ie
ie
 
  دوشنبه 11، آذر 1387
  Monday, December 01, 2008
صفحه اصلي

آب، نفت قرن بيست‌ويکم
چاپ
30 مرداد 1387,ساعت 11:18:00
ايران اکونوميست:گروه اقتصادي- هجدهمين نشست "هفته جهاني آب"، کار خود را در استکهلم آغاز کرده است. برخي کارشناسان، آب را موضوعي براي جنگ در قرن بيست‌ويکم مي‌دانند. بيش از يک‌پنجم مردم جهان از دسترسي به آب آشاميدني بهداشتي محرومند.

بيش از 2 هزار و500 کارشناس از140 کشور جهان در استکهلم، پايتخت سوئد، گرد هم آمده‌اند تا هجدهمين کنفرانس "هفته جهاني آب" را برگزار کنند.
اين همايش يک هفته‌اي، بزرگترين نشستي است که با موضوع آب در سراسر جهان برگزار مي‌شود و بنياد جهاني آب آن‌را سازماندهي مي‌کند. راه‌هاي مقابله با کم‌آبي و فراهم کردن آب آشاميدني بهداشتي، از مهم‌ترين محورهاي نشست استکهلم است.
در مورد کم‌آبي و سيل مشکلاتي که در پي آن سرازير مي‌شود، آمار و اعداد نگران‌کننده‌اي منتشر مي‌شود. حدود يک ميليارد انسان در سراسر جهان از آب آشاميدني بهداشتي محرومند. سازمان ملل پيش‌بيني مي‌کند که تا پايان قرن جاري، آب موجود در قاره آفريقا بيست درصد کاهش يابد. هم‌چنين پيش‌بيني مي‌شود که در کشورهاي شاخ آفريقا (منطقه‌اي در شرق قاره آفريقا، ميان خليج اودن و اقيانوس هند، شامل کشورهايي هم‌چون سومالي و اتيوپي) و حتي آفريقاي جنوبي هم رفته‌رفته مشکل کم‌آبي پديدار شود.

پيش‌بيني "جنگ آب" در مناطق خشك
آب در آفريقا گاهي گران‌تر از لندن يا نيويورک فروخته مي‌شود. کم‌آبي يکي از مشکلاتي است که عمري به درازاي تاريخ دارد، مشکلي که مردم هر منطقه از جهان، با روش‌هاي خاص خود به مقابله با آن رفته‌اند. ايرانيان براي مبارزه با آن قنات را اختراع کردند و 14 کشور آفريقايي از جمله آفريقاي جنوبي و ناميبيا براي فائق‌آمدن به آن در سال 1995، براي بهره‌برداري از منابع آبي مشترک، سند همکاري امضا کردند.
سرعت رشد مشکل کم‌آبي اما در دهه‌هاي گذشته از سرعت يافتن راه‌حل‌ها بيشترشده، به‌طوري که چيرگي بر آن حتي گاهي ناممکن به‌نظر مي‌رسد.
رشد جمعيت جهان، گرم‌شدن کره زمين و رشد سريع برخي کشورها در حوزه اقتصاد، به‌ويژه در آسيا و آفريقا به جان منابع موجود آب افتاده‌اند. کريستيان فروليش، جامعه‌شناسي که از پايان‌نامه دکتراي خود با موضوع "مناقشه آب" دفاع کرده، مي‌گويد: «هر جا کمبود آب، زندگي انسان‌ها را به خطر بيا‌ندازد، خطر جنگ بر سر مايع حيات نيز بيشتر مي‌شود».
به پيش‌بيني سازمان ملل متحد، در پنج تا 10 سال آينده کشمکش‌هاي خونيني بر سر آب در کشورهاي جنوبي بيابان‌هاي "صحرا" در آفريقا در خواهد گرفت. در مقابل برخي ديگر از کارشناسان اين نظريه را رد مي‌کنند و خريد يا شيرين‌کردن آب را به مراتب ارزان‌تر از لشکرکشي مي‌دانند.
گروه سومي هم آب را مايه وصل مي‌دانند نه فصل. به زعم اين گروه، وقتي کشورها پيرامون توافق بر سر استفاده از منابع آبي مشترک بر سر ميز مذاکره بنشينند، فرصتي براي مذاکره در مورد اختلاف‌ها و مشکلات ديگر هم خواهند يافت.
با تمام اين موارد، شکي در مورد تشديد روزافزون بحران کم‌آبي در جهان وجود ندارد. البته با وضع کنوني، اشغال يک کشور براي راهيابي به منابع آبي، غيرمنطقي به نظر مي‌رسد. اما نبايد فراموش کرد که در جهان کشورهايي هم‌چون اتيوپي وجود دارند که با منابع آبي تنها يک کشور (اريتره) فاصله دارند. چه تضميني وجود دارد که اتيوپي، پنجاه سال ديگر، براي دستيابي به دريا، به همسايه خود اعلام جنگ نکند؟

کم‌آبي و بحران سلامت
حدود يک ميليارد انسان در سراسر جهان از دسترسي به آب آشاميدني سالم محرومند. يکي ديگر از مسائلي که در کنفرانس استکهلم به آن پرداخته خواهد شد، رابطه آب با بهداشت و سلامت است. بر اساس آمار بنياد جهاني آب، در حال حاضر بيش از يک‌سوم از مردم جهان، دسترسي به توالت بهداشتي ندارند. علاوه بر اين، 2.6 ميليارد انسان نيز در سراسر دنيا از خدمات بهداشتي کافي محرومند؛ مشکلاتي که رشد آنها با کم‌آبي رابطه مستقيم دارد.
افزايش بهاي آب، مي‌تواند در کنار ارتقاي فرهنگ عمومي جامعه، ابزاري مفيد براي کنترل مصرف باشد. بر اساس آماري که مجله "دي‌ولت" آلمان منتشر کرده، گران‌ترين آب لوله‌کشي جهان، در لوله‌هاي آب آلمان جريان دارد. قيمت هر متر مکعب آب در اين کشور 1.91 يورو است در حالي که اين قيمت در فرانسه 1.27 يورو و در آمريکا تنها 47 سنت است. شايد اگر آب لوله‌کشي در ايران هم از بهايي منطقي برخوردار باشد، شهروندان براي تميز کردن حياط خانه خود از آن استفاده نکنند.
شرکت‌کنندگان در نشست "هفته جهاني آب"، نشست روز سه‌شنبه‌ي خود را به قاره آسيا اختصاص دادند. اين قاره60 درصد از جمعيت جهان را در خود جاي داده و وجود چند کشور در آستانه صنعتي‌شدن، بر مشکلات کم‌آبي آن افزوده است. منابع آب کنوني قاره آسيا، در مقايسه با دهه 1950 ميلادي، 15 تا 30 درصد کاهش يافته‌اند.
 
< بعد   قبل >
Advertisement