 |
 |
|
سه شنبه 12، آذر 1387 |
Tuesday, December 02, 2008 |
صفحه اصلي
|
جاذبه و دافعه سهام مخابرات/دكتر مير مطهري |
|
| 05 شهريور 1387,ساعت 16:58:16 | |
|
ايران اکونوميست:گروه اقتصادي- طی روزهای گذشته گامهای نخست برای واگذاری سهام شرکت مخابرات به بخش خصوصی برداشته شد. به این واگذاری باید از دو زاويه نگاه کرد. نخست، از منظر جذابیتهای سهام مخابرات و دوم، از منظر ویژگیهای این واگذاري در بورس
شرکت مخابرات در عرصه فنآوری ارتباطات فعالیت دارد که صنعتی بسيار پویا، در حال توسعه و سودآور است. از همینرو، در همه كشورهايي كه سابقه واگذاري سهام مخابرات وجود دارد، مردم به خوبی از عرضه اين سهام استقبال کردهاند. شرکت مخابرات و شرکتهای از این دست دائما محصولات تازهاي که حاصل پیوند فنآوری اطلاعات و شیوههای ارتباطات و مخابرات است، عرضه میکنند كه بازار سودآوری دربردارد. البته، درمورد شركت مخابرات ايران، شاید به درستي نتوان ارزیابی کرد که اين شركت در ارائه محصولات جديد، خدمات تازه و قابليتها و تكينكهاي پیشرفتهتر، در چه وضعيتي قرار دارد. معمولا تكنولوژي، حاصل بازار رقابتي است؛ يعني همه شركتهاي موجود در بازار رقابتی به منظور حفظ سهم خود در بازار به طراحی و عرضه محصولات تازه در بازار دست میزنند، اما با توجه به ساختار شبهانحصاری بازاری که شرکت مخابرات در آن فعالیت دارد، نميدانيم تا چه اندازه اين رويه در بازار مخابرات ایران وجود دارد. تردیدی نیست که در سالهاي گذشته، اين شركت با تفكر دولتي اداره شده و نوع عرضه اين شركت نشان داد كه تفكر دولتي همچنان براين شركت غالب است. برای نمونه، يكي از مهمترين مسائل و الزامات عرضه سهام شركتي در بورس، ارائه صورتهاي مالي شفاف است و متاسفانه اين قاعده از سوي مديران شركت مخابرات كمتر رعايت شد. اين درحالي است كه با پذیرش شركت مخابرات در بورس، این شرکت بايد بهقواعد افشاي شفاف اطلاعات تن دهد. شايد تا روز پذيرش در بورس، براي مديران شركت مخابرات اهميتي نداشت كه صورتهاي مالي اين شركت را در زمان مقتضی منتشر كنند و در مجامع مختلف، پاسخگوي سهامداران باشند اما اين رويه از زمان پذيرش بايد به فراموشي سپرده ميشد. اما ديديم در اين زمينه، امور بهدرستي شكل نگرفت. شاید گفته شود كه تراز تلفيقي شركت هنوز آماده نشده است، اما به طور كل، پيش از هرگونه عرضه سهام، بايد اطلاعات كافي به بازار منعكس شود. در زمينه عرضههاي دولتي، بايد به دو محور اصلي توجه كنيم. نخست، بايد اطلاعات درست به صورت عادلانه، در اختيار همه فعالان بازار قرار گيرد. دوم، شفافيت لازم در بازار ايجاد شود تا زمينه كشف قيمت صحيح آن صورت گيرد. در این زمینه باید پرسید اگر این مقدمات فراهم نبود، چرا درعرضه سهام اين شركت تعجيل شد؟ و اگر آماده بود، بايد توضيح داده شود كه چرا اطلاعات به بازار منعكس نشد؟ شاید دلیل آن که تركيب خريداران شركت مخابرات، بيشتر حقوقي است تا حقيقي نیز ناشی از آن باشد که خریداران حقیقی به سبب ناآگاهي از وضعيت مالي اين شركت، ريسك نكردهاند. صرفنظر از اين كليات، واگذاري سهام اين شركت، جزئياتي هم دارد كه بسيار با اهميت به نظر ميرسد. به طور مثال شركت اعلام كرده است كه درسال 1385، درحد 25 درصد، حاشيه سود داشته است. حاشیه سود اين شركت، براي سال 1386براساس صورتهاي تلفیقی حسابرسي نشده، 23 درصد سود اعلام کرده است. جدیدترین پیشبینی سود شرکت برای سال مالی جاری 172 ريال است. به عبارت دیگر، حاشيه سود آتی اين شركت 13 درصد اعلام شده است كه در مقايسه با سود سال گذشته، شاهد افت شديد آن هستيم. با توجه به الزامهايي كه بورس براي پذيرش شركتها درنظر ميگيرد، مشخص نيست كه چه اتفاقي در شركت مخابرات رخ داده است كه حاشيه سود آن تا اين اندازه افت كرده است. اما تلقی برخی فعالان بازار سرمایه آن است که شركت مخابرات قصد دارد اين مابهالتفاوت را در تعدیلهای آتی پیشبینی سود خود جبران كند. نكته ديگر اين است كه پيشبيني سود اين شركت در سامانه معاملات بورس درج نشده و كساني كه قصد دارند به اطلاعات مالي اين شركت دست پيدا كنند، نميتوانند اثري از پیشبینی سود اين شركت بيابند. بورس دراين زمينه توضيحي ارائه نكرده و كسي نميداند چرا چنين بدعتي در بازار شكل گرفته است. گفتنی است در قانون بودجه و قانون مربوط به درآمد شركتهاي دولتي، شركتهاي مخابراتي استاني بايد 40 درصد درآمد خود را به خزانه واريز كنند. بنابراين نكتهاي كه در اين ميان مغفول مانده، اين است كه تكليف خریداران سهام شركت مخابرات در روزهای اخیر در اين زمينه چه خواهد شد. آیا پس از واگذاری سهام، نیز این قانون همچنان جاری است یا خیر. از منظر مدیریت بازار سرمایه، نكته مهم اين است كه شركت مخابرات با توجه به اندازه بسيار بزرگي كه دارد، تاثير تعیینکنندهای بر بازار ميگذارد. سرمايه اين شركت با توجه قيمت اسمي سهام، چيزي حدود 4 هزار و 500 ميليارد تومان است كه پس از عرضه در بازار، با توجه به قيمت حدود 150 توماني آن، ارزش سهام آن به 6 هزارو 750 ميليارد تومان رسید. بنابراین، با فرض نوسانات عادی بازار سهام، بهجرات میتوان از شرکتی گفت که حدود 7 هزارميليارد تومان ارزش دارد. با توجه به ارزش جاری بازار سهام، چيزي حدود 10درصد ارزش بازار به همين شركت مخابرات تعلق خواهد گرفت. قابل پیشبینی است كه با عرضههای آتی سهام و افزایش سهام شناور اين شركت، دامنه مشكلات گستردهتر خواهد شد. بنابراين اين سهم نياز به مراقبتهاي زيادي دارد تا در اثر نوسان در قيمت آن، بازار متلاطم نشود. تردیدی نیست که سهامدار عمده شركت مخابرات بايد براي بازارگرداني اين سهم، برنامهريزي كند. در مجموع، تصميم دولت براي عرضه سهام شركت مخابرات تصميمي بزرگ است. موفقیت اين تصميم سياسي بزرگ، منوط به تامین شرایط مناسب است. اگر به سازمان خصوصيسازي براي عرضه سهام شركت مخابرات فشار وارد شده است، بايد از آن سو، شرايط بازار هم فراهم ميشد. از سوی دیگر، اين انتقاد به بورس وارد است كه چرا تن به این شتابزدگی داده است بهویژه آن كه سهام شركت مخابرات، درشرايطي عرضه شد كه اطلاعات مالي آن به بازار منعكس نشده بود. از این رو، اين انتقاد واقعا قابلطرح است که چرا شرکت بورس بدون دريافت اطلاعات مالي مخابرات یا دستکم بدون انتشار عمومی آن، اجازه عرضه سهام آن را صادر كرده است. البته، ارزیابی قطعی کامیابیها و ناکامیهای عرضه سهام مخابرات نیاز به زمان بیشتری دارد، اما شايد بتوان گفت كه عرضه سهام مخابرات، با اندکی شتابزدگی همراه بوده است. * رييس سابق سازمان خصوصيسازي و دبيركل اسبق بورس منبع:دنياي اقتصاد |
| < بعد | قبل > |
|---|
