|
سه شنبه 12، آذر 1387 |
Tuesday, December 02, 2008 |
صفحه اصلي
|
کانون در شطرنج توسعه لیزینگ کشور/فراهانی |
|
| 06 شهريور 1387,ساعت 14:36:42 | |
|
ايران اکونوميست:گروه اقتصادی- کانون شرکت های لیزینگ ایران وقتی در سال 1385 با مشارکت 11 شرکت برتر لیزینگ کشور تاسیس شد همه انتظار داشتند این نهاد صنفی بتواند روند پرافت وخیز صنعت لیزینگ را تا حدودی بسامان کند اما اکنون پس از سه سال وقتی کارنامه کانون شرکت های لیزینگ را مرور می کنیم، چندان انتظارات را برآورده نمی کند. اینکه دلایل ناکارآمدی کانون بیشتر ناشی از مسائل بیرونی است یا درونی بحث دیگری است. علی زارعی که به تازگی سمت دبیر کلی کانون را بر عهده گرفته، عزم خود را جزم کرده تا کانون را به جایگاه اصلی خود بازگرداند. آیا او خواهد توانست به کمک 51 شرکت عضو فعلی کانون به گفته های خود جامه عمل بپوشاند. آینده شاهد خوبی است.
صنعت لیزینگ در دوره تجدید حیات خود از ابتدای دهه 80 تاکنون افت و خیزهای فراوانی را تجربه کرده ، این افت و خیزها ناشی از چه عواملی بوده اند؟ نگاهی گذرا به سیر تحولات لیزینگ در ایران حاکی از این واقعیت است که این صنعت عملاً از نیمه دوم سال 1379 به صورت جدی و تاثیرگذار در بازار پول و سرمایه کشور شروع به رشد و نمو کرده است. سال های 1382-1381 را باید سرآغاز جهش لیزینگ در کشور دانست به طوری که در این سال ها 47 شرکت لیزینگ تاسیس و وارد چرخه فعالیت شدند. تعداد شرکت های ثبت شده در کشور بیش از 270 شرکت بوده است. صنعت لیزینگ کشور با توجه به اقتضائات اقتصادی کشور و همچنین ویژگی های فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جامعه با ورود به صنعت خودرو فعالیت خود را آغاز کرد و در ادامه با شناسایی بازار و نیازهای آن در عرصه های دیگر از جمله لیزینگ ماشین آلات و تجهیزات، هواپیما، کشتی و شناور، مسکن، گردشگری و سایر کالاهای سرمایه ای و مصرفی بادوام در حال فعالیت است. در واقع با تقسیم بندی فعالیت های لیزینگ به دو نوع مالی و عملیاتی، شرکت های لیزینگ فعال در کشور در حوزه لیزینگ مالی (سرمایه ای) عمدتاً در قالب عقد اجاره به شرط تملیک عملکرد مطلوبی داشته اند اما در حوزه لیزینگ عملیاتی در مراحل آغازین راه قرار دارند. در زمینه خدمات پس از اعطای تسهیلات لیزینگ نیز که بخش قابل توجهی از فرآیند لیزینگ را تشکیل می دهد، شرکت های لیزینگ مطرح کشور که اغلب عضو کانون هستند فعالیت های درخور توجهی داشته و خدمات جدیدی از قبیل امکان تغییر مستاجر، تغییر ضامن، تغییر مال الاجاره و... به مشتریان خود ارائه می کنند. + در راستای ایجاد تنوع در تکنیک های فروش نیز به نظر کمتر فعالیت شده است. صنعت لیزینگ در ایران در حال حاضر دوره معرفی و رشد را سپری می کند. در نتیجه فرصت های زیادی برای توسعه لیزینگ در ایران وجود دارد.اکنون برای لیزینگ اقلام بزرگ، شرکت های لیزینگ در حال مذاکره جهت اجرا در قالب سندیکا یا کنسرسیوم با سایر شرکت های لیزینگ و نیز با بانک ها و دارندگان منابع مالی مثل بیمه ها و صندوق های بازنشستگی هستند. برای ورود به بازار لیزینگ بین المللی نیز بخش خاصی در شرکت های لیزینگ و کانون لیزینگ تشکیل شده و با بهره گیری از مشاوران باتجربه داخلی و خارجی در جهت دستیابی به منابع ارزان قیمت و توسعه بازارهای خود در سطح بین المللی اقدام کرده اند. + در فرآیند رشد لیزینگ،این صنعت در ایران در چه مرحله ای قرار دارد و به نظر شما تا چه حد توسعه پیدا کرده است؟ برخی اعتقاد دارند صنعت لیزینگ در کشور ما چندان رشد نکرده است. معتقدم صحبت درباره توسعه نیافتگی صنعت لیزینگ در ایران کمی شتاب زده است و مقایسه ایران با کشورهای توسعه یافته در این حوزه منطقی به نظر نمی رسد. همانطور که می دانید پیش شرط انتقال تکنولوژی، بومی کردن آن با در نظر گرفتن ویژگی های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشورها است و بر این اساس اعتقاد دارم صنعت لیزینگ در ایران با توجه به ویژگی های خاص کشور ، پس از تجدید حیات آن در دهه 80 اتفاقاً توسعه قابل توجهی یافته. نکته اساسی آن است که مشکلات صنعت لیزینگ در ایران بیش از آنکه مربوط به فاکتورهای علمی و عملیاتی حاکم بر صنعت لیزینگ باشد، تحت تاثیر اقتصاد دولتی، وضعیت نقدینگی، کمبود حمایت های لازم از سوی نهادهای اقتصادی و دولتی ، وضعیت اجتماعی و فرهنگی و نبود راهکارها و مبانی قانونی جهت اجرای کامل و صحیح آن است و به هر حال ضروری است که ما در تحلیل های خود درباره میزان توسعه یافتگی صنعت لیزینگ به این فاکتورها توجه کنیم. + کانون در مهار چالش های پیش روی صنعت لیزینگ چگونه نقش ایفا کرده و آیا به نظر شما این میزان ایفای نقش کافی بوده است؟ هدف اولیه تاسیس کانون ایجاد یک تشکیلات مستقل و منسجم جهت پیگیری مسائل، مشکلات صنفی و خواسته های صنعت لیزینگ، همچنین سازماندهی فعالیت ها و استفاده از راهکارهای علمی جهت ارتقای این صنعت در راستای مقابله با چالش های پیش رو بوده است که این اهداف در گذر زمان و با توجه به نیازها و الزامات موجود توسط کارگروه های ایجاد شده در کانون مورد بازنگری قرار می گیرد. قطع نظر از نحوه عملکرد سال های قبل کانون که قاعدتاً باید از دبیران وقت کانون سوال شود در سال جاری و با تغییراتی که در سطح هیات مدیره کانون صورت گرفت فعالیت های کانون وارد فاز جدید و گسترده ای شده است. در حال حاضر با تشکیل کارگروه های تخصصی، زمینه های جدید فعالیت مورد بررسی و تجزیه و تحلیل علمی در کارگروه های لیزینگ عملیاتی ، تحقیق و توسعه ، استانداردهای مالی و مالیاتی ، امور حقوقی ، سیاستگذاری نشریه در سایت ، همایش ها و کنفرانس ها ، اعتبارسنجی ، ارتباطات و رسانه و پذیرش اعضای جدیدی قرارگرفته است و امیدواریم در آینده ای نزدیک شاهد جهش قابل ملاحظه ای در تمام فرآیندهای لیزینگ باشیم. + رویکرد کانون به لیزینگ عملیاتی چگونه است؟ کانون همواره در تلاش است با نگاهی فراگیر به ابعاد گوناگون صنعت لیزینگ و با به کارگیری روش های علمی و عملی مناسب، در پی گسترش این صنعت باشد. نگاه کانون به لیزینگ عملیاتی بسیار گسترده تر از کرایه خودرو است و کانون در حال بررسی و تدوین روش های عملیاتی کردن این فعالیت در تمام حوزه های عملکردی شرکت های لیزینگ همچون لیزینگ عملیاتی ماشین آلات و تجهیزات، خودرو و به خصوص مسکن است. + گفته می شود شرکت های لیزینگ کمتر به خدمات پس از فروش توجه داشته اند. به نظر شما این گفته تا چه حدی می تواند صحت داشته باشد؟ همانطور که پیش از این هم اشاره کردم اصولاً شرکت های لیزینگ در راستای ارائه خدمات بهینه به مشتریان ، مسیرهای مختلفی را طی می کنند از جمله تلاش برای تامین منابع مالی ارزان ، انعطاف پذیری ضوابط ، مقررات و آیین نامه ها ، ایجاد سیستم های اعتبارسنجی و جمع آوری اطلاعات اعتباری مشتریان ، ورود به عرصه تعالی سازمانی ( مدلEFQM )، اخذ گواهینامه سیستم های مدیریت کیفیت (ISO ) ، ارائه خدمات سیستمی در راستای سرعت بخشیدن به امور مراجعان ، ارائه خدمات اینترنتی و توجه جدی به مقوله مشتریان خوش حساب و مشتریان بدحساب و ارائه راهکارهای عملی در این خصوص ، اطلاع رسانی مستمر از طریق وب سایت ، تلفن گویا ، ارسال صورت وضعیت دوره ای مشتریان و....نکته اساسی آن است که شرکت های لیزینگ همواره سعی می کنند رضایت مشتریان خود را کسب کنند و طبعاً در این راستا یکی از پایه های شرکت ها ، ایجاد واحدهای تحقیق و توسعه است. + به نظر شما مشتریان چقدر از عملکرد شرکت های لیزینگ رضایت دارند و در این راستا آمارها از جمله مطالبات معوق چه مسائلی را نشان می دهند؟ میزان رضایت مشتریان لیزینگ در ایران را می توان به میزان استقبال آنها از خدمات این صنعت ارزیابی کرد منتها در این میان یک مساله اساسی وجود دارد و آن هزینه بالای پول در ایران است که عملاً باعث بالا رفتن نرخ اجاره بها و اقساط می شود و در نتیجه مشتریان در پرداخت اقساط خود با مشکل مواجه می شوند و طبعاً از لیزینگ ها انتقاد می کنند در حالی که این مساله ناشی از مشکلات ساختاری اقتصاد کشور ماست. فارغ از این مساله آمارها نشان می دهد مردم از لیزینگ استقبال کرده اند. با نگاهی به جدول روبه رو می بینیم که طی سال های 84 تا 86 شرکت های لیزینگ به طور میانگین سالانه نزدیک 1500 میلیارد تومان تسهیلات اعطا کرده اند. این مقدار تسهیلات در برخی اوقات می تواند بیش از سه برابر گردش مالی سالانه ایجاد کند. این میزان گردش مالی بیش از دو درصد (GNP) را تشکیل می دهد. در بحث معوقات ، شرکت های عضو کانون به صورت تخصصی وارد عمل شده و با اعتبارسنجی متقاضیان در زمان ارائه خدمات، نظارت و پیگیری وصول مطالبات به صورت هدفمند عملکرد مناسبی داشته اند. در همین راستا شرکت های مذکور با تهیه لیستی از مشتریان بدحساب و به اشتراک گذاشتن اطلاعات لیست مذکور در بین اعضا از ارائه خدمات و اعطای تسهیلات به آنان اجتناب می ورزند لذا نسبت معوقات به تسهیلات اعطایی در لیزینگ ها کمتر از 10 درصد بوده در حالی که این رقم در بانک ها حدود 15 درصد است. با این حال با توجه به اینکه بر اساس استانداردهای موجود این رقم باید به پنج درصد کاهش یابد کارگروه دیگری در کانون در حال تهیه آیین نامه جامع اعتبارسنجی است تا با تصویب و اعمال این آیین نامه از تجربیات سایر شرکت های عضو که درصد معوقات آنها زیر پنج درصد است جهت کاهش معوقات سایر شرکت ها استفاده شود. + شرکت های لیزینگ طی چند سال گذشته به لیزینگ مسکن نگاه ویژه ای داشته اند .علت این مساله چه بود؟ به رغم اینکه گفته می شود شرکت های لیزینگ با ورود به لیزینگ مسکن زمینه افزایش تورم را باعث شدند اما واقعیت عکس این تحلیل است چرا که اجرای لیزینگ مسکن باعث می شود تا مسکن در اختیار مصرف کننده نهایی قرار گیرد و زمینه های دلالی و خرید و فروش کاذب در حوزه مسکن حذف شود.همانطور که می دانید زمانی تورم قابل کنترل است که پول تبدیل به کالا شود و شرکت های لیزینگ چه در حوزه مسکن و چه کالاهای دیگر ، دقیقاً این تعریف را عملیاتی می کنند و کالا و مسکن را در اختیار مصرف کننده نهایی قرار می دهند. در هر حال به دلیل ضعف نقدینگی در بسیاری از متقاضیان مسکن عرصه برای حضور شرکت های لیزینگ در این حوزه فراهم شد و آنها توانستند نقش موثری در خانه دار کردن بسیاری از مردم ایفا کنند. تجربه شرکت های لیزینگ نشان می دهد سیاستگذار باید بخشی از تقاضای مسکن را به سمت اجاره داری سوق دهد به طوری که حدوداً 40 تا 50 درصد از طریق صنعت اجاره داری و لیزینگ مدیریت شود ، البته نشانه های این مساله کم و بیش دیده می شود از جمله اینکه واگذاری خانه های 99 ساله وآیین نامه، آیین نامه ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن که رئیس جمهوری محترم در ابتدای سال جاری آن را ابلاغ کردند که یکی از محورهای این قانون راه اندازی و رواج لیزینگ مسکن است. پیرو ابلاغ این آیین نامه،کانون نیز به ساماندهی فعالیت و گسترش لیزینگ مسکن در شرکت های لیزینگ در ابعاد مالی و عملیاتی پرداخت که در این خصوص کارگروه تحقیق و توسعه کانون در حال تدوین آیین نامه ها و دستورالعمل های مورد نیاز است. + ارائه یک تحلیل منطقی از چالش های صنعت لیزینگ آیا امکان پذیر است؟ به نظر می رسد استخراج چالش های صنعت لیزینگ نیازمند شناخت این صنعت و استفاده از متدهای علمی و روش های تحقیقی ریشه ای باشد. قطعاً نگاه سطحی و مقطعی می تواند اثرات منفی و مخربی را بر صنعت لیزینگ وارد آورد لذا عدم درک اهمیت و ضرورت های لیزینگ مهم ترین جنبه های این چالش هاست.همچنین از بعد سخت افزاری امکانات مورد نیاز برای توسعه لیزینگ را در اختیار داریم لیکن در بعد نرم افزاری که همان قوانین و زیرساخت های مالی است کمبودهایی وجود دارد که در جهت تامین آن تلاش می کنیم. |
| < بعد | قبل > |
|---|



