بنابر نظر تحليلگران تاريخ، اين نقوش، مراسم برپايي جشن نوروز، و به گمان برخي جشن تولد و بعضي مراسم تاجگذاري را به نمايش مي‌گذارد.

اين مراسم به پيروي از سنت‌هاي كهن‌تري برپا شده كه در عهد داريوش با آن شكوه وتجلي پيدا كرده و در عين حال شاهد ارجمند و كاملا گويايي از علاقه و توجه ايرانيان نسبت به گل و تقديم و هديه دسته گل است.

طبق هماهنگي و توافق اتحاديه گل و گياه كشور و هيات دولت در سال 84، روز 25 خردادماه به نام «روز گل» نامگذاري شد. نامگذاري يكي از روزهاي سال به نام «روز گل» با هدف توليد انگيزه بيشتر و روحيه بهتر در گل‌كاران و افزايش بيشتر كشت گل و معرفي هر چه بيشتر صنف گل و گل‌كاران صورت گرفته است.

تجارت گل

كشور ايران از تجارت 100 ميليارد دلاري گل در جهان، سهم ناچيزي حدود50 و به روايتي دقيق‌تر 20 ميليون دلار در سال 85 داشته است كه براساس آخرين آمارهاي رسمي، اين رقم هم‌اكنون با افزايش 30 ميليون دلاري به 50 ميليون دلار رسيده است. نكته قابل تامل در اين ميان اينكه، با وجود دارا بودن رتبه هفدهم ايران از ميان 115 كشور توليدكننده گل در جهان، كشور ما در صادرات گل مقام 107 را دارد كه رتبه بسيار پاييني محسوب مي‌شود.

سرانه مصرف گل در ايران بين 5 تا 7 شاخه است، ضمن اينكه همه ساله حدود 15 درصد افزايش توليد داريم. بر اين اساس بين 350 تا 400 ميليون شاخه گل در ايران توليد مي‌شود كه بايد واردات غيررسمي و قاچاق، چمداني و مسافري را نيز به اين آمار اضافه كرد. هر ساله بين 50 تا 60 هزار شاخه گل به‌صورت غيررسمي وارد بازارهاي داخلي كشور مي‌شود، ولي آمار واردات رسمي در بخش پيازچه انواع گل، سالانه حدود يك ميليون است.
به گفته يكي از مسئولان بازار گل شهيد محلاتي، گردش مالي دو بازار گل در تهران روزانه 10 تا 15 ميليون تومان است: «70 درصد گردش مالي بازار گل كشور به دو بازار بزرگ گل شهيد محلاتي و بازار رضاي تهران مربوط مي‌شود و 30 درصد مابقي مربوط به شهرهاي ديگر كشور است، ضمن اينكه به دلايل مختلف، حدود 60 تا 70 درصد گل‌هاي عرضه شده در اين بازارها نيز ضايع شده و از بين مي‌رود.»

بر اساس آمارهاي دريافتي، تجارت گل و گياه در ايران سالانه حجمي حدود 18‌ميليارد تومان پول را مي‌تواند به گردش درآورد، ولي به‌دليل ضايعات بالاي گل ناشي از روش‌هاي سنتي توليد، عرضه، بسته بندي نامناسب و... از اين ميزان تنها حدود 7ميليارد تومان سود محقق شده و رقمي بيش از 11‌ميليارد تومان نيز به‌دليل مشكلات مذكور ضايع شده يا به دست نمي‌آيد. بر اين اساس و با در نظر گرفتن صادرات 50‌ميليون دلاري گل در ايران طي سال گذشته، گردش مالي سالانه بازار گل ايران رقمي حدود 52‌ميليارد تومان محاسبه مي‌شود.

صادرات گل

صادرات گل كشور در حال حاضر محدود به كشورهاي حوزه خليج فارس است كه آن هم به شكل نامطلوب و در بسته‌بندي‌هاي نامناسب انجام مي‌شود، در صورتي كه بازارهاي شرق و جنوب آسيا و بازارهاي اروپا، فرصت‌هاي مناسبي براي صادرات گل و گياه كشور هستند. با وجود اینكه گل در ایران به روش‌های علمی و اصولی تولید مي‌شود و گونه‌های مختلف مقاوم به انواع شرایط محیطی توسط تولید‌كنندگان پرورش یافته است اما در زمینه صادرات تاكنون توفیقی حاصل نشده است. كارشناسان گل معتقدند جایگاه كشور هلند به ‌عنوان بزرگ‌ترین صادركننده گل در جهان بی‌نظیر نیست بلكه هلند تنها در زمینه پرورش گل پیازدار موفق بوده و در زمینه پرورش و صادرات انواع دیگر گل‌ها، تنها به‌ عنوان بزرگ‌ترین واسطه گل درجهان عمل كرده است.

بر خلاف كشور هلند و سایر كشورهای مدعی در زمینه پرورش گل، ایران علاوه بر پرورش انواع گل‌های گرمسیری و سردسیری در طول سال، قابلیت تولید گل‌هایی با كیفیتی بهتر نسبت به گل‌های اروپایی را دارد به نحوی كه این گل‌ها در مقابل گرما و عوامل طبیعی مقاومند و مانند گل‌های اروپایی ریشه‌های علفی و كاذب ندارند. هم‌اكنون كشورهای هند، چین و تركیه بزرگ‌ترین تولید‌كننده و صادر‌كننده گل در جهان هستند و مراكز توزیع گل در این كشورها بسیار اصولی و علمی بنا شده‌اند و تولید‌كنندگان جدیدترین تجهیزات و امكانات را با نازل‌ترین بها در اختیار دارند.

عدم‌حمایت از بازار داخلی

اما وضعیت بازار گل در تهران متفاوت است. گل‌های لطیف، زیبا و بی‌نظیر ایران در خرابه‌هایی به‌ صورت غیراستاندارد عرضه و توزیع مي‌شوند و این امر باعث تعجب كارشناسان و سودآوری برای خارجیان است.

با مراجعه به بازار گل تهران آنچه دیده مي‌شود كمرنگ شدن زیبایی گل‌ها در میان خرابه‌هاست. شرایط بازار داخلی بیانگر عدم‌حمایت دولت از این كالای زینتی است و بی‌توجهی به بازار داخلی به سطح گسترده‌تری تعمیم یافته است و بازار جهانی گل ایرانی را نیز تحت تاثیر قرار داده و سبب از بین رفتن و افت شدید بازار گل ايران در سطح جهان شده است.

یك تولید‌كننده و عرضه‌كننده عمده گل و گیاه در این رابطه مي‌گوید: عدم‌حمایت دولت از تولیدكنندگان گل و گیاه به ‌منظور بهبود و ساماندهی وضعیت صادرات، عدم‌حمایت‌های مالی در زمینه تولید، بی توجهی در تعیین مالیات از جمله بزرگ‌ترین مشكلات تولید‌كنندگان گل و گیاه در ایران است. تا زمانی كه دست دلالان فرصت‌طلب از بازار گل و گیاه كشور كوتاه نشود در جهان حرفی برای گفتن نخواهیم داشت.  برخی تولید‌كنندگان گل، محصولات خود را به‌صورت بسته‌بندی صادر مي‌كنند كه به دلیل هزینه‌های تمام شده در این امر قیمت نهایی در عرضه به بازار خارجی به‌طور طبیعی افزایش مي‌یابد. دلالان از این فرصت سوءاستفاده كرده و با صدور گل به‌صورت فله‌اي با قیمت ارزان‌تر بازار را از تولید‌كننده واقعی مي‌ربایند.

این تولید‌كننده یادآور شد: در بسیاری از موارد نیز به دلیل ناهماهنگی‌های موجود میان صادركننده و فرودگاه، گل‌های بسته‌بندی شده به‌مدت دو روز یا بیشتر در فرودگاه باقی مي‌ماند و پس از مدتی به ‌علت از دست رفتن طراوت و شادابی اولیه گل یا پلاسیدگی، صادر نمی شود یا درصورت صدور دوباره از سوی كشور دریافت‌كننده برگشت مي‌خورد كه این امر ضرر بزرگی را متوجه تولید‌كنندگان مي‌كند.

بدیهی است كه با وجود توجه به گل در فرهنگ‌های مختلف دنیا، ارزش گل هنوز در جامعه ایران چه برای مردم و چه برای مسئولان شناخته نشده است و این كالای لطیف یا مختص به یك قشر خاص است یا تنها برای تشریفات و مناسبت‌ها استفاده مي‌شود و به كارگیری گل در تزئین منزل و ایجاد نشاط در خانواده مرسوم نشده است.چیدن گل توسط مردم از میادین، پارك‌ها و فضای سبز شهر، اگرچه نسبت به گذشته بسيار كم شده است اما به‌هرحال مهر تاییدی بر این مدعاست زیرا نشانگر این مهم است كه هنوز قشر بزرگی از جامعه از دستیابی به این كالا محرومند.

* عنوان مطلب، مصراعي از مجموعه شعر
 «چه زيبا مي‌شوي وقتي نگاهت مي‌كنم»
 سروده  م.شاد خواست است