معاهده اخير که صبح سه شنبه در پايتخت چين به امضاي سرگئي لاوروف و يانگ جيه چي وزراي خارجه دو کشور رسيد به عقيده تحليلگران نشانه ديگري از گسترش روابط و نزديکي بيشتر روسيه و چين است. گفته مي شود انگيزه دو کشور براي حل اختلافات تاريخي علاوه بر همکاري هاي استراتژيک پکن - مسکو در زمينه هاي سياسي و ديپلماتيک، انگيزه هاي اقتصادي نيز دارد که بازار انرژي شايد مهم ترين بخش آن را تشکيل دهد. روسيه و چين تنها در پنج ماه اول سال 2008 شاهد رشد 60 درصدي تجارت دو جانبه بوده اند.

در همين حال پيش از اين  یک مقام روس، از احتمال استفاده کشورش از کوبا به عنوان پایگاه بمب افکنهای روسیه در صورت استقرار سپر موشکی آمریکا در کشورهای لهستان و جمهوری چک خبر داد.  یک مقام روس که خواست نامش فاش نشود، اعلام کرد که روسیه در پاسخ به استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در اروپا و در همسایگی این کشور ممکن است پروازهای منظم هوایی بمب افکنهای دارای برد طولانی خود را به کوبا منتقل کند.

وی اشاره ای به استفاده از کوبا به عنوان یک پایگاه نظامی برای روسیه یا فقط استفاده از آن برای سوختگیری این بمب افکنها نکرد.

آمریکا در ژانویه سال 2007 به دو کشور لهستان و جمهوری چک که پیشتر از اقمار شوروی بودند و در حال حاضر از اعضای اتحادیه اروپا و ناتو هستند، پیشنهاد داد تا یک سامانه دفاع ضد موشکی شامل 10 موشک رهگیر در لهستان و یک سیستم راداری را در خاک چک مستقر کند.

واشنگتن توجیه خود را از این اقدام به زعم خود مقابله با تهدیدهایی موشکی کشورهایی مانند ایران اعلام کرده، اما روسیه به عنوان مخالف اصلی استقرار چنین سامانه ای بر این باور است که تهران فاقد چنان توان موشکی است که بتوانند منافع واشنگتن را مورد هدف قراردهد، بنابراین به باورکرملین هدف استقرارچنین سامانه ای ازسوی آمریکا در اروپای شرقی کنترل سیستمهای موشکی روسیه است.

اختلاف 40 ساله

درگيري هاي روس ها و چيني ها بر سر حدود مرزي اين ناحيه در مارس 1969 يعني در دوران رهبري لئونيد برژنف و مائوتسه تونگ در اتحاد جماهير شوروي و جمهوري خلق چين به يک درگيري نظامي تمام عيار تبديل شد. جزيره «ژنبائو» که در روسي به آن «دامانسکي» گفته مي شد، محل اصلي اين برخوردهاي نظامي بود که البته در آغاز گفت وگوهاي چين و روسيه پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي به چين بازگردانده شد. چين و روسيه اولين موافقتنامه به منظور حل مناقشات مرزي را پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي در سال 1991 امضا کردند.

برخي تحليلگران بر اين عقيده اند که اختلافات مرزي روسيه و چين ريشه هاي عميقي دارند و توافقات کنوني راه حل کاذب و غيرپايداري است که بر اثر نياز چين به سوخت روسيه و نياز روسيه به بازار پر سود چين در اين مقطع زماني به نتيجه رسيده است. اين دسته از تحليلگران معتقدند که حل و فصل واقعي اختلافات مرزي چين با تمام همسايگانش به زماني بسيار بيشتر و مذاکراتي پيچيده تر نياز دارد. چين از سال 1949 در پي انقلاب کمونيستي با همسايگاني نظير روسيه، ژاپن، و کره شمالي در شرق، ويتنام در جنوب و هند در جنوب غرب اختلافات مرزي پيدا کرده است.