.
گونه‌هاي ماهي موجوددرتالاب داراي ارزش ژنتيكي و كنترل بيولوژيكي، زينتي، مطالعاتي، صيد تجاري و غذايي هستند. پوشش گياهي تالاب چغاخورازگونه‌هاي حاشيه‌اي، نم پسند، شناور و غوطه‌ور نظير بيد، مرغ چگن، پتامژتون، پلي‌گونيوم و ساز تشكيل شده است.
در حاشيه اين تالاب بي‌نظير تالاب گندمان و سولگان با ارزش‌هاي بي‌نظير طبيعي و گردشگري نيز چشم نوازند.
در همان پهنه‌هاي جنوبي كشور اگر هستيد قصد سفر به ميان مردمان مهربان آن را داريد، تالاب‌ بين‌المللي‌ شادگان‌ را فراموش نكنيد كه در جنوب‌ خوزستان‌ با وسعتي‌ بر‌ابر 400 هزار ‌هكتار متشكل‌ ‌از ‌عرصه‌‌هاي ‌آب‌ شيرين‌، شور و لب‌ شور است كه‌ شهرستان‌ شادگان‌ و روستا‌ها و نخيلات‌ ‌آن‌ ر‌ا چون‌ نگيني‌ در بر گرفته‌ ‌است.
تالاب‌ شادگان‌ ‌هم نادر است و هم مهم‌. ‌آب‌ شور تالاب‌ به‌ دليل‌ متصل‌ بودن‌ به‌ خور‌ها و خليج‌ فارس‌، د‌ايمي‌ و پر‌آب‌ ‌است‌ بنابر‌اين‌ ‌اكوسيستم‌ و گيا‌هان‌ و جانور‌ان‌ و به‌طور كلي‌ تنو‌ع‌ زيستي‌ در دو محيط ر‌ا مي‌تو‌ان‌ در ‌آن‌ ملاحظه‌ كرد.
در ‌اين‌ تالاب‌ پوشش‌ گيا‌هي‌ زيبايي‌ ‌از چولان‌ (گبن‌ )، برد‌ي‌، ني‌ و ‌علف‌ شور د‌ارد و بيش‌ ‌از 150 گونه‌ پرندگان‌ شاخص‌ و حمايت‌ شده‌ نظير ‌اردك‌ مرمر‌ي‌، تنجه‌، گيلانشاه‌ خالد‌ار، فلامينگو، ‌اردك‌ سرسفيد، ليكوتالابي‌ و نيز ما‌هياني‌ نظير شيربت‌، بني‌، كپور، بياح‌ و شانك‌ در ‌آن‌ به‌ وفور يافت‌ مي‌شوند و ‌همچنين‌ لاك‌ پشت‌ فر‌اتي‌ (لاك‌ نرم‌) نيز ‌از جمله‌ گونه‌‌هاي جانور‌ي‌ زيبا‌ي‌ موجود در اين تالاب‌ ‌است.
روستاييان‌ بومي‌ حاشيه‌ ‌اين‌ تالا‌ب عرب‌زبان و سختكوش و دل مهربانند. روستا‌ي‌ رگبه‌ به‌ ‌عنو‌ان‌ روستا‌ي‌ نمونه‌ و پايگاه‌ گردشگر‌ي‌ تالاب‌ تعيين‌ شده‌ و ‌افر‌اد‌ي‌ در زمينه‌ ر‌ا‌هنمايي‌ و ‌ار‌ائه‌ خدمات‌ مورد نياز به‌ گردشگر‌ان‌ تعيين‌ شده‌‌اند. ‌همو‌اره‌ مي‌تو‌ان‌ قايق‌هايي‌ با قايقر‌انان‌ نوجو‌ان‌ ر‌ا در كنار ‌آب‌ منتظر يافت‌ كه‌ با كمترين‌ توقعي‌ و مختصر ‌اشاره‌اي مرد‌ي‌‌هاي (پارو‌ها‌ي‌ مخصوص‌) قايقها ر‌ا به‌ آب‌ ‌اند‌اخته‌ و روح‌ ‌انسان‌ ر‌ا برفر‌از پهنه‌ وسيع‌ تالاب‌ با رقصي‌ بانشاط پرو‌از مي‌د‌هند.
‌همو‌اره‌ مي‌تو‌ان‌ گاوميش‌هاي شناور در‌آب‌ ر‌ا ديد كه‌ به‌ فرمان‌ كودكي‌ دست‌ ‌از ‌آب‌ تني‌ شسته‌ و در خشكي‌ به‌ دنبالش‌ رو‌انه‌ مي‌شوند. نيز‌ار‌ها، نخل‌ها و زنان‌ روستايي‌ زحمتكشي‌ كه‌ پا به‌ پا‌ي‌ مرد‌ان‌ خود تور‌ها‌ي‌ ما‌هيگير‌ي‌ ر‌ا تعمير مي‌كنند و ‌علاوه‌ بر ‌آن‌ ‌هميشه‌ بافته‌‌هاي حصير‌ي‌ رنگارنگ‌ زيبايي‌ د‌ارند كه‌ مي‌تو‌ان‌ به‌ يادگار ‌از ‌اين‌ سرزمين‌ به‌ ‌همر‌اه‌ برد.
اما اگر از جنوب ايران سري سوي شمال اين سرزمين كنيم، نوارحاشيه خزررا پراز تالاب زيبا خواهيم ديد. اما در اين نوار شايد يكي از نقاط كه دور از چشم مانده، شبه‌جزيره ميانكاله است در منتهي اليه جنوب شرقي درياي خزر، ميانكاله در 12 كيلومتري شمال شهر بهشهر واقع در استان مازندران است.
اين شبه جزيره، خليج گرگان را از درياي خزر جدا مي‌كند. آشوراده، ميان‌قلعه، قزل شمالي، قزل‌مهدي و قواسطل از روستاهاي حاشيه اين شبه جزيره هستند.

آبشار هميشه جاري اخلمد
البرز و زاگرس اگرچه با نام بلند ايران گره خورده‌اند و ستيغ آنان به بيننده غرور مي‌دهد، اما بي‌شك تنها نيستند وكوهستان‌هاي ديگر ايران نيز لبريز از زيبايي‌هاي بي‌پايان است. روستايي در خراسان رضوي هست، كوهستاني با آبشارهاي چندگانه كه پيشنهادي است به مسافران شهرشهادت، مشهد‌الرضا. سفربه خراسان رضوي به قصد زيارت است به نيت قربت، اما مناطق كوهستاني حاشيه‌اي آن را نمي‌شود نديد و راه آمده را بازگشت.
روستاهايي هستند كه شهرت دارند در حاشيه اين شهربه دليل طبخ اطعمه، اما در راه شمالي اين شهر به طرف چناران روستايي با آبشارهاي چندگانه به نام محلي اخلمد. اخلمد در مسير جاده مشهد - قوچان و به فاصله 84 كيلومتري مشهد واقع شده است. فاصله جاده فرعي آن تا جاده آسيايي حدود 16 كيلومتر است. رودخانه پر آب اين روستا مشربي از 2 آبشار كه يكي از آنان ارتفاعي حدود 23 متروديگري 40 متر دارد. براي ديدن آبشارها بايد راهي 3 كيلومتري را پياده گز كرد تا به آبشار و هواي سالم و انواع باغستان‌هاي گيلاس وسيب درختي رسيد كه در بهار شكوفه باران مي‌شود.
در مدخل دره اخلمد بندي است كه ساخت آن منسوب است به بايسنغر ميرزاي تيموري فرزند شاهرخ و حاكم توس در نيمه اول سده نهم كه به زيبايي‌هاي طبيعي اين منطقه افزوده است. به آنان كه سنگنوردي را هم دربرنامه نوروزي دارند دره اخلمد توصيه مي‌شود كه با ديواره‌هاي صخره‌اي با ارتفاع حدود 300 200 متر يكي از بزرگ‌ترين مناطق براي ورزش مفرح سنگنوردي ايران است. ديواره سفيد، الله‌اكبر، عقاب و... ديواره‌هاي معروف اخلمد است.
حالا كه صحبت از آبشار است، به آبشارزيباي لونك كه درجاده جنگلي وكوهستاني سياهكل به ديلمان جاري شده اشاره مي‌كنيم. اين آبشار در منطقه جنگلي كنار جاده كوهستاني سياهكل به ديلمان پس از شهر سياهكل قرار دارد و فاصله آن تا شهر سياهكل حدود 25 كيلومتر است. اين آبشار دوقلوست. اما اين جاده كوهستاني كه سياهكل را به ديلمان متصل مي‌كند، آنقدر زيباست كه چشم از ديدنش ودل از حظ آن سير نمي‌شود.

ارگ گوگد، پايه تاريخ اصفهان‌
ارگ تاريخي گوگد دومين بناي بزرگ خشت و گلي ايران است دردل گلپايگان، استان اصفهان. البته ديدني‌هاي اصفهان بي‌پايان وفقط شهرش نصف جهان است با چهارباغ، عالي‌قاپو، مسجد شيخ لطف‌الله و... با روستاهاي بي‌نظيري همچون ابيانه كه اثبات شهرنشيني وتمدن است در اين خاك از ديرينه روزهاي گم شده درچشم تاريخ تا امروز. اما حدود 4 قرن پيش ارگ تاريخي گوگد را ريخته‌اند وخشت را روي آن استوار كرده‌اند. ارگ پر است از خاطره و تاريخ، انگار در اين ارگ كساني منتظرند كه روايتهايي از جنگ‌ها وفتوح‌ها را براي رهگذران بيان كنند.

ريشهر، گذر عبور نياكان‌
اگر آب گرم جنوب را انتخاب كرده‌ايد ودربوشهراقامت داريد حتما به ريشهر، واقع در بخش مركزي شهرستان بندر بوشهر سربزنيد كه انبان اين منطقه پراست از هزاره‌هاي تاريخي. قدمت آثار كشف شده آن به هزاره سوم تا هزاره اول پيش از ميلاد مي‌رسد. آثار مكشوف در سال‌هاي 1872 تا 1877 شامل كتيبه‌هاي ميخي عهد «شو تروك ناخنوته» و بناها و اشياي مفرغي و سفال‌هاي نقش داراست و نشان مي‌دهد ريشهر ازهزاره دوم پيش از ميلاد يكي از شهرهاي مهم امپراتوري عيلام بوده‌است. از آجر نوشته‌هاي عيلامي معلوم مي‌شود اين شهر در آن عصر به نام «ليان» خوانده مي‌شده ‌است.
ظاهرا ليان به سبب موقعيت خاص جغرافيايي، يكي از حلقه‌هاي ارتباطي تمدن‌هاي شرق و غرب دنياي قديم بوده زيرا مرزهاي جنوبي فلات ايران به سبب همجواري با دريا و ساير شرايط جغرافيايي به ساكنان فلات هند اجازه مي‌داد از آب‌هاي ساحلي، براي ارتباط تجاري با تمدن‌هاي ايران و دشت بين‌النهرين استفاده كنند. نام ريشهر خلاصه شده «ريوارد اردشير» است.
اردشير بابكان شهرهاي متعددي در زمان حكومت خود برپا كرد كه در واقع ريوارد اردشير يكي از آنهاست. مي‌توان گفت تجديد بناي همان شهر ليان بوده‌است. اين شهر در دوران ساسانيان يكي از مهمترين مراكز علمي و ادبي محسوب مي‌شد و در آنجا جماعتي از دانشمندان و نويسندگان جاي داشتند. ريشهر بعد از اسلام تا سده‌هايي چند رونق داشت. گفته مي‌شود اين شهر در قرن شانزدهم حدود 2هزار خانه مسكوني داشته و 2 منطقه باستاني «تل پي تل» و «شاه‌نشين» نيز در همان حوالي ريشهر شناسايي شده‌اند.

كوه مقدس خواجه در سيستان
به سيستان وبلوجستان اگر رفته‌ايد تا بلكه از اين، خاك كه رستم را در اساطير پرورده و شهر سوخته را در واقع به گونه خيال ساخته است حتما كوه خواجه را هم به سيروسفر خود اضافه كنيد. اين استان پهناور با مردمان مهربان، بسيارديدني است. اما كوه خواجه به آن خاطر مجزاست كه 3 دين اسلام، مسيحيت وزرتشت آن را مقدس مي‌دانند، كوه خواجه در دشت سيستان و در 30 كيلومتري جنوب غربي شهر زابل قرار دارد. اين كوه ذوزنقه‌اي شكل از سنگ‌هاي بازالت سياه رنگ تشكيل شده و مانند جزيره‌اي در ميان درياچه ‌هامون قرار دارد.
در اطراف اين كوه تعداد زيادي آثارباستاني از دوران ساسانيان، اشكانيان و اسلامي باقي مانده كه شامل قلعه كوك كهزاد، قلعه چهل دختر، قلعه سرسنگ، آرامگاه خواجه غلطان، ساختمان پير گندم بريان، خانه شيطان، بناهاي منفرد آرامگاهي و قبور اسلامي است.

زريوار، نگين كردستان‌
كردها استقامت را از كوهستان‌ها وزيبايي را از رودبارها وگل‌هاي كوهي به ارث برده‌اند. اگراقامت به ميان خانه‌هاي پرصفاي اين قوم رشيد ايراني داريد، به هرجايش اگر پا بگذاريد زيبايي مي‌بينيد. اما درميان چنبركردستان درياچه زريوار يا به عبارت بهتر تالاب آب شيرين زريوار (زريبار) :(كردي: زريبار) نگيني است در فاصله 3 كيلومتري غرب شهر مريوان.
آب تالاب شيرين است و يكي از منحصر به فرد‌ترين درياچه‌هاي آب شيرين در جهان به‌شمار مي‌رود و همه شرايط جامع يك تالاب بين‌المللي را دارد و حتي مواردي از رفتار و عملكرد برخي از موجودات مشاهده مي‌شود كه تاكنون مطالعه روي ان صورت نگرفته است كه اين خود گواه بكر بودن اين تالاب براي ديدن است.

باغ ماهان، جان كرمان
كرمان اگر ارگ بم را از دست داد، با آن شكوه وجلال اما هنوز باغات دارد مايه مباهات ومردماني شايسته بزرگي شان. باغ شازده ماهان در اين استان است يكي از زيباترين باغ‌هاي تاريخي ايران. اين باغ مصفا بنا كرده‌اند را اواخر دوره قجري به آخر جمله برود در حدود 4 كيلومتري شهر ماهان و در دامنه كوه‌هاي تيگران. اين باغ از نمونه باغ تخت‌هاي ايراني است و در زميني مستطيلي شكل به مساحت پنج و نيم هكتار بنا شده و داراي سردر ورودي بسيار زيبايي است. بناهاي باغ عبارتند از كوشك اصلي يعني سكونتگاه دائمي يا فصل مالك كه در انتهاي فوقاني باغ قرار دارد. اين باغ علاوه بر سردر، شامل عمارت شاه‌نشين و حمام نيز هست در حال حاضر قسمت شاه‌نشين، به يك رستوران تبديل شده و توسط بخش خصوصي اداره مي‌شود.
در اين باغ درختان ميوه متنوعي به چشم مي‌خورند و در جلوي عمارت هم حوض‌ها و فواره‌ها آب‌نماي زيبايي را تشكيل داده‌اند. منبع آب باغ، رودخانه كوچك تيگران است.

پيامبر عبري‌زبان در همدان فارسي
‌ مي دانيد كه ايران پذيراي انديشه‌ها بوده است و فوت و مقبره تعداد قابل ملاحظه‌اي از پيامبران بني اسرائيل در اين سرزمين نشان از آن دارد كه اين سرزمين امن‌ترين زمين‌ها بوده است. در همدان پيامبري خفته است به نام حَيقّوق از پيامبران بني‌اسرائيل است كه حدود 700 سال قبل از ميلاد زندگي مي‌كرده و در زمان پادشاهي كورش بزرگ به ايران مهاجرت و در تويسركان ساكن شده و در همين شهر مُرده است. در تويسركان آرامگاهي براي او برپا شده است.
آرامگاه حيقوق نبي در تويسركان طي قرن‌ها چند بار بhttp://www.irankulturevi.com/turkce/iran/iranfile/mainpage2.jpgازسازي شده‌است. اين آرامگاه يكي از قديمي‌ترين آثار تاريخي ايران محسوب مي‌ شود.
 
< بعد   قبل >
Advertisement