كارشان بگير نگير دارد؛ خيلي‌هايشان هنوز جدي هستند اما بعضي‌هايشان بعد از سختگيري‌هاي اخير مرزبانان ايراني پاپس كشيده‌اند.  آنها در شهرهاي غربي كشور تجارت جديدي راه انداخته‌اند، چيزي كه اسمش را تجارت مرگ گذاشته‌اند. آنها تجارت اسلحه مي‌كنند؛ بدون اينكه بدانند اين اسلحه‌ها فردا دست كي مي‌افتد و به چه كاري مي‌آيد. آنها از آمريكايي‌ها اسلحه مي‌خرند و داخل خاك ايران مي‌فروشند؛ بدون اينكه نگران نتيجه كارشان باشند. تجارت آنها، تجارت كثيفي است؛ تجارت مرگ. 

البته براي جلو گيري از اين تجارت  رئيس‌جمهور و وزير كشور  وارد كار شده‌اند و لايحه افزايش مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غيرمجاز را تقديم مجلس كرده‌اند. آمريكايي‌ها اما كمي آن‌طرف‌تر-  در نزديك‌ترين نقطه مرزي ايران با عراق – سفره‌شان را پهن كرده‌اند و  محصولات كشنده‌شان را مي‌فرستند اين‌ور؛ آن هم با بيمه!

حرفه‌اي‌ها
خيلي چيزها در اين دنيا ارثي است اما دليلي ندارد كه هميشه آن چيزي كه قرار است به ارث ببري، چيز خوبي باشد. قاچاق هم از آنهايي است كه  فوت و فن‌اش سينه به سينه منتقل مي‌شود. پيش از اين شكر و آرد و چاي  قاچاق مي‌كردند و الان مشروبات الكلي، گازوئيل ، بنزين و اين اواخر اسلحه قاچاق مي‌كنند. باورش كمي سخت است اما آنها در كارشان آن‌قدر حرفه‌اي شده‌اند كه انگار فقط تانك را نمي‌توانند از مرز عبور دهند. 

قادر، پيرانشهري است و از وارثين حرفه آبا و اجدادي‌اش؛ مي‌گويد: «مردم مرزنشين هميشه از محروم‌ترين افراد جامعه بوده‌اند. علاوه بر اين، ما از قديم با همزبانان‌مان در عراق مراوده داشته‌ايم. مايحتاج همديگر را تامين مي‌كرديم و رفت و آمدهاي متعددي با هم داشتيم. الان هم همان رسم و رسوم قديمي پابرجاست. با همديگر ارتباط داريم و در اثر همين ارتباط‌ها گاهي هم معامله‌هايي انجام مي‌گيرد».  او البته اعتراف مي‌كند كه معاملات مرزي به اين سادگي‌ها هم كه مي‌گويد نيست و بعضي‌ها هستند كه كارهاي سنگين‌تري مي‌كنند؛ «من هم قبول دارم. بعضي‌ها به كارهايي دست مي‌زنند كه نبايد بزنند.

اسلحه و مشروبات الكلي الان پر هوادار‌ترين جنس‌ها هستند براي كساني كه به سوي سودهاي بيشتر مي‌روند. بعضي از آشناهاي ما هم يا اسلحه قاچاق مي‌كنند يا در كار خريد و فروش آن هستند».قادر با اينكه مي‌خواهد دست دوستانش را رو نكند اما اطلاعات خوبي مي‌دهد؛ «آنها بسته به نوع سفارشي كه از خريداران مي‌گيرند همه نوع سلاحي از مرزهاي سردشت و پيرانشهر وارد مي‌كنند. طبيعي است سلاح‌هايي مانند كلاشنيكف، كلت، ژسه و يوزي و در بين منفجره‌ها نارنجك – كه حجم كم و خريدار بيشتري دارند – بهتر معامله مي‌شوند. البته اين افراد همه‌كاره نيستند؛

اصل كار را كساني مي‌كنند كه اسلحه را از نيروهاي آمريكايي در عراق تهيه مي‌كنند و به دست آنها مي‌رسانند. هركدام از اين سلاح‌ها توسط نيروهايي از شهرهاي مختلف عراق به نزديك‌ترين نقطه مرزي كشور مي‌رسند و از آنجا با محموله‌هاي ديگر توسط اسب و قاطر بارگيري‌ مي‌شوند و از طريق نقاط كور به مرز ايران مي‌آيند.

كل عمليات ورود اسلحه به مرز ايران و انتقال آن به محل‌هاي دپوي اصلي بيشتر از 4-3 ساعت طول نمي‌كشد». قادر مدعي است اشنويه و مهاباد محل باراندازي اسلحه‌ها هستند؛ «بيشتر سلاح‌ها پس از اينكه از پيرانشهر و عراق وارد شدند، بلافاصله به اشنويه و مهاباد حمل مي‌شوند و از آنجا كار ترانزيت‌شان به ساير شهرها شروع مي‌شود. ماشين‌هاي تويوتا و لندروور – كه تندروترين خودرو در جاده‌هاي خاكي هستند – وظيفه‌شان اين است كه در كوتاه‌ترين زمان، محموله را به دست صاحبان اصلي برسانند.

سرعت عبور اين ماشين‌ها  گاهي به حدي است كه اكثرا قبل از رسيدن به محل دپو چپ مي‌كنند و آتش مي‌گيرند». توضيحات قادر به تنها نقطه‌اي كه نبايد ختم شود، ختم مي‌شود؛ جوشكاري! «من خودم بارها بالاي سر محموله‌هاي سلاح بوده‌ام. همه‌شان به‌صورت فله‌اي وارد مي‌شوند اما در محل دپو با گريس و روغن‌هاي مخصوص آنها را برق  مي اندازند و پس از تميزكردن سلاح‌ها در بسته‌هاي 6-5تايي در جاهاي مختلف ماشين جاسازي و جوشكاري مي‌شوند. جاسازي اسلحه در ماشين از مراحل اصلي قاچاق اسلحه است؛براي همين خيلي از قاچاقچي‌ها خودشان اين كار را انجام مي‌دهند. من ديده‌ام بعضي مواقع خودشان هم نمي‌توانند جاي دقيقي را كه جاسازي كرده‌اند، پيدا كنند».

صنعت پر رونق آمريكايي‌
راست و دروغش گردن خود قادر؛ اما مي‌گويند آمريكايي‌ها براي اينكه بتوانند بيشتر در دل قاچاقچيان نفوذ كنند از چند سال پيش 3كالاي اساسي را بيمه كرده‌اند؛ اسلحه، مشروبات الكلي و سيگار. در اين بيمه‌نامه، اگر هريك از محموله‌ها (شامل آن 3 جنس اساسي) توسط نيروهاي امنيتي ايران كشف شد يا قاچاقچي دستگير شد، كل هزينه محموله به خانواده قاچاقچي بازگشت داده مي شود و خانواده  هم تا زمان آزادي گل سرسبدشان ، در مضيقه مالي نخواهند بود!  حسام شيرازه محبت – خبرنگار يكي از نشريات محلي استان آذربايجان غربي – اين گفته‌ها را تاييد مي‌كند؛ «بحث بيمه محموله‌هاي قاچاق بارها به تاييد مسئولان نظامي و انتظامي رسيده است.

آمريكايي‌ها با كمترين قيمت سلاح‌ها را به قاچاقچيان مي‌فروشند و از آن طرف هم تعهد مي‌دهند كه اگر محموله‌شان در مسير، توسط نيروهاي ايراني كشف شد، كل پولشان را برمي‌گردانند و اگر قاچاقچي نتوانست فرار كند، هزينه نگهداري خانواده‌اش را تا زمان لازم از طريق عوامل ديگر تامين خواهند كرد ؛ تا حالا هم اين كار را كرده‌اند. با اين تضمين ديگر فردي كه محموله را مي‌آورد نگراني خاصي ندارد و براي همين رفته رفته اسلحه‌هاي متنوع‌تر و زيادتري وارد مي‌شود».

 با گارانتي مرگ...
عبدالرحمن 27 ساله است و ساكن اشنويه. برادرزاده‌اش تا مدتي پيش محموله‌هاي قاچاقچيان اسلحه را اسكورت مي‌كرده اما بعد از مدتي پشيمان شده و برگشته است،همين چند سال تجربه خوبي براي شناخت بيشتر قاچاقچي‌هاست ؛«افرادي هستند كه در نقاط مختلف بين مرز ايران و عراق پراكنده‌اند و براي اينكه امورات‌شان بگذرد، قاچاقچيان اسلحه و مشروبات را اسكورت مي‌كنند.

 اينها به ازاي هر قاطر يا اسب مبالغي از قاچاقچيان مي‌گيرند تا محموله را تا مرز ايران اسكورت كنند. آنها ذاتا با نيروهاي امنيتي ايران درگيري دارند و اين كارشان هم باعث مي‌شود شدت درگيري‌ها بيشتر شود». عبدالرحمن مي‌گويد: «خيلي اوقات اين افراد به روستاهاي مرزي اشنويه و پيرانشهر مي‌آيند و زورگيري مي‌كنند. با اينكه كردهاي ايران ارتباط خوبي با آنها ندارند اما آنها با كارهايي كه براي قاچاقچيان انجام مي‌دهند درآمد خوبي كسب مي‌كنند. ». گروه تروريستي پژاك هم كه حمايت آمريكا را پشت سر خود دارد، ازجمله گروه‌هايي است كه در اسكورت قاچاقچي‌هاي اسلحه نقش مهمي دارد. اين گروه از نزديكان گروه پ.ك.ك تركيه است و اهداف جدايي طلبانه را در سر  مي‌پروراند. 

ما خريداريم...
تقريبا مي‌شود حدس زد كه مشتريان اسلحه‌هاي نظامي چه كساني هستند اما كلا اين آدم‌ها 2 گروه‌اند؛ «يك گروه كه خودشان قاچاقچي‌اند؛ آن هم از نوع موادمخدر، كه در قبال تحويل مقداري موادمخدر سلاح‌هاي موردنظرشان را مي‌گيرند و به استان‌هاي شرقي كشور مي‌برند و گروه ديگري كه در كار خلاف و دزدي و راهزني و... هستند. بيشتر اسلحه‌هاي نظامي قاچاق‌شده به كشور در همان روزهاي اول به كرج، تهران، اصفهان و شيراز منتقل مي‌شوند تا راحت‌تر در اختيار خلافكاران قرار بگيرند.

من خودم نديده‌ام اما شنيده‌ام كه مي‌گويند بعضي از اين فروشنده‌ها اسلحه را 4-3 نفري حمل مي‌كنند، اگر در راه، محموله لو رفت و دستگير شدند فقط يكي از آن 4 نفر – كه هيچ‌كاره است – مسئوليت اسلحه را به‌عهده مي‌گيرد و بقيه كه فروشنده‌هاي اصلي هستند، به‌راحتي درمي‌روند. در عوض اين فروشنده‌ها ماهانه مبلغي كمك خرجي براي خانواده طرفي كه دستگير شده است، مي‌فرستند».